„თბილისი თაიმსი“ დასავლეთ საქართველოს მუფთ ბეგლარ ქამაშიძეს ისლამის რელიგიური სასწავლებლების შესახებ ესაუბრა. ვფქირობთ, დღეს როცა ქართველი მუსლიმების ქვეყნიდან გადინების გამომწვევი მიზეზები აქტიური განხილვის საგანი გახდა, საინტერესოა, თუ რა იდეოლოგიაზე და ღირებულებებზე ხდება მედრესებში მოსწავლეების აღზრდა.
მედრესეები სრულად უზრუნველყოფენ მოზარდებს კვებით, განათლებით და საცხოვრებლის პირობებით. ფაქტიურად ისინი პანსიონის სახით არსებობენ და სოფლად მცხოვრები საკმაოდ ბევრი შეჭირვებული ოჯახი მედრესეების დახმარებით ახერხებს გაუმკლავდეს ცხოვრების მძიმე პირობებს.
მომავალ თაობას შეუძლია მიიღოს განათლება. მრთალია მედრესეში აღზრდილი მოზარდები ვერ იღებენ საშუალო სკოლის ატესტატს ან დოკუმენტს, რომ შემდგომ საქართველოში აკრედიტებულ სასწავლებლებში მიიღონ უმაღლესი განათლება. თუმცა, მათ აქვთ საშუალება თურქეთში აიმაღლონ მედრესეში მიღებული განათლება-კვალიფიკაცია და შემდგომ დაბრუნდნენ საქართველოში, აქ გააგრძელონ მოღვაწეობა.
სულ რამდენი ასეთი რელიგიური სასწავლებელია საქართველოში, რა საგნები ისწავლება აქ, განიცდიან თუ არა ისინი რაიმე სახის შეზღუდვებს სახელმწიფოსგან და სად იგეგემება სამომავლოდ ახალი მედრესეს გახსნა ამას ჩვენი სტატიიდან შეიტყობთ:
რა არის მედრესე და როგორი სწავლების პრინციპი აქვს მას?
– მედრესა არის რელიგიური სასწავლებელი, რომლის არსებობაც, ვფიქრობ, აუცილებელია ყველგან, სადაც ცხოვრობს მუსლიმი თემი, რათა ხელი შეუწყოს ჭეშმარიტი ისლამის (ხშირად მოიხსენიებენ ტრადიციულ ისლამად) განვითარებას, რაც მოიცავს ყურანის, შუამავლის ქადაგების გავრცელებას.
დღეს, სამწუხაროდ, არ გვაქვს თეოლოგიური ფაკულტეტები, უნივერსიტეტები, არც სკოლებში ტარდება რელიგიური გაკვეთილები, სადაც ექნებათ საშუალება ახალგაზრდა მუსლიმებს მიიღონ თავიანთი რელიგიის შესახებ განათლება, თუ რა არის ლოცვა, მარხვა, რა არის მოწყალების გაღება და სხვა სარწმუნოებრივი საკითხები. აი, ეს ყველაფერი, რომ გაიგოს ადამიანმა და მოემსახუროს ღმერთს, ამიტომაა საჭირო მედრესეს არსებობა.
მედრესაში არა მარტო რელიგიური გაკვეთილები უნდა ისწავლებოდეს, არამედ უცხო ენებიც, ქართული ენა და ლიტერატურაც, უნდა ვეცადოთ, რომ ახალგაზრდებმა თავინთ ეროვნებასაც მიაქციონ ყურადღება. მედრესე ცდილობს სამშობლოს აღუზარდოს რელიგიის, ისლამისა და თავიანთი ქვეყნის მოსიყვარულე შვილები.
საბჭოთა სასკოლო სისტემის გავრცელებასთან ერთად საქართველოში მედრესეები აღარ მოქმედებდა. როდიდან მოხდა მათი აღდგენა და სულ რამდენი მედრესე ფუნქცინირებს დღეისთვის? რომელ რეგიონებში არიან?
– საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ ნელ-ნელა დაიწყო მედრესეების შექმნა, მას შემდეგ რაც განათლება მიიღო ხალხმა.
დღეს თითქმის ყველა იმ რეგიონშია მედრესა, სადაც მუსლიმთა პროცენტული რაოდენობა მაღალია, აჭარის რეგიონში, სამცხე-ჯავახეთში, კახეთსა და მარნეულში. მთლიანობაში 30-35-მდეა, სადაც კიდევ ერთხელ აღვნიშნავ, ისწავლება ჭეშმარიტი ისლამი და შეუძლებელია იმ იდეოლოგიის გავრცელება, რომელიც დღეს ტერორიზმთან ასოცირდება.
სულ რამდენი მსმენელი ირიცხება საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ მედრესეებში? რა ღირებულებებსა და ფასეულებებზე ხდება მოსწავლეების აღზრდა?
– დაახლოებით ათას ხუთასი მოსწავლე ირიცხება. ყველას ვინც მედრესაში მოდის ვცდილობთ ვასწავლოთ ქვეყნის სიყვარული, ეროვნულობა, პატრიოტიზმი, ისლამი, ყურანი, შუამავლის სიტყვები. ვასწავლოთ ყველაფერი კარგი, ურთიერთ სიყვარული, დახმარება, მშვიდობა და მშობლების დაფასება. ყველაფერი ის, რაც ქვეყანას დიდ შედეგს მოუტანს აღმშენებლობის საქმეში.
ჩვენი სურვილია განათლებული წინამძღვრები აღვზარდოთ, რა თქმა უნდა, ყველა სასულიერო პირი ვერ გამოვა, მაგრამ რელიგიური თვალსაზრისით ჩამოვაშორებთ ადამიანებს ქურდობას, ნარკომანიას, ყველანაირ ცუდს.
ძირითადად რა საგნებს ასწავლიან? რა სახის შემეცნებითი ღონისძიებები, პროგრამები ხორციელდება მათი განათლებისთვის? და რამდენად კვალიფიციური კადრები არიან ჩართული სასწავლო პროცესში?
– აქ ისწავლება ყურანის კითხვა, ისლამის დოგმატიკა, ისლამის ცოდნის წყარო ანუ რა არის ისლამი, რა არის ნებადართული და რა აკრძალული. გარდა ამისა უტარდებათ სემინარები, რელიგიური აგიტაციები.
მედრესას ვარქმევთ, მაგრამ ძირითადად ესენი არიან პანსიონები, სადაც ბავშვები სკოლის გაკვეთილებსაც ამზადებენ და თან ლოცულობენ. უფრო მეტი ყურდღება ეთმობა სკოლის გაკვეთილებს, იმიტომ რომ ჩვენ გვჭირდება განათლებული ფიზიკოსიც, ქიმიკოსიც, ექიმიც და მოსამართლეც, რადგან განათლებული ადამიანი უკვე საშიში აღარაა და ქვეყნისთვისაც სიკეთის მომტანია.
მასწავლებლები არიან კვალიფიცირებულნი, განათლებულნი, მუშობენ თავიანთი ბავშვებისთვის, ქვეყნისთვის და ხშირად სამმართველოს გასაკეთებელსაც ისინი აკეთებენ. ყველა პრობლემურ საკითხში ეხმარებიან ბავშვებს. მედრესეების საშუალებით ვეხმარებით გაჭირვებულ ოჯახებს. მათ, ვისაც საშუალება არ აქვს შვილებს მისცეს განათლება. ვცდილობთ, ასეთი ბავშვები არ ასცდნენ გზას და გაიზარდონ თავანთი ქვეყნის, რწმენის მოსიყვარულეები.
უზრინველყოფს საჭირო ლიტერატურის ბეჭვდას და მედრესეებისთვის საჭირო ინვენტარის შეძენასა?
– სრულიად საქართველოს მუსლიმთა სამმართველოს აქვს განათლების განყოფილება, სადაც არის წიგნის გამომცემლობა. ვუშვებთ ყველა ლიტერატურას, რომელიც ესაჭიროება მედრესის მოსწავლეებს, მრევლს. არის მზაობა იმისა, რომ ბევრი გაკეთდეს მათი განათლებისთვის,
მედრესეები არიან არასამთავრობო ორგანიზაციები და ძირითადად ფინანსდებიან სხვადსახვა შემოწირულობებით. თუმცა შემოწირულობებში ჩვენც შეგვაქვს წვლილი და რა თქმა უნდა, ყველა მუსლიმანს, იმისთვის, რომ აღზარდონ ჩვენი შვილები რელიგიურად.
მედრესეს შექმნასა და ფუნქციონირებაში გექმნებათ თუ არა რაიმე პრობლემა საქართველოს ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმართველობის ორგაონებისა თუ მოსახლეობისგან?
– არანაირი პრობლემა არ არსებობს ამ მხრივ. პირიქით ბათუმში სახელმწიფომ ჩვენ შეგვიძინა შენობა, რომლშიც ვაპირებთ მედრესის გახსნას, რომელიც დაახლოებით 80-100 მოსწავლეს დაიტევს. იგეგმება აღმოსავლეთ საქართველოშიც ერთი შენობის გადმოცემა.
განათლების სამინისტროსთან მიმართვით ჩვენ ვგეგმავთ, რომ სერთიფიკატებიც გადავცეთ მოსწავლეებს მედრესას დამთავრების შემდეგ.
სოფიკო ნინიკაშვილი
