დამბალ ხაჭო, რომლის შესახებაც ყველა ქართველმა იცის, შეიძლება ითქვას, ძალიან საინტერესო პროდუქტია. მის მიმართ ადამიანებს განსხვავებული დამოკიდებულება აქვთ – ნაწილს ის ძალიან უყვარს, მეორე ნაწილისთვის კი მისი მძაფრი არომატები მიუღებელია. აზრთა სხვადასხვაობის მიუხედავად, უნდა ითქვას, რომ ეს ქართული ეროვნული კერძი საუკუნეებს ითვლის.
საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებით, დამბალ ხაჭოს და მისი დამზადების ტექნოლოგიას საქართველოს არამატერიალური ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული. როგორ უნდა მომზადდეს ის სწორად და იმ ფორმით, როგორც მას ასეულობით წლის წინ ამზადებდნენ – „თბილისი თაიმსს“ თინათინ წიკლაური ესაუბრა.
“სამი წელია, რაც დამბალ ხაჭოს ვაწარმოებთ. პირველად საოჯახოდ დავამზადეთ, მაგრამ ისეთი გემრიელი გამოვიდა, გადავწყვიტეთ – წარმოება დაგვეწყო. საკმაოდ რთულია დამბალ ხაჭოს მომზადება, ბევრი დეტალია, რასაც ყურადღება უნდა მივაქციოთ, რომ ისეთი გამოვიდეს, როგორიც საჭიროა. თუმცა, თეორიულ ცოდნას პრაქტიკული რომ დავამატეთ და ჩვენ თვითონ მივიღეთ გამოცდილება, შემდეგ უკვე დაიხვეწა პროდუქტი. თამამად შემიძლია, ვთქვა, რომ ჩვენი დამბალ ხაჭო ისეთია, როგორსაც ძველად ჩვენი წინაპრები ამზადებდნენ”. – ამბობს თინათინი.
ის გვიყვება, რამ მისცა მოტივაცია, დაემზადებინა მეტი დამბალ ხაჭო და როგორ გაითქვა სახელი მის მიერ მომზადებულმა კერძმა.
“როცა უკვე წარმოება დავიწყეთ და დიდი მოწონება დაიმსახურა პროდუქციამ, ამან მოგვცა მოტივაცია რაოდენობის გაზრდის და ხარისხის დახვეწის. ჩვენ დამბალ ხაჭოს ვამზადებთ თელავის მახლობლად, გომბორის უღელტეხილზე მდებარე სოფელ თეთრწყლებში. ამიტომ, თავიდან ცნობადობა თელავის მასშტაბით გვქონდა, თუმცა, მალევე სახელი თბილისშიც გავითქვით. ასევე, ძალიან ბევრ მომხმარებელს ვუგზავნით დამბალ ხაჭოს საზღვარგარეთ.
საზოგადოების ინტერესს რაც შეეხება, არაერთგვაროვანია. ძირითადად, სოციალურ ქსელში როცა რეკლამას ვაკეთებ, უარყოფითი კომენტარებია. ფოტოებიდან გამომდინარე, დამბალ ხაჭო ყველასთვის ასოცირდება დაობებულ, არავარგის საკვებთან. ძალიან ცოტა ადამიანს აქვს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ დამბალ ხაჭო არის ქართული ეროვნული კერძი, რომელსაც რამდენიმე საუკუნეა – ამზადებენ აღმოსავლეთ მთნიანეთში, ფშავ-ხევესურეთში. ასევე, დამბალხაჭოს და მის დამზადების ტექნოლოგიას საქართველოს არამატერიალური ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული. ჩემთვის ძალიან სამწუხაროა, რომ ჩვენთან ცნობილი და პოპულარულია სხვადასხვა ევროპული ყველი, რომელიც დაობების შედეგადაა მიღებული, თუმცა, ქართულ დამბალ ხაჭოს უარყოფითად აფასებენ”, – ამბობს თინათინ წიკლაური.
