სტიქიამ სოფელში 9 ადამიანი, მათ შორის, არასრუწლოვნები იმსხვერპლა. გარდაცვლილთა შორის არიან გია რობაქიძე და მისი სამი შვილი.

ტყუპი დები დღეს 15 წლის გახდებოდნენ. ტრაგიკულად დაღუპულ გოგონებს ახლობლები და მეგობრები იხსენებენ.

„გილოცავთ თქვენ შეუსრულებელლ 15 წელს, მაკლიხართ… ყველაზე და ყველაფერზე მეტად მჭირდებით“

„პირველი დაბადების დღე უთქვენოდ… ადრე ვითვლიდი, უჩემოდ-თქო, ახლა პირიქითა დედი… აღარ ისმოდა თქვენი სიცილი, კისკისი და მადლობები… დეე, მხოლოდ ტირილი და ცრემლი იყო…

როგორ გიყვარდათ და ემზადებოდით ამ დღისთვის დეე… აუტანელია ეს ყველაფერი … ნეტავ ისევ უჩემოდ აღგენიშნათ დე…“, – წერს ტრაგიკულად დაღუპული გოგონების დედა.

The post “პირველი დაბადების დღე უთქვენოდ… აუტანელია ეს ყველაფერი…“ – ბაღდათში სტიქიის შედეგად დაღუპულ ტყუპ დებს დღეს 15 წელი შეუსრულდებოდათ appeared first on TTimes.GE.

ბავშვის დედამ ინფორმაცია სოციალური ქსელით გაავრცელა.

ძალადობის მსხვერპლი ბავშვი ბელარუსის მოქალაქეა. შემთხვევა 9 თებერვალს მოხდა.

სკოლის დირექციაში ამბობენ, რომ ბავშვს კონფლიქტი ჰქონდა კლასელებთან და მშობელს ურჩიეს, რომ ის ან გადაეყვანათ, ამ მასთან მუშაობა ფსიქოლოგს დაეწყო. სკოლაში ამბობენ, რომ ფიზიკურ დაპირისპირებას ადგილი არ ჰქონია და მოსწავლეები თამაშობდნენ.

“მე გუშინ ვიყავი საგამოძიებო უწყებაში და გაირკვა ძალიან ბევრი ახალი გარემოება. ბავშვის დედის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია ძალიან არის დამახინჯებული. საგამოძიებო უწყებაში გამოკითხეს მოწმეები და დაადგინეს, რომ ეს არ შეესაბამება სიმართლეს. ჩვენ მოვაწერეთ ხელი საბუთს, რომ სანამ გამოძიება არ დასრულებულა, უფლება არ გვაქვს ამ საკითხზე ვისაუბროთ. დღეს მოწვეულები იქნებიან ასევე სხვა მოწმეებიც. ჯერ ჯერობით შემიძლია მხოლოდ ის გითხრათ, რომ სარჩელის შემტანმა არასწორი ინფორმაცია მიაწოდა გამომძიებლებს. არსებობს მოწმეები, რომ მას სურს რაღაცნაირად დააზარალოს სკოლა. მე მინდა, რომ გაირკვეს სიმართლე. კამერები არის დერეფნებში, მაგრამ არა საკლასო ოთახებში. ამ ბიჭზე სისტემატიურად მოდიოდა საჩივრები სხვა მშობლებისგან და ჩვენ გვინდა, რომ სკოლის რეპუტაცია არ დაზიანდეს. ეს ინციდენტი მოხდა საკლასო ოთახში და მას ჰქონდა თამაშის ფორმა, ყველა ბავშვმა ეს აღიქვა, როგორც თამაში.” ამბობენ სკოლის ადმინისტრაციაში

სავარაუდო ძალადობის მსხვერპლი ბავშვი სხვა სკოლაშია გადაყვანილი.

გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლით მიმდინარეობს.

The post დაპირისპირება პირველკლასელებს შორის | რას ამბობენ ბათუმის სკოლაში მშობლის მიერ გავრცელებულ მძიმე ინფორმაციაზე? appeared first on TTimes.GE.

“ექიმებს, რომლებსაც შესაბამისი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და საექიმო საქმიანობის ნებართვა აქვთ, სამშობლოში, პროფესიული საქმიანობის გაგრძელებას ავტომატურად, ზედმეტი ბიუროკრატიისა და ბარიერების გარეშე, ნებისმიერ დროს შეძლებენ. მათ მიერ, მხოლოდ საექიმო საქმიანობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენაა საჭირო, რის შემდეგაც პროაქტიულად მიენიჭებათ სახელმწიფო საექიმო საქმიანობის სერტიფიკატი”, – წერია უწყების განცხადებაში.

სამინისტრო აზუსტებს, რომ გამარტივებული წესით, აშშ-ში, ევროკავშირში შემავალ ქვეყნებში, ასევე – კანადაში, ავსტრალიაში, ისლანდიაში, ისრაელში, თურქეთში, იაპონიაში, სამხრეთ კორეაში, ახალ ზელანდიაში, ნორვეგიაში, შვეიცარიაში, ლიხტენშტაინსა და სამხრეთ აფრიკაში მოღვაწე ქართველი ექიმები ისარგებლებენ.

The post საზღვარგარეთ მომუშავე ქართველი ექიმები საქართველოში საქმიანობას გამარტივებული წესებით შეძლებენ appeared first on TTimes.GE.

კონსილიუმი დახურულ კარს მიღმა ბჭობს, რით უშველონ ბერიას შვილს.

• ვერ დაგვიჭერენ. ჩვენ მათ ვჭირდებით

კარი უცერემონიოდ იღება. მრგვალსათვალიანი კაცი შემოდის და ადგილს პროფესორების გვერდით იკავებს. დუმს ყველა. სიჩუმეს კონსილიუმის წევრი ერთადერთი ქალი არღვევს.

,,ექიმებს გვაქვს უფლება შემოვიდეთ და დავსხდეთ, როცა თქვენ აწყობთ შეხვედრებს დახურულ კარს მიღმა?“

ბერია დგება, კარს იჯახუნებს და უხმოდ ტოვებს ოთახს.

„ეს რა ქენით, მარიამ ქრისტეფორევნა?! ყველას დაგვაპატიმრებს…“ –  შფოთავენ პროფესორები.

„ვერ დაგვიჭერენ. ჩვენ მათ ვჭირდებით“ – მშვიდად პასუხობს მათ მანიკო. ოფიციალურ წრეებში მარიამ უგრელიძის სახელით ცნობილი პირველი ქართველი პროფესორი ქალი – მეცნიერული და კლინიკური პედიატრიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში.

ეს ამბავი შვილიშვილს, მაია ჩაჩავას, ბებიამ, მარიამ უგრელიძემ უამბო – ჩუმად და ღამით. ხმამაღლა ასეთი ამბების მოყოლა მაშინ ძალიან სახიფათო იყო. ბებია-შვილიშვილს დიდხანს ერთ ოთახში ეძინა. მაია ჩაჩავა იხსენებს, რომ ბებია – მანიკო უამრავ რამეს უყვებოდა ძილის წინ.

• მატარებლის ბავშვები

სერგოს სიცოცხლე იმ ჯერზე პროფესორთა კონსილიუმის მიერ შემუშავებულმა მკურნალობის გეგმამ იხსნა. პატარა სერგოსგან განსხვავებით ვერაფერმა იხსნა უგზო-უკვლო გადასახლებებისგან სხვა პატარები, რომლებსაც ,,ხალხის მტრების შვილების“ სახელით უშვებდნენ საქართველოდან რუსეთის მიკარგულ ადგილებში – საერთო ვაგონით.

ერთ-ერთი ასეთი ვაგონი მანიკო უგრელიძემ თბილისიდან რუსეთში გამგზავრებამდე რამდენიმე წუთით ადრე ჩაახსნევინა. საბჭოთა რეჟიმი მოატყუა და მერე ამაზე მთელი ცხოვრება დუმდა. სხვანაირად არ შეიძლებოდა. დახვრეტდნენ.

,,მატარებლის ბავშვები“ – დაახლოებით 6 წლის იყო მარიამ უგრელიძის შვილიშვილი, მაია ჩაჩავა, როცა ამ სიტყვებს მოჰკრა ყური: მას და დედამისს, ნუცა უგრელიძეს, ერთხელ ქუჩაში ქალი შეხვდათ, ქალი მაიას დედას გადაეხვია, ემოციურად საუბრობდა, მერე დაუჩოქა. ნუცამ ქალი წამოაყენა და ერთმანეთს გამოემშვიდობნენ.

იმ დღეს სახლში მისულმა ნუცა უგრელიძემ თქვა, რომ ქუჩაში ,,მატარებლის ბავშვი“ შეხვდა. მაიამ ეს სიტყვები დაიმახსოვრა და 17, 18 წლისამ სთხოვა დედას, აეხსნა მისთვის, რას ნიშნავდა ,,მატარებლის ბავშვი“. ახლა უკვე 70 წელს გადაცილებული მაია ჩაჩავა დედის მონათხრობს იხსენებს ბებიაზე:

37 ან 38 წელი იდგა. ტელეფონი მაშინ ძალიან ცოტას თუ ჰქონდა თბილისში, მანიკოს ჰქონდა – გადაუდებელი დახმარებისთვის ურეკავდნენ ხშირად.

ერთ დღეს ტელეფონის ზარი გაისმა. თბილისის რკინიგზის სადგურიდან ვინმე ვანიჩკა ჩოხელი რეკავდა. მარიამს უთხრეს, რომ ბავშვებით დატვირთულ ვაგონს უშვებდნენ ღამით რუსეთში, რომ ეს ბავშვები ,,უპატრონოთა სახლის ბავშვები იყვნენ“. ვაგონის დაძვრამდე პედიატრს უნდა აღეწერა მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა.

იქ მისულს 36, 37 წლებში დაპატიმრებული და დახვრეტილი მშობლების შვილები დახვდნენ. „ერის მოღალატეების“ შთამომავლები საბჭოთა სისტემას სამუდამოდ უნდა მოეშორებინა. მარიამ უგრელიძემ ოფიციალურ დოკუმენტში ჩაწერა, რომ ბავშვები დიზინტერიით იყვნენ ავად. დაარწმუნა ყველა, რომ ბავშვები ეპიდემიის გავრცელების საშიშროებას შექმნიდნენ ყველგან, სადაც ჩაიყვანდნენ.

„ვაგონი უნდა ჩაიხსნას“ – ეს იყო პედიატრის საბოლოო სიტყვა. ასეთი ვაგონის ასე ჩახსნა იმ დროს თითქმის წარმოუდგენელი იყო, მაგრამ მარიამის სიტყვამ გაჭრა. იმ ღამით თბილისის რკინიგზის სადგური მატარებელმა ბავშვებით სავსე ვაგონის გარეშე დატოვა. ნათესავებს აცნობეს, რომ შეეძლოთ სადგურში მოსულიყვნენ და შინ წაეყვანათ ,,მოღალატეების შვილები“.

• კოშკებიანი სახლი ვერის ბაღთან

პაციენტებთან ურთიერთობა ბებიასთვის ნიშნავდა მუდმივ სატელეფონო საუბრებს, ბავშვების მდგომარეობის მოკითხვას მკურნალობის დასრულების შემდეგაც. მაშინ თბილისი პატარა ქალაქი იყო და ლოგიკურია, რომ სწორედ ეს ხალხი იყო ძირითადად ჩვენთან მიმსვლელ-მომსვლელი.

ბებია მართავდა საახალწლო წვეულებებს და ყოფილ პაციენტებს მასპინძლობდა ახლანდელი კოსტავას, მაშინდელი ლენინის ქუჩის №33-ში, სადაც მაშინ ვცხოვრობდით. ასე მეგობრობდნენ ოჯახებით.

ჩვენი სახლი ფილარმონიის პირდაპირ – ვერის ბაღის მხარეს იდგა. ორსართულიანი, ულამაზესი კოშკებიანი სახლი იყო. ორმოცი წლის წინ დაანგრიეს. ამ სახლის დანგრევით დაიწყო თბილისის რეკონსტრუქცია. მიწისქვეშა გადასასვლელის ნაწილად სწორედ ჩვენი სახლის სარდაფი გამოიყენეს.

ბავშვები რომ იზრდებოდნენ და სტუდენტები ხდებოდნენ, მერეც კი მოდიოდნენ მათი მშობლები შვილების ანალიზებით მანიკოსთან. შინ გვაქვს შენახული უამრავი მადლობის წერილი ბებიას ნამკურნალევი ბავშვების მშობლებისგან გამოგზავნილი“, – გვიყვება მარიამ უგრელიძის შვილიშვილი.

• პეტერბურგი, მონპელიე, ლოზანა და თბილისი

1905 წლის იანვრის რევოლუციის დროს მარიამ უგრელიძე პეტერბურგის ქუჩებში დაჭრილ მუშებს უწევდა დახმარებას. ამ დროს ის პეტერბურგის ქალთა უმაღლეს სამედიცინო კურსებზე სწავლობდა.  1906 წელს დააპატიმრეს, რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაბმა და სამხედრო ნაწილებში პროკლამაციების გავრცელება ედებოდა ბრალად. 2 წელი გაატარა ციხეში, შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთსა და შვეიცარიაში. სწავლობდა მონპელიეს უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. შვეიცარიაში დაამთავრა ლოზანას უნივერსიტეტი და 1918 წელს 33 წლის მარიამ უგრელიძე სამშობლოში დაბრუნდა.

ჯერ სამხედრო ჰოსპიტალში მუშაობს, მერე – ქალაქის პირველი საავადმყოფოს ბავშვთა განყოფილებაში. 1921 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პედიატრიის კათედრას აარსებს პროფესორი სიმონ გოგიტიძე, ძირითად საქმიანობას კათედრაზე მარიამ უგრელიძე ასრულებს.

1930 წელს მარიამს მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიანიჭეს და სამკურნალო ფაკულტეტის ბავშვთა სნეულებათა კათედრის გამგე გახდა.

ეწევა ინტენსიურ საექიმო, პედაგოგიურ, სამეცნიერო და საზოგადოებრივ საქმიანობას ბავშვთა ჯანდაცვის მიმართულებით. გამოქვეყნებული აქვს სამოცდაათზე მეტი მეცნიერული ნაშრომი, რომელთა უმრავლესობაც თარგმნილია სხვადასხვა ენაზე და გამოყენებულია საერთაშორისო კონსილიუმებსა და კონფერენციებზე.

მარიამ უგრელიძის სამეცნიერო შრომები ეხება ბავშვთა ფიზიოლოგიის, პათოლოგიის, თერაპიისა და ჰიგიენის მნიშვნელოვან პრობლემებს. ბევრს მუშაობდა მედიცინის ისტორიის საკითხებზეც საქართველოში.

უნიკალურია მისი შრომები ბავშვის ფიზიკური განვითარების, კვების, რაქიტის, დისტროფიის, რევმატიზმის, ტუბერკულოზისა და აეროთერაპიის შესახებ.

სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა საქართველოს პედიატრთა სამეცნიერო საზოგადოებას, რომელიც 1929 წელს თავად ჩამოაყალიბა.

მარიამ უგრელიძე არასდროს დაქორწინებულა და ბიოლოგიური შვილი ჰყოლია. მარიამმა და მისმა დამ, მელანიამ  ძმისშვილი, ნუცა უგრელიძე გაზარდეს შვილივით. ხელოვნებათმცოდნე მაია ჩაჩავა, რომელიც ბებიის მიმოწერებს, ფოტოებს და არქივს ინახავს, სწორედ ნუცას შვილია.

მარიამ უგრელიძე 75 წლისა გარდაიცვალა 1960 წლის გაზაფხულზე. დაკრძალეს მშობლიურ სოფელ დიღომში, მოგვიანებით კი მისი ნეშტი დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში გადასვენეს.

The post ექიმი, რომელმაც „ხალხის მტრების“ შვილები გადასახლებისგან იხსნა appeared first on TTimes.GE.

ყველა ადამიანს სურს იყოს წარმატებული. მაგრამ რა არის წარმატება? ამის ერთი განსაზღვრება არ არსებობს. ნეიროფსიქოლოგი ნინო მარგველაშვილი განმარტავს, რომ წარმატება არის ზრდისა და განვითარების პროცესი, საკუთარ თავზე მუშაობა, განვითარებისკენ სწრაფვა, საკუთარ აზრებთან, ქცევებთან და სიტყვებთან ჰარმონიაში ყოფნა. ეს ყველაფერი ადამიანში მცირე ასაკიდანვე უნდა ჩაიდოს, რაშიც მშობლისა და ახლობელი ადამიანების როლი უდიდესია. მნიშვნელოვანია შექების ფორმაც, რომელიც ადამიანში სწორედ განვითარებისკენ სწრაფვას უნდა ბადებდეს და არა

ჩარჩოებში სვამდეს, რომ ის ყველაზე მაგარია. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში შეიძლება არა თავდაჯერებულობა, არამედ ახალი გამოწვევების შიში ჩავუნერგოთ ბავშვს.

“ადამიანი რომ წარმატებული იყოს, უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია, რომ მან დაბადებიდანვე უსაფრთხოდ იგრძნოს თავი” – განმარტავს ნინო მარგველაშვილი.

როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი, რომ ბავშვი მუდმივად ახალი გამოწვევებისა და სიახლეებისკენ ისრაფოდეს?
ბავშვი ისეთ გარემოში უნდა გაიზარდოს და ისეთი ურთიერთობები ჰქონდეს, რომელიც მას აგრძნობინებს, რომ ამ სამყაროში ყოფნა არ არის საშიში, გვერდით ჰყავს ადამიანი, რომელიც მას სხვადასხვა სიტუაციაში გვერდით დაუდგება და დაეხმარება. როცა პატარა ცუდადაა ან ტირის, მას დამშვიდების უნარი თავად არ აქვს. ამიტომ სჭირდება მეორე ადამიანი, რომელიც დაამშვიდებს და მის ნერვულ სისტემას დაარეგულირებს. როცა ნერვული სისტემა არის დარეგულირებული, ჯანმრთელი და მშვიდი, როდესაც ბავშვს აქვს უსაფრთხოების განცდა, ის იწყებს სამყაროს გამოკვლევას, მას აღარ ეშინია დასვას შეკითხვები, გადადგას ნაბიჯები, გამოაღოს უჯრა… რაც უფრო უსაფრთხოდ და მხარდაჭერილად გრძნობს თავს, უფრო მეტი სურვილი აქვს, რომ ეს სამყარო გამოიკვლიოს, რისკებზე წავიდეს, ახალი გამოწვევები მიიღოს და ასე შემდეგ.

მოკლედ, პირველი პირობაა, რომ ბავშვს საშვილოსნოსავით დაცული გარემო შევუქმნათ. ბავშვის დაბადებისთანავე უნდა გავხდეთ გამომძიებლები და დავაკვირდეთ მის ყველა მოქმედებას, მოძრაობას, სხეულებრივ ენას, რომ გავიგოთ, ამ კონკრეტული ბავშვისთვის რა არის სასიამოვნო და რა არის უსიამოვნო. უსიამოვნებებისა და სირთულეების აღმოჩენის მერე კი უნდა ვასწავლოთ, როგორ გადალახოს ისინი. მთავარია, რომ ბავშვის მიღმა სამყარო დავინახოთ და გავიგოთ, რატომ მოსწონს ეს და რატომ არ მოსწონს ის. ტირილისა და უსიამოვნების შემთხვევაში, მას შემდეგ რაც დავამშვიდებთ, აუცილებლად ველაპარაკებით ამ შემთხვევაზე, რა შეეძლო გაეკეთებინა, რომ ასე არ მომხდარიყო, არ წაქცეულიყო, კოშკი არ დანგრეოდა…

მეორე მნიშვნელოვანი საკითხია სიტყვები და ფრაზები, როგორ ვესაუბრებით ჩვენს შვილს და მესამე, რასაც დიდი ყურადღება ექცევა, არის ჩვენ რა მაგალითს ვაძლევთ ბავშვს.

როგორ უნდა შევაქოთ და წავახალისოთ ბავშვი?

ვაქებთ პროცესს და არა შედეგს, რადგან შექებას ყოველთვის თან ახლავს ფარული შეტყობინება, რომელიც ბავშვის გონებაში იბეჭდება და მის სამომავლო ქმედებებზე ახდენს გავლენას. მაგალითად, როდესაც აშენებს კოშკს, არ ვეუბნებით, დე, რა მაგარი კოშკი ააშენე. არამედ ვეუბნებით, დე, ნახე რამდენი ყვითელი კუბიკი გაქვს გამოყენებული და კიდევ ორი ცალი სამკუთხედი. რისი გაკეთება გინდოდა, ამ კუბიკებს რომ იყენებდი? ანუ აქცენტი უნდა გავაკეთოთ იმაზე, თუ რას და როგორ აკეთებს და არა – როგორ შედეგს აღწევს. ამით ბავშვს ემატება მოტივაცია და თავდაჯერებულობა და თავადაც აკვირდება კეთების პროცესს. შედეგად, როცა გაიზრდება და რაღაც არ გამოუვა, იმის მაგივრად რომ ხელი ჩაიქნიოს, იმაზე დაიწყებს ფიქრს, თუ რა გააკეთა არასწორად, რომ სასურველი შედეგი ვერ მიიღო და რა უნდა გააკეთოს სხვანაირად შემდეგ ჯერზე, რომ გამოუვიდეს.

რა ფრაზები უნდა ვუთხრათ ბავშვს, რომ თვითშეფასება აუმაღლდეს?
ყოველთვის ვეუბნებით, რომ გვიყვარს, მაშინაც კი როცა გვაბრაზებს. თავდაჯერებულობა რომ გაეზარდოს, რაღაცაზე უნდა ჰქონდეს კონტროლი და იცოდეს, რომ მისი აზრი გვაინტერესებს. მაგალითად, უნდა ვკითხოთ, სასეირნოდ სად უნდა წასვლა, რისი ჩაცმა უნდა…
თავდაჯერებულობას ზრდის შექება, თუმცა, როგორც ვთქვით, ვაქებთ პროცესს და არა – შედეგს. შედეგის ან ინტელექტის შექების შემთხვევაში ბავშვი იღებს რწმენას, რომ როდესაც წარმატებულია, მაშინ არის ღირებული, როცა ეშლება ან ისე არ გამოსდის, მისი მთლიანი პიროვნება რაღაც დეფექტის მქონეა.

როცა რაღაც კარგად გამოსდის ვეუბნებით, რომ ეს ყველაზე კარგია, რაც აქამდე აგიშენებია და ვამატებთ, რატომ არის ასე. მის გაკეთებულს ვადარებთ საკუთარ გაკეთებულსავე და არა სხვისას.

ვუყვებით სხვის მაგალითებს, ვინც თავიდან კარგად არ სწავლობდა, სკოლიდან გამოაგდეს ან მასწავლებელი ეუბნებოდა, არაფერი გამოგივაო, მაგრამ ბევრი ივარჯიშა და დიდ წარმატებას მიაღწია.

რას ვეუბნებით ბავშვს, როცა რაღაც ეშლება და არ გამოსდის?
შეცდომის დაშვება არის ძალიან მნიშვნელოვანი. ამ დროს ვეუბნებით, ნახე შეცდომა დაუშვი, ხომ იცი, ამ დროს შენი ტვინი იზრდება. მოდი, აბა, ვნახოთ, რა შეგეშალა? ანუ ყურადღებას ვაქცევთ მის შეცდომას და თუ თავად ვერ ხვდება, რა გააკეთა შეცდომით, ამის გაცნობიერებაში ვეხმარებით. ისევ კუბიკებზე თუ ვისაუბრებთ, ვეტყვით, რომ ჯერ ეს დიდი კუბიკი უნდა დაგედო და მერე პატარა, ამიტომ ვერ მიაღწიე შედეგს. ბავშვს ვუხალისებთ შეცდომებს, რომლებიც უნდა იყოს ღირებული. კარგად უნდა გააცნობიეროს, რომ შეცდომები გვეხმარება უკეთესი გავხდეთ და მომავალში გამოგვივიდეს ის, რაც ახლა არ გამოგვივიდა.

როგორ უნდა დავამარცხოთ ბავშვის სიზარმაცე?
მნიშვნელოვანია, რომ იარლიყებს, მაგალითად, როგორიცაა სიზარმაცე, სხვანაირად შევხედოთ. ზარმაცი ბავშვი არ არსებობს. რაც ჩვენ სიზარმაცე გვგონია, რეალურად არის თავდაცვა, იმის გამოხატულება, რომ ამ დროს ბავშვს ძალა და ენერგია არ აქვს კონკრეტული დავალების შესასრულებლად. როცა ვხედავთ რომ ბავშვი ზარმაცობს, ჩვენ ახლო წასრულზე უნდა დავფიქრდეთ. იქნებ წუხელ კარგად არ ეძინა, ან ისეთი საკვები მიირთვა, რამაც ენერგია ვერ მისცა, ან იქნებ სკოლაში ვიღაცამ დასცინა და ეშინია, რომ თუ ისევ გააკეთებს ამას, უფრო ნეგატიურ შეფასებას მიიღებს. აუცილებლად უნდა დავსვათ კითხვა, რა უშლის ხელს ამის გაკეთებაში და რით შემიძლია, დავეხმარო? როცა ბავშვს მეცადინეობა არ უნდა, შეიძლება მან უბრალოდ დავალება ვერ გაიგო და იმის მაგივრად რომ თქვას, კიდევ ერთხელ ამიხსენითო და ვიღაცის თვალში უნიჭო გამოჩდნეს, ურჩევნია, ზარმაცად ჩათვალონ. დაძალების ნაცვლად, ბავშვს უნდა მივცეთ საშუალება, რომ დაისვენოს, ენერგია აღიდგინოს, ერთად უნდა გააკეთოთ ის, რაც უყვარს და ამის მერე ალბათობა იმისა, რომ ბავშვი იმეცადინებს, ძალიან დიდია. თუ მართლა არ შეუძლია, მერე შეიძლება დახმარებაც კი ითხოვოს. დაძალება საერთოდ უნდა გამოვრიცხოთ.

რა ფრაზები მოქმედებს ბავშვზე ნეგატიურად?
როცა რაღაც არ გამოსდის, არ ვეუბნებით არაუშავს. ეს ნიშნავს, რომ აკნინებ იმას, რაც მისთვის ღირებული იყო. ვეუბნებით, რომ გვეწყინა, რომ ამდენი იწავლა ან ივარჯიშა და მაინც არ გამოუვიდა, მაგრამ თუ წარმატების მიღწევა უნდა, კიდევ უნდა ივარჯიშოს.
არ ვეუბნებით უნიჭიერესი ხარ, უსწრაფესი ხარ. ამ შემთხვევაში ბავშვი ფიქრობს, რომ თუ სწრაფად ვერ გააკეთებს, კარგი აღარ იქნება, რაც მისთვის დიდი წნეხია.

რაზე ვსაუბრობთ ძილისწინ?

ამ შემთხვევაში კონკრეტული ფრაზები არ არსებობს. ძილისწინა საუბრები დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა შედეგის მიღწევა გვსურს და რაზე გვინდა ბავშვმა ყურადღება გაამახვილოს. მაგალითად, თუ გამოწვევებთან შეჭიდება უჭირს და ადვილად ნებდება, კარგი იქნება, თუ ძილის წინ მოვუყვებით, ჩვენ რა შეგვეშალა დღეს და როგორ ვეცადეთ მის გამოსწორებას. მერე უნდა ვკითხოთ, მას რა არ გამოუვიდა და ვისაუბრებთ, როგორ უნდა გააუმჯობესოს ეს.

ძალიან პოზიტიურად მოქმედებს ძილის წინ იმაზე საუბარი, თუ რისთვის ვართ მადლიერები. თავიდან წახალისებისთვის, დედა ამბობს 3 რამეს, რისთვისაც ის იმ დღეს მადლიერია, მერე კი იგივეს ბავშვი აკეთებს. ეს ამშვიდებს ნერვულ სისტემას, ბავშვს მადლიერების შეგრძნებას უვითარებს. ეს კი სამომავლოდ მას სხვადასხვა რთული სიტუაციების დაძლევასა და პოზიტიურად დანახვაში დაეხმარება.

ფოტოს ავტორი: ირაკლი შალამბერიძე

წყარო : allnews.ge

The post “ბავშვს ყოველთვის უნდა ვუთხრათ, რომ გვიყვარს, მაშინაც კი როცა გვაბრაზებს” – ნეიროფსიქოლოგ ნინო მარგველაშვილის რჩევები appeared first on TTimes.GE.

მე ვარ რეალისტი და არ ვარ მგრძნობიარე. როცა მამას სახლი დავტოვე, მე არ მიტირია. როდესაც ჩემი კატა გარდაიცვალა, მე არ მიტირია. როდესაც მამა მოკვდა, მე არ მიტირია. როდესაც მე სამუშაოდ მიმიღეს NASA- ში, მე არ მიტირია. როდესაც მე პირველად ფეხი დავაბიჯე მთვარეზე, მე არ მიტირია, მაგრამ, როცა მე გადმოვხედე ზემოდან დედამიწას, სული შემეკრა და ავტირდი. შემდეგ კი ფაქტმა, რომ ამერიკული დროშა, რომელიც ხელში მეკავა , იქ მთავარეზე უნდა დამედგა, სრულიად შემძრა.. როდესაც მთვარიდან სეპერატორით გადმოვხედე დედამიწას დავინახე პატარა ცისფერი ბუშტი, ყოველგვარი ნაციონალობის და მოქალაქეობის გარეშე, მე ავტირდი, რადგან ვიგრძენი ეს ცისფერი ბუშტი იყო ჩვენი პატარა სახლი, სადაც ჩვენ, სიძულვილით დაბრმავებული ადამიანები ერთმანეთის აუტანლობით ვიძირებით გამუდმებულ ომებში.

The post ნილ არმსტრონგი – სული შემეკრა და ავტირდი appeared first on TTimes.GE.

ბავშვების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მედიკოსები რამდენიმე რეკომენდაციას იძლევიან :

-ნუ გამოიყენებთ ტელეფონებსა და სხვა მობილურ მოწყობილობებს სადილის დროს – ბავშვის განვითარებისთვის ოჯახთან ერთად სადილობა და საუბარი ძალიან მნიშვნელოვანია

– ნუ ჩართავთ ეკრანს საძინებელში ძილის დროს

-ესაუბრეთ ბავშვებს ინტერნეტ უსაფრთხოებისა და კიბერ ბულინგის შესახებ და იმაზე, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ ისინი ამ შემთხვევაში

-ნუ მისცემთ ბავშვებს უფლებას ისარგებლონ მობილური ტელეფონით გზაზე გადასვლისას

-სულ მცირე ყოველ 2 საათში ერთხელ ბავშვი ეკრანს უნდა მოშორდეს, ადგეს და ფიზიკური აქტივობა განახორციელოს

-მშობლებმა შვილებს დრო უნდა დაუთმონ და მხოლოდ გაზიარებული ფოტოების მიხედვით არ უნდა ჩათვალონ, რომ მათი შვილები ბედნიერები არიან.

წყარო : BBC

The post BBC – ნუ მისცემთ ბავშვებს მობილურ ტელეფონს! appeared first on TTimes.GE.

„ქვევრს, რასაც ჩასძახებ იმას ამოგძახებს“- დაფიქრდით, თქვენი მოთხოვნა თქვენი შვილისადმი  იგივეა რასაც მისადმი გასცემთ? -პატარები უფროსების მაგალითზე იზრდებიან …

სამუდამოდ დაივიწყე დამაკნინებელი და შეურაცმყოფელი ფრაზები : ისინი იჯერებენ, რომ მართლაც ასეთები არიან და აღარ ცდილობენ უკეთესები გახდნენ …თქვენ,  ხომ გაუთვითცნობიერებლად    უკვე მიაკარით ეტიკეტი..   ამით მოტივაცია წაართვით უკეთესად გამოავლინოს საკუთრი შესაძლებლობები.

 ნურასოდეს ეცდებით ბავშვი გახადოთ  თქვენი მონა:  პატარა ბავშვის ტვინი ჰგავს იმ პლასტელინს, რომელიც მარტივად იძერწება და უცებ იღებს ფორმას, თქვენ თუ დღეს არ მისცემთ საშუალებას იყოს კრეატიული გამოავლინოს შესაძლებლობები და აიძულებთ მხოლოდ თქვენს მორჩილებას -მაშინ გახსოვდეთ თქვენ მონას ზრდით თვალწინ – რომელსაც არ ექნება ბრძოლის უნარი და ცხოვრება მარტივად დაჩაგრავს.

გაემიჯნეთ ფსიქოლოგიურ და ფსიქიკურ ძალადობას: ბავშვი მარტივად ექცევა გავლენის ქვეშ მით უფრო თუ მისით მშობელი მუდმივად უკმაყოფილოა… დაანახე თქვენს შვილებს,  რომ ისინი საუკეთესონი არიან შთააგონე ეს და შედეგიც არ დააყოვნებს.

თავდაჯერებული და ბედნიერი შვილი: ბავშვი  სუფთა თეთრი ქათქათა  ფურცელია – თქვენი გადასაწყვეტია რას  და  რა ფერებით შეასრულებ მასზე სამუშაოს …რასაც დახატავ ამ სუფთა საწყისზე იგივე პროგრამირება იმუშავებს მთელი ცხოვრება.

დაანახეთ შვილებს, რომ ცხოვრება ლამაზი და საინტერესოა:  ეცადეთ არ მოახვიოთ  ბავშვებს თქვენი განცდები ,  ანახეთ მაგალითი,  რომ გამოსავალი ყველა მომენტში არსებობს, რომ თქვენ ყველაფერს მარტივად აგვარებთ, რომ ცხოვრება თქვენს მიდგომებზე და ძალებზეა დამოკიდებული…ბავშვი იმახსოვრებს  ამას და შემდეგ მთელი ცხოვრება იოლად  გადალახავს ყველა გამოწვევას.

 ავტორი:ნინო გვაზავა

The post როგორ გავზარდოთ  თავდაჯერებული და შემდგარი შვილები –  შვიდი ოქროს წესი,  წარმატების ქოუჩისაგან! appeared first on TTimes.GE.

თავის დროზე ასევე შურდათ თამაზ ნოდიასი, რომელიც შორეულ ციმბირში ექვსი წლის განმავლობაში ბავშვებს სკოლაში ინგლისურის ნაცვლად მეგრულს ასწავლიდა. მის სასახელოდ შეიძლება ითქვას, რომ მასწავლებელთა შორის საუკეთესოს რეპუტაცია ჰქონდა, ამასთან, ბავშვებს უყვარდათ და თანაც თავის ყველა მოსწავლეს შესანიშნავად შეასწავლა მეგრული. ბოლოს ის ფოთში ცხოვრობდა, სადაც ხუთი წლის წინ გარდაიცვალა. მე მისი ყოფილი მეზობელი რობერტ სეხნიაშვილი მოვძებნე, რომელმაც სიამოვნებით მიამბო მსოფლიოში ფულის კეთების ყველაზე იოლ ქართულ გზაზე.

– ბატონო რობერტ, ვინ იყო თამაზ ნოდია, ავანტიურისტი თუ გულმხურვალე პატრიოტი, რომელსაც სურდა მეგრული ენა საზღვრებს გარეთ გაეტანა? 

– ვინ იყო და, კარგი კაცი! მაგარი ფოთელი! ოჯახი აბაშიდან იყო წარმოშობით, მაგრამ ჩვენი თამაზი ფოთში გაიზარდა და მთელ ჩვენს ქალაქს უყვარდა. მერე რუსეთში წავიდა სამუშაოდ და სწორედ იქ შეემთხვა ეგ ამბავი, – ინგლიურის ნაცვლად მეგრულს ასწავლიდა 1974-დან 1979 წლამდე.

– თავად არასოდეს უთქვამს, ეს ხალხი წლების მანძილზე რატომ ვერ ხვდებოდა, რომ ატყუებდნენ?

– თამაზი ჩუქჩებში იყო, იმ ხალხმა კიდევ ინგლისური არ იცოდა. აბა, ვინ მიხვდებოდა, რომ მათ შვილებს მეგრულს ასწავლიდნენ?! ვინ იცის, მშობლებიც იზეპირებდნენ მეგრულს…

თამაზი კარგი კაცი იყო, იქაც ყველას უყვარდა, მოსწავლესაც და მშობელსაც. ეგ ამბავი ხუთი წლის შემდეგ “გასკდა”, როდესაც თამაზის ერთ-ერთმა მოსწავლემ სკოლა დაამთავრა და უნივერსიტეტში ჩასაბარებლად წავიდა. იქ ვერავინ მიხვდა, ბავშვი რა ენაზე ლაპარაკოდა. ცხრა პროფესორი მიუყვანეს, მაგრამ ვერავინ ვერაფერს მიხვდა. ბოლოს მისი მასწავლებელი მოიკითხეს და თამაზ ნოდია შერჩათ ხელში. დაავლეს ხელი და წაიყვანეს ციხეში. ჰოდა, კი ხეხა მისი კედლები კაი ხანს. სრულად

The post ვინ იყო ქართველი, რომელიც ციმბირში, 6 წლის განმავლობაში ბავშვებს ინგლისურის ნაცვლად მეგრულს ასწავლიდა appeared first on TTimes.GE.

განცხადება ამჯერად ადამიანის უფლებების დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარემ გააკეთა და თქვა, რომ ის, რაც კობახიძემ თქვა, “აბსოლუტურად მართებულია”  და ჟურნალისტები დაადანაშაულა ინტერპრეტაციებში – “არავითარი მიზეზი არ გაქვთ ახლა, რომ რაღაცა ფორმით ისეთი ინტერპრეტაციების ტირაჟირება მოახდინოთ, როგორც ახლა ცდილობთ” – მიმართა მედიას მიხეილ სარჯველაძემ.

შეგახსენებთ, ირაკლი კობახიძემ  დღევანდელ ბრიფინგზე სპეკულაცია და  “წარმოუდგენელი ტყუილი” უწოდა ინფორმაციას, რომ ღვარცოფს ერთ-ერთი ბავშვი 3 საათის განმავლობაში ებრძოდა.

“იყო ასევე სპეკულაციები, არასწორი ინფორმაცია ვრცელდებოდა, რომ თითქოს ერთ-ერთი ბავშვი 3 საათის განმავლობაში ებრძოდა ღვარცოფს, რაც არის წარმოუდგენელი ტყუილი. უბრალოდ, შეუძლებელია ასე განვითარებულიყო მოვლენები. სტიქია იყო მყისიერი და სამწუხაროდ, იმ ადამიანებს, ვისაც მისწვდა ღვარცოფული მასა, გადარჩენის შანსი უბრალოდ არ ჰქონდათ. საუბარი იმაზე, რომ ვიღაც ებრძოლა სტიქიას 3 საათის განმავლობაში, უბრალოდ არის ცარიელი ტყუილი” – ამბობს კობახიძე.

სტიქიას გადარჩენილ დავით ჯელაძის პოსტზე, სადაც მას აღწერილი ჰქონდა დისშვილთან ერთად რა გზის გავლა მოუწია, კობახიძემ თქვა, რომ “გადასამოწმებელია ეს ყველაფერი”. მისთვის გაუგებარია რატომ იყო საჭირო ერთი ნაპირიდან მეორეზე გადასვლა.

“მე ვერ გეტყვით ამ ფოტოზე. ერთი, რომ რატომ იყო საჭირო ერთი ნაპირიდან მეორეზე გადასვლა, ეს არ ვიცი. რა თქმა უნდა, უფრო უსაფრთხო იყო იმ ნაპირზე დარჩენა. ბევრი ადამიანი დარჩა…თქვენ წარმოიდგინეთ, ჩვენ ვიყავით მეორე დღეს მაგ ტერიტორიაზე და იქ გადასვლა იყო პრაქტიკულად წარმოუდგენელი. ამიტომ, გადასამოწმებელია ეს ყველაფერი” – თქვა “ქართული ოცნების” თავმჯდომარემ.

The post თუ გადარჩა ადამიანი განაპირა მხარეს, ტალახის მასაზე რატომ უნდა გადასულიყო არ ვიცი – სარჯველაძე appeared first on TTimes.GE.