ლარის გაუფასურება, ეროვნული ბანკის პოლიტიკა და ბიუჯეტის გავლენა ლარის კურსზე – ამ თემებზე სამსჯელოდ სასტუმრო „თბილისი მარიოტში“ არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები და საექსპერტო საზოგადოება შეიკრიბა.
ფორუმი “ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაცია – აფბას”, “თსუ-ს ანალიზის და პროგნოზირების ცენტრის”, “კავკასიის უნივერსიტეტის ეკონომიკის კვლევის ცენტრის”, “ეკონომიკური პოლიტიკის ექსპერტთა ცენტრის”, “ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზ დოქტრინას”, “საქართველოს ინფრასტრუქტურული პროექტების ინიციატივის”, “საქართველოს ეკონომიკის კვლევის ცენტრის” და “საქართველოს მენეჯერთა ასოციაციის” ორგანიზებით გაიმართა.
ფორუმში აგრეთვე მონაწილეობა მიიღეს ეკონომიკის და ფინანსების სფეროს ექსპერტები.
შეხვედრის მონაწილეების მხრიდან მწვავედ იქნა გაკრიტიკებული ეროვნული ბანკის პოლიტიკა ლარის დევალვაციის ფონზე.
რეფინანსირების გაზრდილი სესხები, ეროვნული ბანკის მიმართ კომერციული ბანკების დავალიანების ზრდა, რბილი მონეტარული პოლიტიკა – ეს ის ფაქტორებია, რომლებმაც ფორუმის მონაწილეების აზრით, ლარის დევალვასიის პროცესი გაამწვავა.
„დამწვარზე მდუღარის დასხმა“ – ასეთი შეფასება მისცა ეროვნული ბანკის პოლიტიკას ექსპერტმა ეკონომიკის საკითხებში სოსო არჩვაძემ. მისი შეფასებით, ლარის დევალვაცია საგარეო შოკების ზემოქმედების შედეგად გარდაუვალი იყო, მაგრამ ეროვნულმა ბანკმა თავისი ნაბიჯებით არათუ შეარბილა საგარეო შოკების ზემოქმედება, არამედ უფრო გაამწვავა.
ფორუმზე საქართველოს ეროვნული ბანკისა და აშშ-ს ფედერალური სარეზერვო ბანკის პოლიტიკების შედარებითი ანალიზი წარმოადგინა ექსპერტმა ეკონომიკის საკითხებში მიხეილ დუნდუამ.
„აშშ-ს ფედერალური ბანკისაგან განსხვავებით 2013-2014 წლებში საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ვერ, ან არ დაამყარა ფულის მასაზე სათანადო კონტროლი. ლარის მიწოდება მკვეთრად და არაადეკვატურად აღემატება ნომინალური ეკონომიკის ზრდას, რაც ფულის ბრუნვის სიჩქარის მკვეთრ ვარდნაში გამოიხატა. ლარის ჭარბმა მიწოდებამ სტიმული მისცა უცხოური ვალუტის შესყიდვას და საბოლოო ჯამში მნიშვნელოვანწილად განაპირობა ლარის დევალვაცია. ასევე, 2013 და 2014 წლებში ლარის მკვეთრი დევალვაცია დეკემბრის თვეში განხორციელდა, სწორედ მაშინ, როცა ფულის ბრუნვის სიჩქარე, მკვეთრი ვარდნით, ისტორიულ მინიმუმზე დაფიქსირდა“, – განაცხადა დუნდუამ.
ლარის გამყარების მექანიზმებზე ისაუბრა ა/ო „ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაცია – აფბას“ პრეზიდენტმა ნოდარ ჭიჭინაძემ. მისი განცხადებით, მონეტარული ინსტრუმენტებით, კერძოდ სადეპოზიტო სერტიფიკატებით, მინიმალური სარეზერვო ნორმების შეცვლით და რეფინანსირების განაკვეთის აწევით, ეროვნულ ბანკს ლარის დასტაბილურება შეუძლია.
„ეროვნულ ბანკს აქვს შესაძლებლობა დადებითი იმპულსები მისცეს კურსის ცვლილებას. თუმცა, ინფლაციის თარგეტირების რეჟიმში ყოფნით, სებ-ს გააჩნია მყარი არგუმენტი, თუ რატომ არ ამკაცრებს პოლიტიკას და შესაბამისად არ ამყარებს ლარს. მაღალი დოლარიზაციის პირობებში მიზნობრივ ინფლაციაზე ორიენტირება მცდარ მიდგომად მიმაჩნია. ეროვნულ ბანკს ლარის დასტაბილურებით შეუძლია დიდი დადებითი ეფექტის მოხდენა ეკონომიკურ პროცესებზე, თუმცა ამას არ აკეთებს. პირიქით, ბანკის პოლიტიკა კურსზე ნეგატიურად აისახება“, – განაცხადა ჭიჭინაძემ.
ინფლაციის თარგეთირების რეჟიმის არაეფექტიანობაზე ისაუბრა ფინანსთა ყოფილმა მინისტრმა მირიან გოგიაშვილმა. მისი შეფასებით, თავად ამ მოდელის ავტორები აცხადებენ, რომ მაღალი დოლარიზაციის პირობებში დაუშვებელია ამ მოდელის გამოყენება და ასევე, თუ აღნიშნულ მოდელს აირჩევ, ბოლომდე მისი პრინციპებით უნდა იხელმძღვანელო. გოგიაშვილის შეფასებით კი, არცერთი ეს პირობა საქართველოში არ სრულდება, რის გამოც ამ პოლიტიკის შედეგები სავალალოა.
ფორუმზე ყურადღება გამახვილდა აგრეთვე სახელმწიფოს ხარჯების ლარის კურსზე შესაძლო გავლენის თემაზეც. შეგახსენებთ, აღნიშნულ საკითხზე რამდენიმე დღის წინ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა გიორგი ქადაგიძემ ისაუბრა და ბიუროკრატიული ხარჯების შემცირების აუცილებლობას გაუსვა ხაზი. ფორუმზე ამ საკითხთან დაკავშირებით „ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაციის“ ვიცე-პრეზიდენტმა შოთა გულბანმა ისაუბრა.
„სახელმწიფოს საბოლოო მოხმარების საშუალო ხარჯები მსოფლიოს საშუალო მაჩვენებელზე დაბალია, მაშინ როდესაც გასულ წლებში აღემატებოდა. აგრეთვე სახეზეა მშპ-სთან მიმართებაში სახელმწიფო ხარჯების კლების ტენდენცია, ამ მაჩვენებლით საქართველო ევროკავშირის და შავი ზღვის აუზის ქვეყნებს შორის ერთ-ერთი საუკეთესოა“, – განაცხადა გულბანმა.
ფურუმი აქტიური დისკუსიის და კითხვა პასუხის რეჟიმში წარიმართა. მასში მონაწილეობა მიიღო 30-მდე სპეციალისტმა.
წყარო: გაზეთი “ბანკები და ფინასები”
