საქართველოს მენეჯერთა ასოციაციაციის ორგანიზებით, ეკონომისტებმა, დარგის სპეციალისტებთან ერთად, საბერძნეთის კრიზისზე იმსჯელეს. ღონისძიების შეხვედრის საგანი იყო საბერძნეთის კრიზისის წარმოჩენა, მისი გამომწვევი მიზეზების ფორმულირება და პარალელები ქართულ რეალობასთან – საფრთხეები, რისკები და გასათვალისწინებელი მაგალითები. შეხვედრა სასტუმრო თბილისი მერიოტში გაიმართა.
პირველ ნაწილში ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზის მენეჯერმა მარიამ ნოზაძემ ინფორმაციული სახით ძირითადი აქცენტები წარმოაჩინა – დღევანდელი გამოწვევები, რა იყო კრიზისის მიზეზები და კრიზისის განვითარების ეტაპები:
„ვფიქრობთ საბერძნეთის კრიზისის შესწავლა ძალიან მნიშვნელოვანია. ის შეეხო როგორც ევროპას, ისევე მთელ მსოფლიოს. ევროს ეროვნულ ვალუტად გამოცხადების შემდეგ კრიზისის გამოწვევის ერთერთი მთავარი მიზეზი ფისკალური პოლიტიკის არასწორი წარმართვა იყო, თავად საბერძნეთის მხრიდან. როგორც მოგეხსენებათ ევროკავშირის ქვეყნებში ფისკალური პოლიტიკის ბერკეტები თავად ქვეყნის მთავრობების ხელშია და ინდივიდუალურად აწარმოებენ ამ მხრივ ეკონომიკურ პოლიტიკას. ეტაპობრივად გამოიკვეთა, რომ საბერძნეთი სესხების აღების შედეგად ხარჯავდა იმაზე მეტს, ვიდრე გადახდა შეეძლო. ასევე ხარჯვა იყო არამიზნობრივი, რადგან თანხები მიიმართებოდა ისეთ პროექტებზე, რომლებსაც ეკონომიკური სარგებლის მოტანა ნაკლებად შეეძლოთ. ეს იქნებოდა ბიუროკრატიული აპარატის ზრდა თუ სხვადასხვა სოციალური პროექტები. შეხვედის მიზანიც სწორედ ეს გახლდათ. მოგეხსენებათ ჩვენი ევროპასთან ასოცირების ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ უფრო დასწრაფდა ევროინტეგრაციის პროცესები და პროცედურები. შესაბამისად ბევრი რამ გვაქვს გასათვალისწინებელი და თადარიგი დასაჭერი. საგულისხმოა, რომ შეხვედრას გამოცდილ ეკონომისტებთან და დარგის სპეციალისტებთან ერთად დოქტორანტებიც ესწრებოდნენ და აქტიურად ღებულობდნენ დისკუსია-მსჯელობაში მონაწილეობას. ეს ის ადამიანები არიან, რომლებიც მომავალი საქართველოს მენეჯერები და ეკონომიკური პოლიტიკის წარმმართველები არიან.“
შეხვედრას ეკონომიკური ცენტრების წარმომადგენლები, ექსპერტები, დოქტორანტები და დაინტერესებული მხარეები ესწრებოდნენ. მოხსენებით გამოვიდა კავკასიის უნივერსიტეტის ეკონომიკური კვლევების ცენტრის წარმომადგენელი, 20/30 ეკონომიკური ექსპერტი, მიხეილ დუნდუა. დუნდუას განცხადებით საბერძნეთის კრიზისი არსებით გავლენას საქართველოს ეკონომიკაზე ამ ეტაპისთვის ვერ მოახდენს. თუ არ ჩავთვლით, იმ ადამიანების ფულად გზავნილებს, რომლებიც საბერძნეთში ცხოვრობენ და მათ ოჯახებს აქ, რომელთაც მოაკლდებათ ეს შემოსავლები. გარდა ამისა, საბერძნეთთან არ გვაქვს მნიშვნელოვანი სავაჭრო ურთიერთობები და ამ მხრივაც ვერ იქონიებს განსაკუთრებულ ზეგავლენას. თუმცა, თავად ფაქტი ძალზე საგულისხმო და საინტერესოა, როგორც მოვლენა ევროკავშირის ფარგლებში. აუცილებლად გასაანალიზებელია და რიგ შემთხვევებში გასათვალისწინებელიც ის შეცდომები, რომელი შეცდომებიც დაუშვა საბერძნეთის მთავრობამ და ის შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც გაუგრძელდა საბერძნეთს დახმარება. აცხადებს მიხეილ დუნდუა.
Tbilisi Times ეკონომიკის პოლიტიკის ექსპერტთა ცენტრის წამომადგენელს, რამაზ გერლიანსაც ესაუბრა: „საბერძნეთმა თავისი ფულადი რესურსი ეკონომიკაში არაუკუგებად სფეროებში დახარჯა, ამით მივიდა ის დღევანდელ მდგომარეობამდე და დადგა საგარეო ვალის გადაუხდელობის პრობლემის წინაშე. შესაბამისად ამ საკითხის ანალიზი ძალიან მნიშვნელოვანია. საქართველოსთან მიმართებაშიც ძალიან საინტერესო პარალელები იყო გავლებული იმ მხრივ, რომ თუ ვალს ყურადღება არ მიექცა, შეიძლება საქართველოც დადგეს ამ საშიშროების წინაშე. საქართველოს მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებით არც ისე საგანგაშო მდგომარეობა აქვს, თუმცა ლარის კურსის ცვლილების გამო სესხმა მოიმატა. აქედან გამომდინარე საქართველოში ყურადღება უნდა გამახვილდეს ექსპორტის პარამეტრზე, რომელიც განსაკუთრებულ გავლენას მოახდენს ლარის გამყარებაზე. ასევე გასათვალისწინებელია ყველაზე მნიშვნელოვანი პარამეტრი – ახალი ვალის აღება არ უნდა მოხდეს ძველის გადასახდელად. ამით თავიდანვე ჩანს, რომ ახალი ვალი ვერ შექმნის ეკონომიკურ ეფექტს. საქართველოშიც გვქონდა მსგავსი სიტუაცია, როდესაც 2008 წელს აღებული ვალი 2012 წელს აღებული ახალი ვალით გადაიფარა, რაც რა თქმა უნდა ეკონომიკაში გრძელვადიან ეფექტს ვერ მოიტანდა.”
შეხვედრა ახალგაზრდა ანალიტიკოს თა და მეცნიერთა დარბაზის “დოქტრინა” და საქართველოს ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდის მხარდაჭერით ჩატარდა.
The Tbilisi Times
