როგორ აფასებს გერმანიის ფედერალური მთავრობა საქართველოს ხელისუფლების მუშაობას, რამდენად ახლოსაა ჩვენი ქვეყანა ევროპულ სტანდარტებთან და რა როლი აქვს საქართველოს სამხრეთ კავკასიაში. ამ თემებთან დავაკშირებით The Tbilisi Times ესაუბრა გერმანელ ჟურნალისტს, სილვია შტიობერს, რომელიც 2007 წლიდან მუშაობს პოსტ-საბჭოთა სივრცის და განსაკუთრებით სამხრეთ კავკასისს თემატიკაზე.
პარიზში მომხდარი ტერაქტების შემდეგ მსოფლიოში ელვის სისწრაფით ვითარდება პროცესები. ევროპა შიშიდან გამოდის და მოქმედებაზე გადადის. გააქტიურდა ამერიკაც. რუსეთი ახლო აღმოსავლეთის პროცესში მანამდეც იყო ჩართული. რჩება შთაბეჭდილება, რომ მესამე მსოფლიო ომია დაწყებული. თქვენ როგორ შეაფასებდით მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებს პარიზში მომხდარი ტერაქტების შემდეგ?
– მესამე მსოფლიო ომის მინიშნებები არაფრის მომცემია ამ შემთხვევაში და მხოლოდ შიშსა და საფრთხის განცდას აღვივებს. თუმცა მდგომარეობა, პირველყოვლისა ახლო აღმოსავლეთში ძალიან ბუნდოვანია და თან ძალიან დინამიურად ვითარდება. პრობლემა მდგომარეობს იმაში რომ ამ რეგიონში საპირისპირო ინტერესების მქონე ბევრი ქვეყანაა ჩართული. რუსეთი, თურქეთი, ირანი, საუდის არაბეთი და სპარსეთის ყურის სხვა სახელმწიფოები მოწადინებული არიან კონფლიქტში ჩართვით გაზარდონ საკუთარი გავლენა სირიაში მიმდინარე პროცესებზე. ამასთან, ისლამურ სახელმწიფოს წინააღმდეგ ბრძოლა მათთვის არ წარმოადგენს პრიორიტეტს და ხშირ შემთხვევაში არც კი სურთ მასთან ბრძოლა.
რაც შეეხება აშშ-ს და ევროკავშირს, მათ მარტო არ შეუძლიათ ისის-ის დამარცხება, სჭირდებათ მოკავშირეები ადგილზე რათა ისის-ს მომარაგების წყაროები გადაუკეტონ. ანუ აშშ-მ და ევროკავშირმა უნდა დაარწმუნონ საუდის არაბეთის და სპარსეთის ყურის სხვა ქვეყნები, თუმცა ასევე თურქეთი და რუსეთი, ისისთან ბრძოლის აუცილებლობაში და მათთან დროებით ითანამშრომლონ. თუმცა ისინი არ უნდა იქნან ჩათრეულნი კონფლიქტში შიიტებსა და სუნიტებს შორის, ასევე რუსეთსა და თურქეთს შორის დაპირისპირებაში.რუსეთი თავის მხრივ ასადის მხარდაჭერით აქტიურად არის ჩაბმული შიიტებსა და სუნიტებს შორის დაპირისპირებაში.თუმცა სულ უფრო მეტი ქვეყანა თანხმდება იმაზე, რომ ისისი ძალიან გაძლიერდა. ამიტომ არსებობს შანსი, რომ ვენაში მოლაპარაკებების პროცესი თუნდაც შეზღუდული სამშვიდობო შეთანხმებით დამთავრდეს.
ყველაფერ იმის ფონზე, რაც ახლა მსოფლიოში ხდება, თქვენი აზრით, სავარაუდოდ როგორ პოლიტიკას გაატარებს ევროპა და აშშ–ი საქართველოს მიმართ?
– მიუხედავად იმისა რომ საქართველო და კავკასისს რეგიონი ამჟამად სხვა კონფლიქტების ყურადღების ჩრდილში მოექცა, ექსპერტებისთვის და ამ სფეროთი დაკავებული პოლიტიკოსებისთვის ცხადია, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია რეგიონი რომელიც ახლო აღმოსავლეთსა და ევროპას შორის მდებარეობს. საქართველოს შეუძლია მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ტერორიზმთან და ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლაში და ასევე მიგრაციის საკითხებში და ამით ნატოს და ევროკავშირს საკუთარი მნიშვნელობა აჩვენოს. ევროკავშირისთვის მნიშვნელოვანია რომ საქართველომ დემოკრატიისკენ სვლა არ შეაჩეროს და ეკონომიკის მხრივაც უფრო მეტად განვითარდეს. საქართველოს დემოკრატიული განვითარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სომხეთის, აზერბაიჯანის და ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ზოგიერთი ქვეყნის რეგრესის ფონზე.
თუ როდის შეასრულებს ნატო თავის პირობას საქართველოს გაწევრიანების შესახებ ძნელი სათქმელია. თუმცა 2014 წლის ნატოს უელსის სამიტზე მიღებული „არსებული პაკეტი“ უმნიშვნელო სულაც არ არის. საქართველომ შეიძინა ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემები საფრანგეთისგან. ქართულ ჯარს ეხმარებიან თავდაცვითი შესაძლებლობების გაუმჯობესებაში. ნატოს სულ უფრო მეტი წარმომადგენელი, მათ შორის გერმანული ბუნდესვერიდან, მოღვაწეობს მრჩევლად საქართველოში. გერმანიის ფედერალური მთავრობა დიდად აფასებს იმ ფაქტს, რომ საქართველო სიდიდით მეორე კონტიგენტს წარმოადგენს ავღანეთში.
მას შემდეგ რაც გერმანია 2016 წელს ეუთოს თავმჯდომარეობას გადაიბარებს, ერთერთი მიზანი იქნება სამხრეთ კავკასიაში არსებული ტერიტორიული კონფლიქტების მოგვარების კიდევ უფრო გააქტიურება.
როდიდან შეიძლება ელოდოს ჩვენი ქვეყანა ევროპასთან უვიზო რეჟიმის ამოქმედებას? თქვენი პროგნოზები როგორია…
– შესაძლოა ეს მოხდეს მომავალი წლიდან. გადაწყვეტილება ნაკლებადაა დამოკიდებული იმაზე სურთ თუ არა პოლიტიკური გადმოსახედიდან საქართველოსთვის ევროკავშირთან შემდგომი დაახლოება. ვიზალიბერალიზაცია უფრო ეხება მნიშვნელოვან უსაფრთხოების საკითხებს, მაგალითად ისეთ პრობლემებს როგორიცაა ტერორიზმის და ლტოლვილთა დიდი ნაკადები. შესაბამისად საქართველოს მთავრობამ მაგალითად უნდა უზრუნველყოს რომ საზღრვები დაცული იყოს და სასაზღრვო კონტროლი სწორად განხორციელებული.
როგორ შეაფასებდით საქართველოს მთავრობის მუშაობას დემოკრატიის განვითარების თვალსაზრისით, რამდენად ახორციელებს ხელისუფელბა იმ ღონისძიებებს, რომლებსაც ევროკავშირი ჩვენგან მოითხოვს?
– როგორც გარე დამკვირვებელს, შემექმნა შთაბეჭდილება რომ საქართველომ 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებით დიდი ნაბიჯი გადადგა. ქართული ოცნების მთავრობა შეეცადა პენსიების გაზრდისა და საყოველთაო ჯანდაცვის შემოღებით სოციალური ფონის გაუმჯობესებას. თავდაპირველად მდგმომარეობა გაუმჯობესდა მედიის კუთხითაც,თუმცა ბოლო თვეების განმავლობაში სულ უფრო იმატა იმის ნიშნებმა რომ ქართული ოცნების კოალიცია ძალაუფლების შენარჩუნებით მეტისმეტადაა დაინტერესებული. პრობლემატურია რომ ყოფილი პრემიერი ბიძინა ივანიშვილი კულისებს მიღმა კვლავ გადაწყვეილების მიმღებ პირად ითვლება. ამასთან კვლავ მაღალი რჩება უმუშევრობის დონე ხოლო სასამართლო სისტემა ყოვლისმომცველად არ არის რეფორმირებული. ასე მაგალითად რუსთავი ორის ირგვლივ მიმდინარე პროცესმა დაბადა კითხვები თუ რამდენად ხდება მოსამართლეთა გადაწყვეტილებებში პოლიტიკური ჩარევა და ხომ არ ხდება კრიტიკული ჟურნალისტების გაჩუმება. ასევე დამაფიქრებელია რომ იმის ნაცვლად რომ მთლიანად რეფორმებზე იყოს გადართული ქართული ოცნება კვლავ წინა მთავრობის დასჯაზეა კონცენტრირებული.
როგორია თქვენი მოსაზრება, რა მდგომარეობაა ჩვენს ქვეყანაში სტანდარტების დაცვის თვალსაზრისით? რამდენად ახლოსაა ევროპულ სტანდარტებთან საქართველო?
– პოსტსაბჭოთა სივრცის ქვეყნებთან შედარებით დემოკრატიული განვითარების მხრივ საქართველო მოწინავე ქვეყანაა და ბევრ სფეროში სამაგალითო ქვეყანაა. ამის მიზეზი ისიცაა რომ სხვა ქვეყნები, ისეთი როგორიცაა სომხეთი და აზერბაიჯანი, რეგრესს განიცდიან. აღსანიშნავია სიცოცხლით აღსავსე პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ცხოვრება. მიუხედავად იმისა რომ 2016 წლის საშემოდგომო საპარლამენტო არჩევნების საარჩევნო კამპანია სავარაუდოდ ძალიან დაძაბულად მიმდინარეობს, ამომრჩეველს აქვს დიდი არჩევანი სხვადასხვა პარტიებსა და პოლიტიკურ მიმართულებებს შორის. დამაფიქრებელია სუსტი ეკონომიკური განვითარება. სამუშაო ადგილებისა და შემოსავლის გარეშე საქართველოში ბევრი ადამიანი საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩართვას ვერ მოახერხებს.
კითხვის ნიშნებს ბადებს ასევე ბევრი მოქალაქის დამოკიდებულება ეთნიკური, რელიგიური და სექსუალური უმცირესობების მიმართ. ამ შემთხვევაში ხშირად კრიტიკულად ფასდება მართლმადიდებლური ეკლესიის როლი.
ნანუკა მაღლაკელიძე
