მოდის “ბიბლიად” წოდებული, ჟურნალი Vogue თბილისის არტ- კაფეებს ბლოგს უძღვნის, სადაც აღწერს მათ განსხვავებულ ინტერიერს, მენიუსა თუ ხასიათს. ვნახოთ, როგორია ერთი უცხოელი ვიზიტორის თვალით დანახული თბილისის ქუჩები და არტ – კაფეები.
საქართველო, ადგილი, სადაც საფერავის ვაზის ლერწმები იზრდება; ქვის ბილიკებზე მამაკაცები ფართო, შავი ულვაშებით მიაბიჯებენ; და ნაყოფიერი ნიადაგი ხილისა და ბოსტნეულისთვის. საქები სტუმართმოყვარეობა – ერთ – ერთია იმ ადგილებიდან, სადაც სრულიად უცნობი ადამიანები გიმასპინძლდებიან თავიანთ სახლში აჭარული ხაჭაპურით, ყველითა და კვერცხით, მიგიპატიჟონ თავიანთ სუფრაზე, რომელიც მათთვის ერთ-ერთი ტრადიციაა. სადილობისას, კლასიკური ქართული სადღეგრძელოები ამ ხალხის სულზე გვიამბობს, რომელიც შემდეგნაირად ჟღერს: „მიწა, საკვები და ხალხი“.
თბილისი, საქართელოს დედაქალაქი, ყოველ კუთხეში ნამდვილ განძს ინახავს. გვერდიგვერდ მდებარე შენობები, ბინები ერთმანეთისგან განსხვავებული და უსწორმასწოროა. ფერადი, ხის შენობის კედლებზე ნაჭედი რკინით მოჩუქურთმებული აივნებია გადმოკიდული. სადა საცხობებში, რომელთა ღუმელებიდან კვამლი ამოდის, სრულყოფილ პურს აცხობენ – შოთს. ხელოვნების თანამედროვე კაფეები გესალმებიან პროგრესულ – ალტერნატიული კულტურით, რომელსაც ამ ხალხის მემკვიდრეობას უწოდებენ. ადგილობრივი მხატვრების ხელოვნების შედევრები, მენიუები, რომლებსაც გთავაზობენ და უამრავი ბოთლი ქართული ღვინო, ეს კაფეები სახელგანთქმულია, როგორც ქართული. ისინი თანამედროვეობის მაგალითებია, იმის მიუხედავად, რომ ქართული ტრადიციული ფესვების უმეტესი ნაწილია: „ისიამოვნეთ საკვებით“.
თბილისში, თითოეულ არტ- კაფეს მკვეტრად გამოხატული ინდივიდუალიზმი ახასიათებს. ხშირ შემთხვევაში, მყუდრო, საცხოვრებელი გარემო აქ მცხოვრები ადამიანების ხასიათს გადმოსცემს და ინახავს. სტუმრებს ადგილობრივების წარსულს გვაცნობს. „გერას ბინა“ (Gera’s Home) (ან, უბრალოდ, „ბინა“(Home)), მაგალითად, რომანტიულ ქართულ სახლს წარმოადგენს. მაქმანის ფარდები, ხის ეფექტის შპალერზე ჩამოკიდებული, აივანს ფარავს. ბუხართან ჩამოკიდებული სკამები მოგონებებით გვეპატიჟებიან ქართველ ბებიასთან, რომელიც ქართველი ქალის სიმბოლოა.
ეს არის ადგილი, ქვეყანა, სადაც შესანიშნავი რესტორნები სახლში გაკეთებულ ხინკალს და ხაჭაპურს, რომელიც თიხის ტაფაში (კეცში) ამზადებენ დიასახლისები, მზარეულები, მეგობრები და ზოგჯერ სრულიად უცნობებიც, ძნელად გაუწევენ კონკურენციას. “კაფე ლეილა“ (Café Leila) სტუმარს განსხვავებულ ისტორიაში მოგზაურობას სთავაზობს. აქ დეკორი მავრების კულტურას გვახსენებს. „ბინასგან“ განსხვავებით, “კაფე ლეილა“ ვეგეტარიანულია. აქ გვთავაზობენ ისეთ ადგილობრივ, ვეგეტარიანულ საკვებს, როგორიცაა, ბროწეული, ბადრიჯანი, ჭარხალი, სტაფილო. ასევე არის ფხალეულის ფართო არჩევანი.
თბილისის სიღრმეებში საუკეთესო არტ – კაფეებს ვხვდებით, რომლებიც, შედარებით, „ველურ“, ბუნებასთან ახლო გარემოსა და შესაბამის ხასიათს გვთავაზობენ. „არტ – კაფე სახლის“(Art – Café Home) ჭერს ფერადი ნახატის ტილოები ერთმანეთის მიყოლებით ამშვენებენ. კაფე, თავისთავად, ქართული კულტურის მუზეუმია, თითოეულ ოთახში ქართული კულტურის არსებითობის ხაზგასმაა. სამზარეულოში ჩამოკიდებული წიწაკის ასხმა, აივანზე გადმოღვრილი ალუბლისა და ვაშლის ხეები, „არტ – კაფე სახლი“ საქართველოს კულტურულ მემკვიდრეობას აბსტრაქტულ, თანამედროვე იმიჯში გამოხატავს. კაფეში დღე-ღამის მრავალფეროვანი მენიუ აქვს, რომელიც წვნიანებითა და კოქტეილებით გამოირჩევა. სტუმრებს ნებისმიერ დროს შეუძლიათ თავიანთი საყვარელი მუსიკის ჰანგები ვინილით მოისმინონ. ამასთანავე, თბილისის მთავარი სავაჭრო ქუჩის დასასრულს, „კაფე გალერეაში“ (Café – Gallery) კედლებს ნახატები, იატაკს კი მოხატული გობელინები ამშვენებს. სტუმრებს გოგორის წვნიანითა და ტრადიციული ლობიოთი უმასპინძლდებიან. მზის ჩასვლისას, პოპულარული ადგილი ხშირად მასპინძლობს ნიჭიერ, ადგილობრივ DG-ებსა და მუსიკოსებს.
თითოეული არტ-კაფე იმაზე მეტს წარმოგვიდგენს, ვიდრე მხოლოდ კაფეა. აქ განსხვავებული ოჯახური ატმოსფეროები ერწყმის ერთმანეთს და იშვიათი სტუმართმოყვარეობით გვმასპინძლობს. „ო მოდა, მოდა“(O Moda, Moda) ტანსაცმლის ბუტიკებით გარშემორტყმულ ქუჩაზე მდებარეობს. იგი საშუალებას სტუმარს შეიძინოს ადგილობრივი ნაწარმი და შემდეგ ბაღში ისადილოს. Factory.27 ქართველი გრაფიკოსის, TamOonz – ის ფერების კოქტეილი და ქუჩის მხატვრობაა წარმოდგენილი. როგორც კაფის კრეატიული დირექტორი ამბობს, შთაგონების წყარო არეულ – დარეული ელეგანტური სტილია, ვინტაჟურ ავეჯსა და დეკორაციასთან შერწყმული. აქ ტელევიზორის ყუთში თევზი დაცურავს. აბაჟურები ჭერზე თავდაყირა კიდია. და, რა თქმა უნდა, ღვინის შესანიშნავი მენიუ შეგვახსენებს, რომ კაფე მზად არის უმასპინძლოს სტუმარს შესანიშნავი ქართული ღვინითა და საჭმელებით.
მარიამ ტაკაშვილი
