გიორგი ჭინჭარაული 25 წლის ხევსური ბიჭია, რომელიც დაახლოებით ოთხი წელია, მშობლიურ შატილს დაუბრუნდა. რთული პირობების მიუხედავად, მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი წინაპრების სახლში დარჩენა და ყველაფერს აკეთებს, რომ მთა გაძლიერდეს, მყარად დადგეს ფეხზე და ტურისტებისთვისაც უფრო მიმზიდველი გახდეს. “თბილისი თაიმსს” ხევსურეთში დაბრუნების, მთაში არსებული პრობლემებისა და სამომავლო გეგმების შესახებ ესაუბრა.
როგორ და რატომ გადაწყვიტეთ მთაში დაბრუნება?
„შატილში გადასვლამდე სოფელ გამარჯვებაში ვცხოვრობდი. სკოლა იქ დავამთავრე, მე11 კლასის გამოკლებით, ერთი წელი შატილის სკოლა პანსიონში ვისწავლე და ბოლო წელი ისევ მომიწია გამარჯვებაში დაბრუნება, რადგან შატილში არ იყო რამდენიმე საგნის მასწავლებელი. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩავირიცხე აგრარულ უნივერსიტეტში, მშენებლობის ინჟინერიაზე. სამი კურსის გავლის შემდეგ ავიღე აკადემიური და შემოდგომას,2015 წელს წავედი შატილში. თავდაპირველად დარწმუნებული არ ვიყავი ვიცხოვრებდი თუ არა იქ ერთ წელზე მეტს, მაგრამ პირველი ზამთრის შემდეგ დავრწმუნდი, რომ უკან აღარ დავბრუნდებოდი”.
ჩემი გადაწყვეტილების მოტივი, ძირითადად, ტურიზმი იყო. შატილს ძალიან დიდი პოტენციალი აქვს ტურიზმის მხრივ. ჩემი ანგარიშებით შატილი ბევრად უფრო პროდუქტიული იქნებოდა ჩემი მომავლისთვის ვიდრე ჩემი სპეციალობა და ბარში ცხოვრება.
როგორც ცნობილია, საკმაოდ აქტიურად ხარ ჩართული მთაში სხვადასხვა პროექტის განსახორციელებელ საკითხებში, მოგვიყევით ამის შესახებ
ამ ეტაპზე ჩემი საგვარეულო კოშკის რესტავრაციას ვაკეთებ, რომელიც ახლო მომავალში ვიზიტორებს უმასპინძლებს.
კოშკის მდგომარეობა იყო ძალიან მძიმე და მისი დიდი ნაწილი დღესაც სრულებით აღსადგენია. აღდგენაში ვგულისხმობ მის შიდა ინტერიერს, სახურავს. ამ წლის თებერვლიდან ვარ ასევე ძეგლთა დაცვის თანამშრომელი. ვარ ასევე არასამთავრობო ორგანიზაცია “მთის სათემო ქსელის” წევრი, მისი დამაარსებელი, გელა მთივლიშვილის დიდი მონდომებითა და ძალისხმევით, ორგანიზაციამ მიიღო გრანტი გუდამაყარი, ფშავ- ხევსურეთის ინტერნეტიზაციისთვის. სამუშაოები გასულ კვირას უკვე დაიწყო და ამ წლის ბოლომდე ამ რეგიონებს პირველად ინტერნეტი დაფარავს.
რამდენად რთულია ახალგაზრდისათვის მთაში ცხოვრება და გარემო-პირობებთან გამკლავება?
მთაში ცხოვრება ნამდვილად არაა მარტივი მით უმეტეს ახალგაზრდისთვის. ძალიან ძნელია ამ ცივილიზაციაზე, გამოწვევებზე უარი თქვა და იცხოვრო იქ სადაც ჯერ კიდევ ბნელი 90-იანებია:)) წარმოიდგინეთ, მოწყვეტილი ხარ სამყაროს მთელი შვიდი თვე, ელექტროენერგია გაუმართავი, ინტერნეტკომუნიკაცია თითქმის შეუძლებელი და ხშირად სატელეფონოც, რადგან დენის გარეშე ტელეფონსაც ვერ ვამუშავებთ. ეს შატილში და პირიქითა ხევსურეთის სხვა სოფლებში ეს მინიმუმიც არაა, რასაც ჰქვია კვირაში ერთხელ ინტერნეტ კავშირი (რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია 21-ე საუკუნეში), ტელეფონი, ელექტროენერგია წელიწადის არცერთ დროს და რაც ყველაზე მთავარია სამანქანე გზა კი არა, საფეხმავლო ბილიკებიც არაა სოფლებში სადაც ჯერ კიდევ ცხოვრობს ხალხი.
დიდია ზამთარი და ძალიან ცივი, ფაქტიურად მკვდარია იქაურობა თოვლი რომ გადაფარავს მთებსა და სახლებს. რაც არ უნდა გიჟურად მოგეჩვენოთ მე ეს ყველაფერი მომწონს, ვგულისხმობ იმას, რომ არ მაშინებს და სიამოვნებით ვცხოვრობ და ვატარებ ყველა დღეს ჩემს კოშკში და ჩემს სოფელში.
რა ძირითადი პრობლემები აწუხებს მთის მოსახლეობას?
მთის მოსახლეობის ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა გზა და კომუნიკაციაა. გზა მხოლოდ ზაფხულში არაა საკმარისი, ამაში ყველა დამეთანხმება. რეალობა მძიმეა იმ მხრივ რომ სამანქანე მიმოსვლა ბართან ძალიან დიდხანს არ ექნება პირიქითა ხევსურეთს ზამთარში. მაგრამ სახელმწიფომ უნდა გაითვალისწინოს, რომ აქ დარჩენილი სოფლები კარგავს კავშირს არა მხოლოდ ბართან, არამედ ერთმანეთთანაც. მაგალითად, შატილიდან მუცო არდოტში გადაადგილება ძალიან ხშირად შეუძლებელია. ლაპარაკი არ მაქვს დანარჩენ სოფლებზე, იქ საერთოდ წარმოუდგენელია მიღწევა თუ, რა თქმა უნდა, ფეხით არ ახვალ, რაც ძალიან დიდ რისკებთან არის დაკავშირებული. კარგი იქნებოდა ამ მეზობელ სოფლებში ხალხმა მიმოსვლა უსაფრთხოდ შეძლოს. უფრო მეტი ხალისი ექნებათ, მეტად უსაფრთხოდ იქნებიან როცა ეცოდინებათ, რომ მათ გვერდზე რამდენიმე კილომეტრში ხალხია და რომ რამე დასჭირდეთ ნახავენ, დაეხმარებიან ერთმანეთს, შეიკრიბებიან დაილაპატაკებენ და ა.შ . ყველა პრობლემის სიმძიმის ახსნას აღარ მოვყვები რადგან ზემოთ ნათქვამი საკმარისია რომ თავად წარმოიდგინოთ რაც ხდება.
რამდენად ეხმარება სახელმწიფო იქ მცხოვრებ ან ჩასულ მოსახლეობას?
ჩემი აქ ყოფნის პერიოდში არ მახსენდება ფაქტი, სადაც სახელმწიფო დაეხმარა რომელიმე ადგილობრივს რაიმეში. 5 წლის წინ მახსოვს ერთ კაცი ხონეში თავისი ცხვარ – საქონით მიწამ დამარხა. მასიური მთის ნაწილი მოწყდა მთიდან და მთლიანი სახლ-კარი მეურნეობით გაანადგურა. მისი ოჯახი ყველანაირი სახსრების გარეშე დარჩა. არანაირი დახმარება ოჯახს, არანაირი თანაგრძნობა. ვინ წავა იქ საცხოვრებლად როცა შენი სიცოცხლე რისკის ქვეშაა და ეს რისკი დაზღვეული არაფრითაა.
როგორია პირობები და რამდენად მიმზიდველია ხევსურეთი ტურისტებისთვის?
როგორც ქართველ, ასევე უცხოელ სტუმრებს ძალიან მოსწონთ ხევსურეთი, მისი ბუნება და კულტურული ძეგლები. ზაფხულობით უამრავი ვიზიტორი ჩამოდის მთაში, მაგრამ მათ სათანადო პირობები არ აქვთ დასვენებისა და ხანგრძლივი გაჩერებისთვის. მათი ვიზიტები ერთ დღეზე მეტხანს არ გრძელდება ცუდი გზებისა და კავშირის გამო.
სახელმწიფომ მაქსიმალურად უნდა გაიაზროს ტურიზმის პოტენციალი მთებში. ადგილობრივებს შეუქმნან პირობები, რომ მათ სათანადო მომსახურება შესთავაზონ სტუმრებს, გაიღოს სუბსიდიები, გაუფორმოს მიწები. მისცეს გრძელვადიანი და დაბალ პროცენტიანი სესხები, დაეხმაროს ბიზნეს გეგმის დაწერაში, ჩაუტარონ ტრენინგები ტურიზმის მიმართულებით. მთას ძალიან სერიოზული კოორდინირებული მუშაობა ესაჭიროება დ მე ვერ ვხედავ ვინმე იყოს ისეთი, ვინც ამ ყველაფერს მოაგვარებს.
რას გეგმავთ მომავალში?
მომავალი გეგმებიც თავისთავად ტურიზმს უკავშირდება. პირველ რიგში, საგვარეულო კოშკის ბიო სასტუმროდ გადაკეთებას ვგეგმავ. ეკოტურიზმი საქართველოში ძალიან მოთხოვნადია და ჩემი მიზანიც მომავალში ეკოტურისტები იქნებიან. ეს პირველ რიგში გადავწყვიტე იმიტომ, რომ თავად ძალიან მგრძნობიარე ვარ ეკოლოგიისა და ბიო პროდუქტის მიმართ. ეს ის საქმეა, რომელსაც მომავალში სიამოვნებით გავუძღვები და ის იქნება ბიზნესი, რომელსაც სიყვარულით გავაკეთებ.
