„განცხადება“ ასე უწოდებენ ნათლისღებას, რომელიც ერთ-ერთია თორმეტ საუფლო დღესასწაულს შორის. ეს დღე ღრმა შინაარსისა და დატვირთვის მატარებელია ქარისტიანულ რელიგიაში და ეკლესიის საიდუმლოთა ჩამონათვალში პირველ ადგილზე დგას.
საინტერესოა, რა „განცხადდა“ ნათლისღებით? მართმადიდებლური სწავლების მიხედვით, მაშინ როდესაც იესო ქრისტე ინათლებოდა მდინარე იორდანეში, იოანე ნათლისმცემლის მიერ, პირველდ ქვეყნიერებას ერთარსება ღმრთის სამგვარობა გამოეცხადა, ადამიანისთვის ყოვლადწმინდა სამების საიდუმლო უფრო ნათლად გასაგები, აღსაქმელი გახდა.
“ძველ-ქართულ ტერმინოლოგიაში ნათლისღებას ჰქვია „ღვთისა გამოჩინება“, რაც მიგვანიშნებს, რომ ეს იყო ერთ-ერთი პირველი შემთხვევა ახალ აღთქმაში, როდესაც ყოვლადწმინდა სამება გვეცხადება-„მამა, ძე და სული წმინდა“. ძე განკაცებულია, რადგან ნათელს იღებს იორდანეში იოანეს მიერ, მამა ამოწმებს ძის შესახებ: „ეს არის ძე ჩემი საყვარელი, რომელიც მე სათნო ვიყავ”, ხოლო „სული ღმრთისა“ ანუ სულიწმინდა გარდამოვიდა არა როგორც მეტრედი, არამედ „ვითარცა მტრედი“. ამას გულისხმობს „განცხადება ღვთისა“.- აღნიშნა „თბილისი თაიმსთან“ საუბრისას ჯვრის ამაღლების ტაძრის მღვდელმსახურმა მამა იაკობ მუჯირმა.
მნიშვნელოვანია ასევე, თუ რატომ ინათლება ღმერთი წყლით, და თანაც ადამიანის მიერ ? იოანე ნათლისმცემელი ხომ სინანულის ნათლობას აღასრულებდა, რომელიც ადამიანისათვის ცოდვისგან განწმენდის საშუალება იყო და მაცხოვნებელი დატვირთვა არ ჰქონია. სჭირდებოდა მას განწმენდა? როგორც კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II ერთ-ერთ ქადაგებაში ბრძანებს: „ღმერთი, რომლისაგან ყოველი შეიქმნა, უფალი ჩვენი, იესო ქრისტე, მონისაგან, იოანესაგან ღებულობს ნათლისღებას. ამიტომაც იყო, რომ იოანე ნათლისმცემელი აყენებდა მაცხოვარს და ეუბნებოდა: „ეს მე უნდა მივიღო შენგან ნათლისღებაო.“ მაგრამ აქ გამოჩნდა, მორჩილება ღვთისა, მაგალითი მისი თავმდაბლობისა, – უფალმა ნათელიღო თავისი ქმნილებისაგან.“ ასევე, მაცხოვარმა მდინარე იორდანეში შესვლით განწმინდა წყლის სტიქია, რითაც შესაძლებლობა მისცა მორწმუნე ადამიანს „ახლად შობილიყო“, ცოდვათა მიტევება მიეღო.
ამ ბიბლიური ეპიზოდის გასაცოცხლებლად, ტრადიცულად, 19 იანვარს უფლის ნათლისღების დღეს, იერუსალიმის პატრიარქი მდინარეს აკურთხებს, მასში ჯვრის სამგზის შთაფვლით. ნაკურთხ მდინარეში კი მორწმუნეები ინათლებიან. ცნობილია სასწაული, რომელიც აქ აღესრულება, ჯვრის მესამედ შთაფვლისას, მდინარე იორდანე ჩერდება და რამდენიმე წუთის განმავლობაში წყალი აღმა იწყებს სვლას.
ამდენად, ნათლობის საიდუმლოს აღსრულებაც ნათლისღების დღესასწაულთან ასოცირდება და იგი ნაკურთხ წყალში სამ გზის შთაფვლით სრულდება, რაც უდიდეს პასუხიმგებლობას წარმოადგენს როგორც ნათლიისთვის, ისე ნათლულისთვის. სამჯერ წყალში შთაფლვა სიმბოლურად ქრისტეს სამი დღით დაფლვას და შემდეგ მკვდრეთით აღდგომას განასხიერებს. ნათელ-ღებული, მონათლული ადამიანი ახალი აღთქმის ეკლესიის წევრი ხდება და მხოლოდ ამის შემდეგ ეძლევა უფლება მონაწილეობა მიიღოს ეკლესიის სხვა საიდუმლოებებში.
ნათლისღების დღესასწულზე ყველა მოქმედ მართმადიდებლურ ეკლესიაში აღესრულება წყლის კურთხევა დიდი აიაზმის წესით. ნაკურთხი წყალი არ იხრწნება.
და ბოლოს სტატიას დავამთავრებ მამა იაკობის სიტყვებით: „ნათლისღება უკავშირდება ძველის გარდაცვალებას და ახლის დაბადებას, იმოტომ რომ ამით „ახალი“ კაცი იბადება, უფალი ბრაძანებს: “უკეთუ ვინმე არა იშვას წყლისაგან და სულისა, ვერ ხელეწიფების შესვლად სასუფეველსა ღმრთისასა” (იოან. 3.5)“.
სოფიკო ნინიკავილი
