კონტაქტური ლინზები და მათი სწორი გამოყენება, რა ასაკიდან შეიძლება მოიხმაროს ადამიანმა მსგავსი ლინზები, ჰიგიენა და ლინზები. “თბილისი თაიმსს” აღნიშნულ საკითხებზე კლინიკის „ახალი მზერა” მთავარი ექიმი – ნინო შარაზადიშვილი ესაუბრა. ინტერვიუდან მიიღებთ ექიმის საინტერესო რეკომენდაციებს, რაც დაგეხმარებათ კონტაქტური ლინზების სწორ გამოყენებაში და მოხმარებაში.
როგორ ხდება კონტაქტური ლინზის შერჩევა და ვისთვის არის რეკომენდებული ?
– ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ კონტაქტური ლინზა სწორად იყოს შერჩეული ექიმი–ოფთალმოლოგის მიერ. ლინზების შერჩევისას გადამწყვეტია ინდივიდუალური მიდგომა. აუცილებელია სრული ოფთალმოლოგიური გამოკვლევა, რათა შეფასდეს თვალის ზოგადი მდგომარეობა და მხოლოდ ამის შემდეგ მოგცემთ ოფთალმოლოგი რეკომენდაციას, შესაძლებელია თუ არა თქვენთვის კონტაქტური ლინზების გამოყენება.
როგორც მოგეხსენებათ, კონტაქტური ლინზები ძირითადად გამოიყენება მხედველობის გასაუმჯობესებლად ისეთი რეფრაქციული ანომალიების დროს, როგორიცაა ახლომხედველობა, შორსმხედველობა ან/და ასტიგმატიზმი. ასევე აღსანიშნავია, რომ კოსმეტიკური მიზნებისთვის ხშირად იყენებენ ფერად კონტაქტურ ლინზებს.
დღეს ბაზარზე ლინზების საკმაოდ დიდი არჩევანია, რომელიც დაყოფილია კატეგორიებად: მასალის, ვადის, ტარების რეჟიმის, დიზაინის/ფუნქციების, გამჭვირვალობის მიხედვით.
ლინზები დაყოფილია ორ ძირითად ჯგუფად: რბილი და მყარი. ხოლო ბოლო რამოდენიმე წელია რაც მაყარი ლინზები ჩაანაცვლა სპეციალური დიზაინის ნახევრადმყარმა სკლერულმა კონტაქტურმა ლინზამ, რომლებიც რქოვანას არასწორი ზედაპირისათვის არის შექმნილი და ძირითადად გამოიყენება კერატოკონუსის დროს.
ნებისმიერი ზემოთ დასახელებული ლინზის შერჩევისას გასათვალისწინებელია მთელი რიგი ფაქტორები, რომლებიც მათ ხარსხზე მეტყველებს: ჟანგბადის გამტარობა, წყლის შემცველობა, ლინზის სისქე და სხვ.
მხედველობის რა პრობლება შეიძლება გამოიწვიოს უხარისხო კონტაქტური ლინზების მოხმარებამ? რამდენად მნიშვნელოვანია მისი ჰიგიენურად დაცვა, რა პერიოდულობით უნდა მოხდეს მისი განახლება/შეცვლა?
– მას შემდეგ რაც ოფთალმოლოგი მოგცემთ რეკომენდაციას, რომ თქვენთვის კონტაქტური ლინზების გამოყენება შესაძლებელია, აუცილებელია დეტალურად გაეცნოთ მათი მოხმარების წესებს, რათა თავიდან აიცილოთ შესაძლო გართულებები. მკაცრად უნდა იყოს დაცული ლინზების მოხმარების ვადა! როგორც მოგეხსენებათ, ნებისმიერ კონტაქტურ ლინზას მოხმარების განსაზღვრული ხანგრძლივობა აქვს, რომელიც ეტიკეტზეა მითითებული (მაგალითად ერთი დღე, ერთი თვე, სამი თვე და ა.შ.), ყოვლად დაუშვებელია, კონტაქტური ლინზის მოხმარება მათი ხანგრძლივობის ვადის ამოწურვის შემდეგ. ასევე ძალიან დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს ჰიგიენის ნორმების დაცვას (სპეციალური კონტეინერის მოვლა, ხსნარის გამოყენება ლინზების შესანახად, მისი ცვლა ყოველდღიურად და ა.შ). კონტაქტური ლინზების მოხმარების წესების დარღვევამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი პრობლემები, როგორიცაა მშრალი თვალის სინდრომი, რქოვანას ნეოვასკულარიზაცია, რქოვანას ეროზია, კონიუნქტივიტი, კერატიტი და ა.შ.
ბავშვებში რამდენად არის ლინზების გამოყენება სასურველი? თუ არსებობს ასაკობრივი ზღვარი…
– არსებობს შემთხვევები, როდესაც ბავშვებში კონტაქტური ლინზების გამოყენება აუცილებელიცაა (მაგალითად ანიზომეტროპია, აფაკია, მაღალი ხარისხის რეფრაქციული ანომალიები და ა.შ) და შეიძლება დაინიშნოს 3–4 წლის ასაკიდან. თუმცა ასეთ შემთხვევებში, რა თქმა უნდა, უფროსებს ევალებათ პატარებისთვის კონტაქტური ლინზების ჩასმა, ამოღება და მათი მოვლა.
ლინზები და მისი გამოყენების უმნიშვნელოვანესი წესები…. თქვენი როგორც ოფთალმოლოგის რეკომენდაციები როგორია…
– ჩემი რეკომენდაცია იქნება, რომ აუცილებლად მკაცრად დაიცვათ კონტაქტური ლინზების გამოყენების წესები და ჰიგიენა:
- ლინზის გამოყენებამდე კარგად დაიბანეთ ხელები;
- კონტაქტური ლინზის გამოყენების დროს არ არის რეკომენდებულია ცურვა, შხაპის მიღება;
- სიწითლის, გამონადენის და მხედველობის გაუარესების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს;
- არასოდეს გამოიყენოთ სხვისი კონტაქტური ლინზები!
კონტაქტური ლინზების მომხმარებლებს ხშირ შემთხვევაში აწუხებთ მშრალი თვალის სინდრომი, რომლის მკურნალობაც გულისხმობს ცრემლის შემცველი სპეციალური წვეთების ჩაწვეთებას თვალის დასატენიანებლად. ასევე ძალზედ ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს საცრემელე მილაკების დახშობა ლაკრიმალური საცობებით, რათა თვალის ზედაპირი ხანგრძლივად დარჩეს დატენიანებული.
არსებობს შემთხვევები, როდესაც პაციენტებს სხვადასხვა მიზეზების გამო არ სურთ ან არ შეუძლიათ სათვალეების ან კონტაქტური ლინზების მოხმარება. ამ დროს ძალიან ეფექტურ და წარმატებულ მეთოდს წარმოადგენს მხედველობის ექსიმერლაზერული კორექცია (LASIK), რომლის საშუალებითაც 3–5 წამში შესაძლებელია მათი ტარებისგან სამუდამოდ გათავისუფლება.
მარიამ ხუციშვილი
