ნდობის კრიზისი, შიში და გააქტიურების საჭიროება , საქართველოში მოქმედი არასამთავრობო სექტორი ღრმა კრიზისშია — ნდობის ნაკლებობა, თვითცენზურა და შიშზე აგებული ჩუმი გარემო ეწინააღმდეგება იმ ღირებულებებს, რომელთა დასაცავადაც თავად ეს სექტორი არსებობს. აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამოქალაქო საზოგადოების პლატფორმის წევრი, საზოგადოებრივი დამცველის ხელმძღვანელის, ირინა ფუტკარაძე ღიად საუბრობს ამ პრობლემებზე და ღია წერილს აქვეყნებს:
“ნდობის კრიზისი, შიში და საჭიროება რეალური გააქტიურებისკენ — სად დგას დღეს არასამთავრობო სექტორი ?
საქართველოში მოქმედი არასამთავრობო სექტორის ნაწილი დღეს დაბნეულ და გადაღლილ ფაზაში იმყოფება. პოლარიზებულმა საზოგადოებრივმა ფონმა და პოლიტიკურმა დაპირისპირებებმა მნიშვნელოვნად შეასუსტა სექტორის როგორც შიდა, ისე გარე კონსოლიდაცია.
მიუხედავად ამისა, სწორედ ახლა, როცა სიჩუმე დომინანტი ფენომენია, საჭიროა გავაანალიზოთ — ეს მხოლოდ ტექნიკური, გამჭირვალობის და ფარას შესახბ კანონებია ან ფინანსური პრობლემების შედეგია, თუ უფრო ღრმა, ღირებულებით გამოწვეულ პროცესებთან გვაქვს საქმე.
დღეს სამოქალაქო სექტორის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაუჩინარდა საზოგადოებრივ სივრცეში და ვერ ასრულებს თავის ერთ-ერთ მთავარ ფუნქციას: იყოს ხიდი მოქალაქესა და ინსტიტუციურ სისტემას შორის.
მინდა ავღნიშნო,რომ ფართო სურათში მიზეზი უფრო კომპლექსურია: რამდენიმე ორგანიზაცია იქცა სექტორის “ფლაგმანად”,მათ აქვთ კონკრეტული დღის წესრიგი, აქტიურობენ და ხშირ შემთხვევაში სექტორის სახელით საუბრობენ 🙂 ხოლო დანარჩენი, მეტწილად რეგიონული, თემზე დაფუძნებული ან მცირე ზომის ორგანიზაციები, ფაქტობრივად, გაუჩინარდნენ საჯარო ცხოვრებიდან.
დღევანდელი რეალობა გვიჩვენებს, რომ:
ნდობა დაკარგულია სექტორის შიგნითაც — თანამშრომლობის ნაცვლად ჩამოყალიბდა ეჭვიანობის, შიშისა და თვითცენზურის კულტურა;
გაბატონებულია შიში — პოზიციის გამოხატვა ბევრისთვის ნიშნავს პერსონალურ რისკს, რომელიც ხშირად ვლინდება ფსიქოლოგიური წნეხით, ბულინგითა და სტიგმატიზაციით; მაგსლითად შეიძლება მოგნათლონ გიჟად ან სხვა ,ამის კონკრეტული მაგალითებიც არსებობს.
სექტორის ცალკეული ნაწილი გახდა ზედმეტად პოლიტიზირებული, რაც აფერხებს საერთო ღირებულებებსა და მიზნებზე ფოკუსირებას.ისე,რომ იცოდეთ ძვირფასო კოლეგებო ამ საკითხზე კულუარულად ბევრი საუბრობს და ბრაზობს კიდეც,მაგრამ აქაც გამბედაობის პრობლემაა და საჯაროდ ვერ საუბრობენ.
ამ ვითარებაში ევროპული ღირებულებების მატარებელი სამოქალაქო ორგანიზაციები განსაკუთრებით საჭიროები არიან. სწორედ ისინი უნდა გახდნენ პლატფორმა:
თავისუფალი აზრის დაცვისთვის,
ადამიანის უფლებებისა და ინკლუზიურობის ხელშეწყობისთვის,
დემოკრატიის გაღრმავებისთვის ადგილობრივ და ეროვნულ დონეზე.
მაგრამ ,სადაც სიჩუმეა და გამბედაობის დეფიციტი იქ აღარ ვიცი რისი იმედი უნდა გვქონდეს.
თუმცა მიმაჩნია.რომ ახლა დგება დრო, როდესაც სექტორის გააქტიურება კრიტიკულად აუცილებელია. საზოგადოებამ უნდა დაინახოს, რომ სამოქალაქო სექტორი არ არის მხოლოდ გრანტების მაძიებელი სტრუქტურა — ის შეიძლება იყოს წარმომადგენელი, დამცველი და ინიციატორი პოზიტიური ცვლილებების.
პირადად ჩემთვის — როგორც სამოქალაქო სექტორის აქტიური წარმომადგენლისთვის — დუმილი აღარ არის გამოსავალი. მაქვს პრეტენზია, მორალური და პროფესიული ვალდებულება, ღიად ვილაპარაკო ამ კრიზისზე და გავაჟღერო სათქმელი იმ ადამიანების სახელითაც, ვისაც ჯერ არ სურს საჯაროდ ამაზე საუბარი.
მე ვხედავ, რომ დღეს არასამთავრობო სექტორს სჭირდება კონსოლიდაცია იმ ადამიანებისა და ორგანიზაციების ირგვლივ, ვისაც კვლავ გვჯერა საერთო ღირებულებების, ევროპული არჩევანის და საზოგადოების სამსახურში ყოფნის.
ამიტომ, ღიად მოგმართავთ ჩემს კოლეგებს
ვისაც გვაქვს ამ ღირებულებების მიმართ ერთგულება, ვისაც არ გვინდა დავკარგოთ ის ფუნდამენტი, რაზეც სამოქალაქო საზოგადოება დგას — დროა გავერთიანდეთ.
არა ორგანიზაციული დაჯგუფებების პრინციპით, არამედ ღირებულებების გარშემო გაერთიანებით, სადაც ადგილიც და ხმაც ექნება ყველას, ვინც პასუხისმგებლობას გრძნობს.
სხვა შემთხვევაში, სიჩუმე, შიში და დისტანცირება კიდევ უფრო ღრმად ჩაძირავს სექტორს და საზოგადოება დაკარგავს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ინსტიტუციურ საყრდენს — თავის დამცველს, პარტნიორს და ინიციატორს.
.მე არ ვაპირებ გაჩერებას და არც სამარცხვინოდ გაუჩინარებულ პლატფორმას ჩავყვები.ყველას ჩვენ ჩვენი ხედვა და გზა გვაქვს ,ამიტომ ყველას გვაქვს უფლება ვიმოქმედოთ ისე ვისაც,როგორ გვჯერა და გვწამს.თუნდაც ერთი წლის წინ ან ცოტა მეტი,რომ გვყოფნოდა გამბედაობა დღეს სხვა რეალობის წინაშე ვიქნებოდით. არასოდეს არაა გვიან დაიწყო ქმედება და ეცადო მაინც ინსტიტუციის გაძლიერების.არასამთავრობო სექტორი მაშინაა ძლიერი და სანდო,როდესაც ის ასრულებს თავის ფუნქციას და ემიჯნება პოლიტიკას.” — ირინა ფუტკარაძე
