სიტყვა ყანდილი, სხვაგვარად კანდილი, სანთელს ნიშნავს და დაკავშირებულია ხუთ მნიშვნელოვან დღესასწაულთან: მუჰამედის დაბადება, მუჰამედის ჩასახვა, მისი ზეცაში ამაღლება, ცოდვათა მიტევების დღე და წინასწარმეტყველ მუჰამედისთვის ყურანის პირველი გამოცხადება. ამ დღესასწაულების აღნიშვნა, როგორც წესი, წინა ღამით იწყება, მზის ჩასვლის შემდეგ, ამიტომაც ხუთი წმინდა ღამის სახელითაა ცნობილი.
გადმოცემით, მე-16 საუკუნეში ოსმალეთის იმპერიის მმართველი სელიმ მეორე მეჩეთების მინარეთებს სპეციალურად ამ ღამეებში სანთლებით ანათებდა, რასაც მოჰყვა სიტყვა „ყანდილის“ დამკვიდრება. ისლამური კალენდარი მთვარის ფაზების მიხედვით გამოითვლება და შესაბამისად, ზემოთ დასახელებული დღესასწაულები მოძრავია.
მუჰამედის ჩასახვას „რეღაიბ ყანდილს“ უწოდებენ. ეს დღესასწაული, ისლამური კალენდრის მიხედვით, რაჯაბის თვეში იწყება და მეტწილად მარტი-აპრილის თვეებს ემთხვევა. რეღაიბ ყანდილი არის დასაწყისი სამთვეულისა ანუ სამი წმინდა თვისა: რაჯაბის, შაბანის და რამადანისა.
რეღაიბის ღამეს, ტრადიციულად, საქართველოში მცხოვრები მუსლიმებიც აღნიშნავენ. წელს სამთვეულის დასაწყისი 30 მარტს იზეიმეს. მუფთმა ჰაჯი იასინ ალიევმა, თბილისის ჯუმა მეჩეთში ჩატარებული ლოცვების შემდეგ, მუსლიმებს წმინდა ღამისა და სამთვეულის დადგომა მიულოცა. დღესასწაულთან დაკავშირებით „თბილისი თაიმსი“ გთავაზობთ ამონარიდს ერთ-ერთი საზეიმო მიმართვიდან:
„ეს სამთვეული უფრო მეტი მონდომების, საკუთარ გულში ჩახედვისა და თვითშეფასების, ხელახალი განწმენდისა და სულიერად გაძლიერების დროა. სამთვეული რამადანით გვირგვინდება. ეს, სულიერებისთვის ხელსაყრელი სეზონი კიდევ ერთხელ ცხადად გვაგრძნობინებს ისლამის გზავნილს, რომელიც ღმერთის ბრძანებების მიმართ პატივისცემასა და მისი გაჩენილების მიმართ შემწყნარებლობას გვასწავლის. რეღაიბი არის საშუალება, რათა კიდევ ერთხელ გადავხედოთ მომავლის გეგმებსა და სურვილებს და ამასთანავე გავაკონტროლოთ მისწრაფებები.
დასავლურ სამყაროში ისლამოფობია კატასტროფულად იზრდება და მუსლიმური იდენტობა სერიოზული პრობლემების მიზეზი ხდება. წინათ ისლამური სამყარო სიმშვიდის ადგილად ითვლებოდა, დღეს კი ისლამურ ქვეყნებში მტრობა, სისხლისღვრა და ნგრევა მძვინვარებს. მრავალი უდანაშაულო ადამიანი იხოცება. სხვადასხვა მიმდევრობები, ეთნიკური ქიშპი და იდეოლოგიური დაპირისპირებები უმწეო და უდანაშაულო ადამიანთა სიცოცხლეს იწირავს.
რეღაიბის ღამეს, ჩემს გულს რომ მეტყველება შესძლებოდა, სუნთქვა რომ მეყოს და მთელ ქვეყნიერებაზე ხმის მიწვდენა რომ შემძლებოდა, ადამიანებს ასე მივმართავდი: გულში არსებული შუღლის, სიძულვილისა და მტრობის დაშლა და დანაწევრება, განა ატომის გახლეჩაზე უფრო შრომატევადი და ძნელია?! სიყვარულის, ძმობის და მეგობრობის აშენება უფრო ძნელია, ვიდრე უზარმაზარი ქარხნებისა, სადაც სიცოცხლის მოსასპობად იარაღს ამზადებენ?!
რეღაიბის ღამე არის დრო, როცა შემდგომი თაობებისთვის კარგი მომავლის და მათთვის საცხოვრებლად საუკეთესო პირობების დატოვებაზე უნდა ვიფიქროთ. მოდით, ყველამ ერთად ჩვენი შესაძლებლობების ფარგლებში ბოროტებას ვუთხრათ „არა“ და დედამიწაზე სამართლიანობა დავამკვიდროთ. მოდით ჩვენს ცნობიერებასა და ცხოვრებაში სამართლიანობა, შემწყნარებლობა და სათნოება დავამკვიდროთ. ვიყოთ მიმტევებლები და სხვებსაც მიტევება ვასწავლოთ. ერთმანეთს მოვეფეროთ და პატივი ვცეთ. ერთიმეორე დავიცვათ და დედამიწაზე სიკეთემ იბატონოს.“
მიმართვის სრული ტექსტი: muslimgeorgia.org
მარიამ ქალებაშვილი
