„თუ ბი შვატი“ ებრაული, მოძრავი დღესასწაულია. სიტყვა სიტყვით ითარგმნება, როგორც „ხეების ახალი წელი“. წელს მისი აღნიშვნა 24 იანვარს მზისჩასვლისას დაიწყო და დღეს, 25 იანვარს დაღამებისას, მწუხრზე დასრულდება.
თანამედროვე ისრაელში ეს დღესასწაული აღინიშნება, როგორც გარემოს დაცვისა და ეკოლოგიური ცნობიერების ამაღლების დღე. დამკვიდრებული ტრადიციის მიხედვით, მთელს ისრაელში რგავენ ხეებს. აქ ნუშის ხე არის სიმბოლო „თუ ბი შვატის“ დღესასწაულისა და მიიჩნევა, რომ ეს დღე თითოეული ხის დაბადების დღეა.
„თბილისი თაიმსი“ დაინტერესადა, თუ როგორ აღნიშნავენ ამ დღესასწაულს ქართველი ებრაელები. „თუ ბი შვატი“ მნიშვნელობაზე საქართელოს სეპარატული ორგანიზაციის თავჯდომარეს ბატონ შალვა თეთრუაშვილს გავესაუბრეთ:
ბატონო შალვა, რას ნიშნავს „თუ ბი შვატი“ და რა დატვირთვა აქვს ამ დღესასწაულს?
– „თუ ბი შვატი“ არის ხეების განახლების, კარგი მოსავლის საფუძველი. ამ დღეს იწყება ხეხილის, ზოგადად სოფლის მეურნეობის აყვავების ხანა. ქართულად, რომ ვთქვათ: „თებერვალი დადგაო ხეში წყალი ჩადგაო“. აი, სწორედ მსგავსი შინაარსის მატარებელია ეს დღესასწული და მას ებრაელები ყოველწლიურად ავღნიშნავთ. „თუ ბი შვატი“ დროს ხდება ხეების დამოძღვრება სამომავლოდ, რომ მოგვცენ კარგი მოსავალი, წელიწადი იყოს ნაყოფიერი, დოვლათიანი რათა ხალხმა იცხოვროს წყნარი ცხოვრებით.
როგორც ვიცით ისრაელში ამ დღეს ხეების დარგვით აღნიშნავენ. საინტერესოა, როგორ ზეიმობენ ქართველი ებრაელები „თუ ბი შვატი“ დღესასწულს? გაქვთ რაიმე განსაკუთრებული ტარადიცია?
– დიახ, ისრაელში ეს უდიდესი დღესასწულია. დიდი თუ პატარა, მოხუცი თუ ახალგაზრდა რგავს ხეებს. ამის დამსახურებაა, რომ ისარელში სოფლის მეურნეობა აღორძინდა, ბუნებამ ფერი იცვალა. საქართველოშიც ანალოგიურად აღინიშნება ეს დღესასწული, სხვა რაიმე გასაკუთრებული ტრადიცია არ გავქვს. მართალია, დღეს, ჩვენ ქვეყანაში ებრაელები მცირედნი დავრჩით, მაგრამ მაინც განსაკუთრებულად ვზეიმობთ „თუ ბი შვატი“. მიმდინარეობს ხეების, მიწის კურთხევა. იმართება დღესასწაულის აღსანიშნავი საზეიმო ღონისძიება. არის საერთო სიხარული, სიმღერა, ცეკვა. გვიხარია, რომ ხეები იწყებენ აყვავებას. შევთხოვთ ღმერთს, იყოს უხვი მოსავალი, წვიმა და ნამი თვის დროზე, რათა ხეებმა მოგვცენ სასარგებლო ნაყოფი. ნაყოფი, რომლითაც უნდა იარსებოს კაცობრიობამ მთელი წლის მანძილზე. ვულოცავ ყველას „თუ ბი შვატი“ დღესასწაულს.
სოფიკო ნინიკაშვილი
