“გრაკლიანი” – მეცნიერული აფიორა, თუ – არაპროფესიონალიზმი?

რამოდენიმე დღეა, რაც გრაკლიანის აღმოჩენებთან დაკავშირებულმა მოვლენებმა თითოეული ქართველი სიამაყით აავსო და სხვა საამაყო ისტორიულ წარსულთან ერთად კიდევ ერთი საამაყო ობიექტი გაიჩინა, – ისევ წარსულში.

თუმცა, დღეს მოვლენები ეჭვის ქვეშ დააყენეს. რიგი მეცნიერების ვარაუდით გრაკლიანის დამწერლობაში ძველი არამეული ასოები იკითხება და გავრცელებულ მოვლენებსა და აქცენტებთან არანაირი შეხება არ აქვს. სანამ ამ ინფცორმაციაზე და ლოგიკურ ახსნაზე გადავიდოდეთ, შეგახსენებთ, რომ გრაკლიანის ექსპედიციას ვინმე ვახტანგ ლიცელი ხელმძღვანელობს. იგი გახლავთ საყდრისის უძველეს ოქროს მაღაროზე უარყოფითი დასკვნის შემმუშავებელი, სხვა 10 მეცნიერთან ერთად. რის შემდეგაც გადაწყდა საყდრისის განადგურება. აქვე შეგახსენებთ, რომ შემოდგომაზე გერმანიაში საყდრისისი ოქროს მაღაროს სახელზე სპეციალური სამუზეუმო სივრცე გაიხნება, რითიც გერმანია და გერმანელები უკვდავყოფენ საყდრისის ისტორიას და მის მნიშვნელობას თითოეული ქართველისთვის.

ვახტანგ ლიჩელი

როდესაც გრაკლიანის მოვლენები გაცხადდა მედია და საინფორმაციო საშუალებები დაირაზმნენ სასიამოვნო ამბის გასაშუქებლათ, იქ ვახტანგ ლიჩელი დახვდათ. ეს ამბავი საყდრისის მცველებმა გააპროტესტეს, მათი ინფორმაციით ასეთი ფაქტებით საყდრისის დამანგრეველთა რეაბილიტაციას ცდილობენ და მათი დანგრეული იმიჯის გამოსწორებას, ნაცვლად იმისა, რომ ასეთი ადამიანები გაარიდონ საზოგადოებას. უფრო მეტიც, – დაისაჯონ. გრაკლიანის ამბები უცხოურ ენებზეც ითარგმნა და გავრცელდა. მოკლედ, ატყდა ერთი ამბავი. თუმცა, საინტერესოა რა იქნება ამ საკითხზე საერთაშორისო სამეცნიერო კორპუსის და სხვა მეცნიერთა დასკვნები. საყდრისის საბადოზე რაც იყო ვიცით, – მას ყველა აღიარებდა და აღიარებს უძველეს ოქროს მაღაროდ. ადრე ასეთად ეგვიპტე იყო მიჩნეული და საერთაშორისო ექსპერტების აღიარების შემდგომ ეს პოზიცია უხმოდ დაუთმო ქართველებს და საქართველოს. საყდრისის მნიშვნელობას არ აღიარებენ მხოლოდ საქართველოში. თუმცა ისევ გრაკლიანზე. არის რეალურად გრაკლიანი საამაყო აღმოჩენა, თუ კიდევ ერთხელ გახდა სასაცილო ქართველ მეცნიერთა კორპუსი ვახტანგ ლიჩელის მეოხებით დაცინვის ოებიქტი, ცრუ განგაშისთვის? მეცნიერულ აფიორასთან გვაქვს საქმე, თუ – არაპროფესიონალიზმთან?! ამ ყველაფრის გარკვევას ალბათ დრო დასჭირდება. იქნებ მართალიც აღმოჩნდეს საყდრისის დამანგრეველი მეცნიერი, მანამ კი გრაკლიანთან დაკავშირებით სხვა მეცნიერულ ვარაუდებსაც შემოგთავაზებთ.

მართალია ინფორმაცია ბლოგზე ვრცელდება, თუმცა ლოგიკა უდაოდ საინტერესოა. ამიტომ, გადავწყვიტეთ ჩვენი მკითხველისთვისაც მიგვეწოდებინა. ამბავს უცვლელად შემოგთავაზებთ წყაროების მითითებით.

” გრაკლიანის წარწერაში არამეული ასოები იკითხება

– See more at: http://guardian.ge/4693-graklian-goraze-kaspis-raioni-aghmochenili-akhali-artefaqti-shecvlis-ara-marto-saqarthvelos-aramed-msoflio-damtserlobis-istoriis-garkveul-etaps.html#sthash.Impt4QLF.dpuf

-გვახარეს სენსაციების მოყვარულმა საინფორმაციო საშუალებებმა, მაგრამ, მათივე გავრცელებულ ფოტოებზეც კი ადვილად იკითხება არამეული ანბანის ასოები: მოტეხილ და ჩამოვარდნილ ქვაზე “ხეთი”, თავად წარწერაზე კი – მარცხნიდან პირველია “ალაფი”, შემდეგ “ლამადი”, “ვავი”, მომცრო “კაფი”, შემდეგ მართლაც გაურკვეველი ნიშნებია, რომლებიც მთლიანობაში თითქოს “მზის ნიშანს”-სვასტიკას ქმნის, მაგრამ ამის შემდეგ უკვე გარკვევით იკითხება “სადე”, რომელიც ძვ.წ-აღ. VI ს-ში და 350-300 წლებშიც ზუსტად ასეთი ფორმით  იწერებოდა, ხოლო ბოლო ასო-ნიშანში, რომელიც დაზიანებული  უნდა იყოს, ადვილად იკითხება “შინ”.წარწერის საწყისი ასოები (არამეული დამწერლობა მარჯვნიდან მარცხნივ იკითხებოდა) გავრცელებულ ფოტოებზე გარკვევით არ ჩანს.

გრაკლიანის გორაზე გათხრებისას აღმოჩენილი წარწერის ასოების მოყვანილობა ყველაზე მეტად ჰგავს სელევკიდების პერიოდის (350-200 წ.წ. ძვ. წ.აღ.-ით) არამეულს, უფრო ზუსტად კი, ძვ.წ.აღ-ის 300-350 წლებში “ალაფი”, “ვავი”, “ხეთი”, “კაფი”, “ლამადი” და “სადე”  ისე გამოისახებოდა, როგორც გავრცელებულ ფოტოებზეა: