Mckinsey – ზე გამოქვეყნებული ერთ-ერთი პოპულარული და ცნობილი სტატის ავტორი Jonathan Woetzel-ია, იგი სააგენტოს შანხაის ოფისის გენერალური დირექტორია. ჯონათან უოტზელი, რამდენიმე წელი ჩინეთში მუშაობდა, აკვირდებოდა ქვეყნის ეკონომიკურ პროცესებს და წერდა სტატიებს სააგენტოსთვის. სტატია „ხუთი მითი ჩინეთის ეკონომიკის შესახებ“ გამოქვეყნდა ფორბსშიც ოქტომბრის დასაწყისში. ფართოდ გავრცელებული აზრი იმის შესახებ, რომ ჩინეთის ეკონომიკა მყარი იქნება და არ შეიცავს კოლაფსის საფრთხეებს ეჭვქვეშ დგება. ავტორი ამ მოსაზრებას ადარებს ტიტივას, რომელიც ნებისმიერი, სულ მცირე საფრთხის შემთხვევაშიც შეიძლება ჩაიძიროს. როგორც ანალიზშია საუბარი, „მუდმივი არაფერია, არც ჩინეთის ეკონომიკის სიძლიერე“, რომელის რისკ ფაქტორებსაც, როგორც ქვეყნის შიდა, ისე საგარეო ფაქტორები განსაზღვრავენ.
ამას ამტკიცებს, 2015 წლის გლობალური ეკონომიკური სიტუაცია, ჩინური იუანის დევალვაცია და აქციებზე ფასების ვარდნაც. ავტორი ხაზს უსვამს იმ ფაქტს, რომ ჩინეთი ყოველთვის აგრესიულ პოლიტიკას უხვედრებს დასავლურ კრიტიკას. „სტატიაში მოხმობილი ხუთი დაშვება ჩინეთის ეკონომიკის შესახებ ეფუძნება ჩემ ოცდააწლიან სამუშაო და ცხოვრებისეულ გამოცდილებას“- წერს ავტორი.
ახალი არ არის ის ფაქტი, რომ ჩინეთის ეკონომიკა არ ემყარება მდგრად განვითარებას. იგი დამოკიდებულია ისეთ ცვლადებზე,როგორიც არის იაფი მუშახელი და უცხოური ინვესტიციები. ჩინეთს აკლია თანამედროვე საბაზრო ეკონომიკისთვის დამახასიათებელი ელემენტები, მაგალითად, ეკონომისტი და მეცნიერი, ჩინეთის ეკონომიკის მსწავლელი ნიკოლას ლარდი წერს,რომ კერძო სექტორის მხარდასაჭერი სუსტი რეფორმები ხორციელდება და იაფი მუშახელთან დაკავშირებული პრობლემა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანია,მისი თქმით, იაფი მუშახელის ფაქტორმა ეკონომიკის გაძლიერებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. იაფი მუშა ხელი ნებისმიერი ქვეყნის „ბუნებრივი“ სიმდიდრეა, ქვეყანამ ისინი წარმოებისა და ურბანიზაციის ინტენსიფიკაციისკენ მიმართა. ის რომ ბოლო ათეული წელია ბაზარზე მილიონობით ჩინელი შრომობს და ისინი შრომითი მიგრანტები ხდებიან ნიშნავს იმას,რომ წარმოება ვითარდებოდა. თუმცა, ეს წარსულში, ამჟამად აღნიშნული ფაქტი, წარმოების მოდერნიზაციას ამუხრუჭებს იმ ტერიტორიებზე, სადაც არაა განვითარებული მრეწველობა.
ჩინეთი მაგალითია აზიური ქვეყნებისთვის, ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა მაღალი დანაზოგები, საწყისი კაპიტალდაბანდებები მძიმე მრეწველობაში, მანუფაქტურიზაცია გათვალისწინებულია ჩინეთის, სამხრეთ კორეის და ტაივანის ეკონომიკებშიც.
შესაბამისად, იმ პრობლემებზე საუბარი,რომელიც რეალურად არსებობს საჭიროა, როგორც ჩინეთისთვის, ასევე სხვა ქვეყნებისთვისაც. ჩინეთში 2014 წლიდან მოყოლებული განხორციელებული ეკონომიკური რეფორმები მიმართულია სტრუქტურული ცვლილებებისკენ. ახალი პოლიტიკა გულისმობს მაღალი ხარისხის ღირებულების საქონლის გატანას ექსპორტზე, სამიზნედ ძლიერი და განვითარებადი ბაზრების აღებას, კერძო ინვესტორებისთვის ხელის შეწყობა. ავტორი ამ რეფორმებს დადებითად აღიქვავს.
„ჩინეთში მუშაობისას ჩვენ ვხვდებოდით ადგილობრივ ბაზარზე მოთამაშე სხვადასხვა კომპანიას, ისინი მხოლოდ პირდაპირ მოგებაზე იყვნენ ორიენტირებულნი, ბევრს მუშაობდნენ თუმცა არ ცვლიდნენ ტაქტიკას, ინოვაციების გარეშე კი წარმატების მიღწევა შეუძლებელია. McKinsey Global Institute (MGI) – ის ბოლო კვლევებიც ადასტურებს იმას თუ, რაოდენ მნიშვნელოვანია ინოვაციები ბიზნესში. გარდა ამისა, ისიც უნდა ითქვას, რომ ჩინელების ცხოვრების დონის მუდმივი ზრდა იწვევს წარმოებული საქონლის თვითღირებულებას და მცირდება მოთხოვნა დაბალი ხარისხის საქონელზე. სწორედ ამის შემდგომ იქმნება წარმოებებები, რომლებიც ორიენტირებულნი არიან ყველაზე დაბალფასიან სეგმენტზე, შედეგად ისინი ტოვებენ ჩინეთს, ან არჩევანს სხვა მიმართულებით აკეთებენ“.
გარდა ამისა, ჩინეთი ცდილობს მსოფლიო მასშტაბით მომპოვებელი კომპანიების აქტივები შეისყიდოს. ეს ფაქტი ამტკიცებს იმას, რომ ქვეყანაში ნედლეულის სიმცირე და დიდი მოხმარებაა.
მესამე მითი, იმის შესახებ, რომ ჩინეთის ეკონომიკის ზრდა გაგრძელდება ეხება გარემოსდაცვით პრობლემებს, რომლებზეც საერთოდ არ ზრუნავენ ჩინური კორპორაციები. ქვანახშირი, ჭაბურღილები, ქარხნების გამონაბოლქვი იწვევს ჰაერის დაბინძურებას.
ეს პრობლემა, მეორე პუნქტის გაგრძელებაა, ჩინეთი განსაკუთრებით დიდი რაოდენობის რესურსს მოიხმარს, ეს პროცესი ყველაფერთან ერთად უკანონოცაა და გარემოს დაბინძურებასაც იწვევს.
გონივრული ეკონომიკა მოიცავს გარემოსდაცვითი საქმიანობის განხორციელებას. ამას გარდა შეიძლება ითქვას ის, რომ ისინი დიდი რაოდენობით თანხებს ხარჯავენ მეცნიერებაში. მათ 100 მილიარდი დოლარის ინვესტირება მოახდინეს ოთხი წლის განმავლობაში.
ჩინეთის ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია გზების,ხიდებისა და მშენებლობების აგება. თუმცა, როგორც ერთი ეკონომისტი წერს ეს არასწორ წარმოდგენებს გვიქმნის ქვეყნის მომავალი ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ. ანალიზისთვის, 2013 წელს ჩინეთმა აშშ-ზე „25-ჯერ მეტი რაოდენობის ცემენტი გამოიყენა“, ანუ იმდენი რამდენიმ მთლიანობაში 1985 წლიდან 2010 წლამდე. ქვეყანა დიდი რაოდენობით თანხებს ხარჯავს უმიზნოდ. ჩინეთს ეზრდება საგარეო ვალი, 2008 წლის შემდეგ 60 – %ით გაიზარდა პროდუქტებზე ფასი. მაკკინსისა და გლობალური ინსტიტუტის კვლევების თანახმად, სახელმწიფო ვალის მაჩვენებელი მთლიანი შიდა პროდუქტის 55%-ია. ერთ-ერთ სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს სოციალური უთანასწორობა და ხმის უფლების ჩამორთმევა. როდესაც ქვეყანა ეკონომიკურად ძლიერდება ამით უნდა ისარგებლოს მოსახლეობის უმრავლესობამ. მოსახლეობას შორის უფსკრული ჩანს ღარიბ სოფლებსა და მდიდარი ქალაქებში. უთანასწორობა არ ჩანს მხოლოდ სოციალურ მდგომარეობაში, ჩვენ ამ პრობლემას ვაწყდებით განათლებისა და ჯანდაცვის მიღებაშიც.
ჩინეთის ეკონომიკა დროთაგანმავლობაში შემცირდება. ზემოთ ჩამოთვლილი სხვადასხვა მიზეზი არის ბიძგი, რომელიც ამ პროცესს დააჩქარებს.
თემაზე მუშაობდნენ:
გიორგი მიქანაძე
ნათია კეკენაძე
