“კოვიდ19”-ის რეალობაში, მსოფლიოში არაერთი მითი, იდეა, ჰიპოთეზა ვრცელდება მისგან “თავის დასაღწევად”. თუმცა, ვერ ვიტყვით, რომ ისინი დასტურდება. პროფესორები, მკვლევრები, მეცნიერები აქტიურად მუშაობენ, რომ ებრძოლონ ვირუსს, რომელსაც ჩვენ “უხილავი მტერი” შევარქვით.
საინტერესო და საჭირო საკითხია, როგორ ვითარდება “კოვიდ19” მწეველებში. ამ თემის ირგვლივ არაერთი ცრუ, ბევრისთვის დამაიმედებელი ინფორმაცია გავრცელდა. რა ხდება, ამ მხრივ, რეალურად? როგორ აისახება ამ ადამიანებზე “კოვიდით” გამოწვეული მოცემულობები? “თბილისი თაიმსის” შეკითხვებს თამბაქოს კონტროლის ალიანსის ხელმძღვანელი, გიორგი ბახტურიძე პასუხობს.
რამდენად მოწყვლადები არიან მწეველები “კოვიდ19”-ის მიმართ?
არსებულ მტკიცებულებებზე დაფუძნებით, პირდაპირი კავშირია თამბაქოს მოხმარებასა და ფილტვის კიბოს შორის. რაც შეეხება კორონავირუსს – ჩვენ ვიცით, რომ ორგანიზმში მისი შეჭრის ერთერთი მთავარი გზა და ორგანო გახლავთ სასუნთქი გზები, ფილტვები. სტატისტიკურმა მონაცემებმა აჩვენა, რომ ეს ვირუსი აზიანებს ფილტვის ქსოვილებს. როდესაც კორონავირუსი პირის ღრუში მოხვდება, ბრონქების საშუალებით ის გადავა ფილტვებში და გავრცელდება სასუნთ სისტემაში, სისხლსა და სხვადასხვა ორგანოში. თუმცა, დარტყმის პირველი ობიექტი არის სასუნთქი სისტემა.
იმ შემთხვევაში, თუ ადამიანი მწეველია, მას უკვე ეს ორგანო აქვს დასუსტებული. თამბაქოს კვამლში არის 7 000-მდე ქიმიური ნივთიერება, მათ შორის, კიბოს გამომწვევები. შესაბამისად, მთელი ორგანიზმის იმუნური სისტემაა დაქვეითებული. ანუ, ამ შემთხვევაში ეს ვირუსი უფრო მძიმედ ვითარდება და მას თან ახლავს გართულებები.
რა კვლევებია ჩატარებული ამ ყველაფრის დასასაბუთებლად?
ჩატარდა ორი კვლევა, საწყის ეტაპზე. ერთერთი გახლავთ ჩინური კვლევა, ჩატარებული 144 ადამიანში, მეორე – ფრანგული კვლევა. ჩინურმა კვლევამ დადო სტატისტიკური მონაცემები, რომ 144 ადამიანიდან გარკვეული ნაწილი იყო მწეველი, დანარჩენი – არამწეველი. განზოგადება არ ყოფილა.
რაც შეეხებათ ფრანგ მეცნიერებს – აღმოჩნდა, რომ ერთერთ მათგანს მჭიდრო კავშირი ჰქონდა თამბაქოს ინდუსტრიასთან. ამ კვლევამ წამოჭრა ჰიპითეზა იმ რეცეპტორებებთან დაკავშირებით, რომლებსაც უერთდება კორონავირუსი უჯრედებში ტრანსპორტირების მიზნით (საუბარი არ არის თამბაქოზე, მხოლოდ – ნიკოტინზე) – ნიკოტინი ხომ არ არის იმის გზა და საშუალება, რომ უფრო მეტად მოხდეს ამ რეცეპტორთან შეჭიდულობის დაბლოკვა. ეს იყო ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც კორონავირუსი ვერ შეძლებდა ორგანიზმში შეჭრას, ეს ჰიპოთეზა 500 ადამიანამდე ჩატარებულ კვლევას ემყარებოდა. შემდგომ, როცა შესაბამის სტატიას დიდი რეზონანსი მოჰყვა მსოფლიოს მასშტაბით, აღმოჩნდა, რომ ყველაფრის უკან თამბაქოს ინდუსტრია იდგა – მან საკმაოდ დიდი რესურსი ჩადო იმისთვის, რომ შეემცირებინა უარყოფითი ინფორმაციების რაოდენობა თამბაქოს წინააღმდეგ კორონავირუსი ჭრილში.
მედიასაშუალებებმა ეს მოსაზრება მსოფლიოს მასშტაბით გაავრცელეს. როგორ შეიცვალა ამ იდეისადმი დამოკიდებულება?
იგივე მეცნიერები იძულებულები გახდნენ, გამოექვეყნებინათ მეორე მასალა, რომელშიც წერდნენ, რომ ეს უბრალოდ ჰიპოთეზა იყო და შესაბამის კვლევებ საჭიროებდნენ.
ამას მოჰყვა ის, რომ ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორებმა გამოიკვლიეს, დაახლოებით, 10 000 ადამიანის სტატისტიკური მონაცემები. მივიდნენ დასკვნამდე, რომ დაახლოებით 2, 5-ჯერ მეტი იყო იმ მწეველი ადამიანების რიცხვი, რომელებსაც დასჭირდათ კორონავირუსით დაინფიცირების შემდგომ რეანიმაციაში მკურნალობა, ასეთივე იყო ლეტალობის მაჩვენებელი. დადგინდა, რომ მწეველებში უფრო მძიმედ მიმდინარეობდა “კოვიდ19”.
როგორია ტენდემცია ამ დრომდე – თამბაქოს იმავე რაოდენობის ადამიანი იყენებს კორონავირუსის პირობებში?
დრამატულად არა, მაგრამ მაინც შემცირდა მწეველების რიცხვი. ვისურვებდი, ადამიანებმა ეს პანდემია “გამოიყენონ” საშუალებად, რომ თავი დაანებონ თამბაქოს მოხმარებას. ამისთვის არსებობს სხვადასხვა საშუალება. მათ შორის:
- “116 001” – ეს არის “ცხელი ხაზი”, რომელიც მუშაობს შაბათ-კვირის გარდა. პროფესიოანალი ფსიქოლოგებბი გასცემენ რცევებსა და რეკომენდაციებს;
- შესაძლებელია მწეველების გადამისამართება კლინიკებსა და სპეციალისტებთან, რომ მოხდეს ამ მავნე ჩვევის პრევენცია.
თუ მწეველები ამ გადაწყვეტილების მიღებასა და შესრულებას დამოუკიდებლად ვერ ახერხებენ, არსებობს “ცხელი ხაზი” და მობილური აპლიკაცია – “თავს ვანებებ”.
ყველაზე მარტივი რჩევები გახლავთ:
- ღრმა სუნთქვითი ვარჯიშები;
- წყლის ყლუპ-ყლუპად დალება, ზომიერი რაოდენობით;
- მსუბუქი სავარჯიშოები ფიზიკური აქტივობების სახით;
- ასევე, ყურადღების გაფანტვის სხვადასხვა მეთოდი და სავარჯიშო.
მასალა მოამზადა : მარიამ ტიელიძემ
