მკვლევარებმა მათემატიკური განტოლება შეიმუშავეს, რომელიც აღწერს დედამიწაზე ადამიანის ქმედებას, აქტივობას და აღმოჩნდა, რომ ადამიანები იწვევენ კლიმატის ცვლილებას 170-ჯერ უფრო სწრაფად, ვიდრე ეს ბუნებრივად ხდება.
განტოლება შეიქმნა პროფესორ ვილ სტეფენთან ერთად, რომელიც კლიმატის ცვლილების ექსპერტი და ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის მკვლევარია, და გამოქვეყნდა ჟურნალში „The Anthropocene Review “.
სამეცნიერო მოხსენების ავტორი წერს, რომ ბოლო 4.5 მილიარდი წლის განმავლობაში ასტრონომიულ და გეოგრაფიულ ფაქტორებს ჰქონდა მთავარი გავლენა დედამიწის სისტემაზე. დედამიწის სისტემას მკვლევარი განსაზღვრავს, ურთიერთკავშირებისა და უკუკავშირის ჩათვლით, როგორც ბიოსფეროს, ატმოსფეროს, ჰიდროსფეროს, კრიოსფეროსა და ზედა ლითოსფეროს.
მაგრამ გასული ექვსი ათეული წლის განმავლობაში ადამიანი „განსაკუთრებულად სწაფი ინტენსივობით ამოძრავებს დედამიწის სისტემას, რაც ცვლილებებს იწვევს“ – წერს ავტორი. ეს კი წარმოშობს პერიოდს, რომელიც ცნობილია ანთროპოცენის სახელით. (ანთროპოცენი – ახალი ეპოქა, სადაც ადამიანის აქტივობა, ზემოქმედება, მნიშნელოვან როლს ასრულებს დედამიწის ეკოსისტემაზე).
„ადამიანების ზემოქმედება, ქმედებები ახლა ბუნების ძალების კონკურენტია“ – წერია სამეცნიერო მასალაში.
სტეფენი: „ გლობალური ტემპერატურა 0.01 გრადუსით შემცირდა 7000 წლის მანძილზე, მაგრამ ბოლო 45 წლის განმავლობაში 1.7 გრადუსით მოიმატა, რაც ერთი საუკუნის ტოლფასია.“ (independent.co.uk )
ოუენ გაფნის, სტეფენის თანამკვლევარის თქმით, 66 წლის მანძილზე ნახშიბადის გამონაბოლქვი დღეისათვის ყველაზე მაღალია. ადამიანის ქმედება აისახება დაბინძურებულ წყალზე, ნიადაგსა თბილ კლიმატზე. (independent.co.uk )
„ჩვენ იმას არ ვამბობთ, რომ მზის სისტემის ან გეოლოგიური პროცესების ასტრონომიული ძალები გაქრა, მაგრამ მათი გავლენა, ასეთ მოკლე ვადაში, უმნიშვნელოა ადამიანის გავლენასთან შედარებით.“
„რასაც ჩვენ ვაკეთებთ არის კონკრეტული ციფრების ჩვენება , თუ როგორ ახდენენ ადამიანები დედამიწაზე გავლენას მცირე დროში. ეს გვიჩვენებს, რომ , სანამ სხვა ძალები მილიონობით წელი მოქმედებენ, ჩვენ, ადამიანებსაც იგივე ეფექტის მოხდენა შეგვიძლია, ოღონდ დროის მოკლე მონაკვეთში.“
„ადამიანის მასშტაბები კლიმატის ცვლილებაზე მეტეორიტის დარტყმას უფრო ჰგავს, ვიდრე ეტაპობრივ ცვლილებას.” – ამბობს სტეფენი
ანთროპოლოგიური კლიმატის ცვლილების შემცირების წარუმატებლობამ, შეიძლება „საზოგადო კოლაფსი გამოიწვიოს.” – ასე სრულდება მათი კვლევა.
წყარო: Theguardian.com
ნინო მაზიაშვილი
