• რეკლამა საიტზე
  • კონტაქტი
  • ჩვენ შესახებ
Friday, November 20, 2026
TTimes.GE
No Result
View All Result
19 °c
Tbilisi
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები
No Result
View All Result
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები
No Result
View All Result
TTimes.GE
No Result
View All Result

სვეტიცხოველი – უფლის კვართის სავანე

10 years ago
კატეგორია: რელიგია
A A
სვეტიცხოველი – უფლის კვართის სავანე
53
გაზიარება
გააზიარე Facebook-ზეგააზიარე Twitter-ზე

 

14695587_1107494009347655_3738281920469694379_nსაუკუნეებს ითვლის მცხეთის სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარი. თავისი არსებობის მანძილზე არაერთხელ გადაკეთებულა, მტრების შემოსევების დროს დარბეულა,  დაზიანებულა, შეულახავთ მისი სიწმინდეები და მიუხედავად ამისა  ის მაინც დგას ამაყად, მთელი თავისი დიდებულებით, „როგორც ღმერთთან და სიკვდილთან მებრძოლი იაკობი”. იგი ქართული ეკლესიის სიძლიერისა და ერთიანობის სიმბოლოა.

მცხეთობა- სვეტიცხოვლობა ქართველებისთვის დიდი ეროვნული და  საეკლესიო დღესასწაულია, რომელიც ყოველთვის   განსაკუთრებულად აღინიშნებოდა. ისტორიულად ამ დღეს ტაძარს ღვთისმსახურებაზე მომლოცველები ქვეყნის ყველა კუთხიდან სტუმრობდნენ,  მოდიოდნენ საკლავითა და უსისხლო შესაწირავით. წირვის შემდეგ  ტაძრის გალავანში იშლებოდა სუფრა, იმართებოდა პურობა. დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ მცხეთობის დღესასწაულის საზეიმოდ აღნიშვნის ტრადიცია  აღდგა და ოფიციალურ უქმე დღედ გამოცხადდა.

სვეტიცხოვლობას მეორენაირად კვართობის დღესასწაულსაც უწოდებენ. უამრავი ლეგენდა, გადმოცემა თუ წერილობითი წყარო არსებობს ქალაქის, ეკლესიისა და აქ დაბრძანებული სიწმინდეების შესახებ.

ლეგენდის მიხედვით, იესო ქრისტეს კვართი წილად ხვდათ მცხეთელ ებრაელებს, ელიოზსა და ლონგინოზს, რომლებიც ქრისტეს ჯვარცმას ესწრებოდნენ. ელიოზმა სიწმინდე მცხეთაში ჩამოიტანა და თავის დას, მართლმორწმუნე სიდონიას გადასცა, რომელმაც კვართი მკერდზე მიიხუტა და სული განუტევა. ელიოზმა თავისი და კვართით დაკრძალა. საფლავზე ამოსულა მშვენიერი ხე, რომელიც ოთხი საუკუნის შემდეგ მეფე მირიანის ბრძანებით ეკლესიის ასაშენებლად მოუჭრიათ ხუროებს, მისგან დაუმზადებიათ შვიდი სვეტი.  ერთი მათგანი  მხოლოდ წმ. ნინოს ლოცვა-ვედრების შემდეგ აღმართულა იმ ადგილზე, სადაც ქრისტეს კვართი იყო დაკრძალული.

აქ ჯერ კიდევ IV საუკუნეში გაქრისტიანებულ მირიან მეფეს წმინდა ნინოს რჩევით აუშენებია  სვეტიცხოვლის ტაძარი,  რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.  ისტორიული წყაროების მიხედვით ირკვევა, რომ V საუკუნეში პირველანდელი, ხის ეკლესიის ნაცვლად დიდი ბაზილიკა აუგიათ. XI საუკუნეში დაზიანებული ბაზილიკის ადგილზე ქართლის კათოლიკოსმა მელქისედეკმა ახალი ტაძარი ააშენა, ხუროთმოძღვრად კი არსუკისძე მიუწვევია.

1283 წელს სამდღიან მიწისძვრას ტაძრის დაზიანება მოჰყვა, რომელიც XIV საუკუნეში გიორგი V ბრწყინვალეს აღუდგენია.  ამის შემდეგ, ისტორიაში გადმოცემულია XIV საუკუნეში, თემურ-ლენგის მიერ სვეტიცხოვლის მოოხრების ამბავი. აღდგენითი სამუშაოები XV საუკუნეში დაიწყებულა. ტაძარს XVII საუკუნეშიც მოუხდა რესტავრაციის ჩატარება. 1656 წელს როსტომ მეფის დროს აღადგინეს გუმბათის ზედა ნაწილი, რაზეც კარნიზზე მოთავსებული წარწერა გვამცნობს. ბოლო რესტავრაცია ტაძარს XIX საუკუნეში ჩაუტარდა ორ დიდ ეტაპად. პირველი იყო 1837-1844 წლებში საქართველოს ეგზარხოსს არქიეპისკოპოს ევგენის მიერ, რომლის დროსაც ააფეთქეს ტაძრის გარშემო არსებული სტოები. ხოლო ჩამოცვენილი ქვები ახალი, მცირე ზომის კვადრებით შეცვალეს. მეორე ეტაპი 1860 წელს არქიეპისკოპოს ევსენიის დროს. ამ რესტავრაციის მთავარი საზრუნავი იყო ტაძრის გადახურვა. ამ დროს აამაღლეს იატაკიც, რომელიც 2006 წელს მთლიანად მოხსნეს და მართალია არა თავდაპირველ ადგილზე, თუმცა მაინც მიახლოებით დაუბრუნეს პირვანდელი (XI ს.) დონეს.

ტაძარი წარმოადგენს წაგრძელებულ ოთხკუთხედში ჩახაზულ ჯვარს, რომელიც დასრულებულია პირამიდული, თექვსმეტსარკმელიანი გუმბათით, რომლისაგანაც იშლება ჯვრის მკლავები. სვეტიცხოველს გააჩნია სამალავები ტაძრის ზედა ნაწილში. იქ, საჭიროების შემთხვევაში, თავს აფარებდნენ, მალავდნენ ტაძრის განძეულობას და მდიდარ ბიბლიოთეკას. აღმოსავლეთის მხრიდან საკურთხევლის მარცხენა მხარეს სამალავებში არის სხვა შესასვლელი – საიუდმლო ქვის კიბეებით, რომლებსაც გუმბათზე ავყავართ. სვეტიცხოვლის ტაძარი საქართველოში სიმდიდრითა და მასშტაბურობით გამოირჩეოდა. მას მრავლად სწირავდნენ მიწებს, ოქრო-ვერცხლსა და სხვა ძვირფასეულობას, როგორც მეფეები და კათალიკოსები, ასევე რიგითი მორწმუნეებიც. იგი  საუკუნეთა მანძილზე ქრისტიანული საქართველოს სარწმუნოებრივ ცენტრს წარმოადგენდა, სადაც დაცულია უამრავი სიწმინდე, მათგან გამოირჩევა- კვართი უფლისა, ილია წინასწარმეტყველის ხალენი, ელიას ჭა, ძელი ცხოველი, წმინდა მეფეთა საფლავები, რომელთა წინაშე  ჩაუქრობლად ანთია  კანდელი, აღვლინება ლოცვები  ჩვენი ერის ერთიანობისა და მათი სულების გადარჩენისთვის.

XX საუკუნის დასაწყისში აქ დააბრძანეს იმ ოთხი ჯვრიდან ერთ, რომლებიც წმინდა ნინომ სასწაულმოქმედი ხისგან შეაქმნევინა. სასწაულმოქმედ ჯვარს  2004 წლის 16 თებერვალს მირონი დაედინა. პატრიარქის კურთხევით, იგი მინანქრული ხატებით გაამშვენეს. მასში ჩატანებულია ძელიცხოველისა და წმინდა ნინოს ჯვრის ნაწილები.

სვეტიცხოვლის ერთ-ერთი მთავარი სიწმინდე ყოფილა საქადაგო ხატი,  ეს არის კარედში ჩაბრძანებული სვეტი-ცხოველის ჭედური გამოსახულება, რომლის ზემოთა ნაწილი მოოქროვილია. ხატში 44 წმინდა ნაწილი ყოფილა ჩატანებული. ის ამჟამად ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.

მიუხედავად ძლიერი გადაკეთებებისა, იგი მაინც ინარჩუნებენ XI საუკუნის ხუროთმოძღვრებისთვის დამახასიათებელ ნიშანს _ ყველა ფასადის მომცველ დეკორატიულ თაღნარს. ტაძარი თავდაპირველად XI საუკუნეში მოუხატავთ, თუმცა მათგან აღარაფერი შემორჩა. სარესტავრაციო სამუშაოები ფრესკებს XIX ს-ში ძალზე უხეშად ჩაუტარდა, განადგურდა ძვირფასი ქართული ფრესკები, რაც იმ რუსიფიკატორული პოლიტიკის შედეგი იყო, რომელსაც მეფის რუსეთი ახორციელებდა საქართველოში. დღეს შემორჩენილია მხოლოდ კედლის მხატვრობის მცირე ნაწილი, რომელიც გვიანი პერიოდით XVI-XVII სს. თარიღდება. მოხატულობას თან ახლავს ბერძნულ-ქართული წარწერები.

სვეტიცხოველი წარმოადგენდა ქართველ მეფეთა განსასვენებელს. ისტორიული წყაროების მიხედვით ტაძარში დაკრძალული უნდა იყოს 10-ზე მეტი ქართველი მეფე: დავით ულუ, დემეტრე თავდადებული, გიორგი ბრწყინვალე, გიორგი VII, გიორგი VIII, ალექსანდრე დიდი, სიმონ I და სხვა, მაგრამ სამწუხაროდ, ჩვენამდე მხოლოდ ვახტანგ გორგასლის, ერეკლე II-სა და გიორგი XII-ის საფლავებმა მოაღწიეს.

ტაძარი ბევრ საიდუმლოს ინახავს. არქეოლოგიური სამუშაოების შედეგად 2000-2001 წლების განმავლობაში სვეტიცხოვლის ეზოში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე აღმოჩნდა ანტიკური პერიოდის აკლდამა (III-IV), სადაც აღმოჩენილ იქნა ოქროს, ვერცხლის, ბრინჯაოს, რკინის, მინის და სხვა მინერალებისგან დამზადებული ნივთები. მათ შორის, საყურადღებოა ვერცხლის საწერი ხელსაწყო, რომლის მსგავსი საქართველოში მანამდე არ ყოფილა აღმოჩენილი.

დღეს, 14 ოქტომბერი მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ დადგენილია  სადიდებლად „კვართისა საუფლოჲსა და სვეტისა ღმრთივბრწყინვალისა და მირონმდინარისა“. ამ დღეს ასევე აღინიშნება მეფე მირიანისა და დედოფალ ნანას, წმინდა სიდონიასა და აბიათარის ხსენებაც.

წმინდა მოციქულთა სწორნი მეფე მირიანი და დედოფალი ნანა ქართლის სამეფო ტახტზე მე-4 საუკუნეში მეფობდნენ. მოციქულთა სწორის წმინდა ნინოს ქადაგებით ისინი მართლმადიდებელ სარწმუნოებაზე მოექცნენ. მათი მეფობის ჟამს ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად 326 წელს გამოცხადდა. სიდონია და აბიათარ მღვდელიც- ერთ-ერთი პირველი ქართველი წმიდანები არიან.

და, ბოლოს სტატიას კათოლიკოს პატრიარქის სიტყვებით დავასრულებთ: „სვეტიცხოველი არის დიდი და მძლავრი კელაპტარი, რომელიც დაანთეს წმინდა ნინომ, მირიანმა და ნანამ, რომელიც დაანთო ბიზანტიის დიდმა იმპერატორმა კონსტანტინე დიდმა!“, სხვაგან კი დასძენს: „ეს უდიდესი სიწმიდე სრულიად საქართველოს მოუწოდებს: „ქართველნო, ერთად ღვთისაკენ“.

სოფიკო ნინიკაშვილი

სოფიკო ნინიკაშვილი

Share21Tweet13

ახალი ამბები

სასწაული, რომელიც მამა გაბრიელს უკავშირდება
ახალი ამბები

სასწაული, რომელიც მამა გაბრიელს უკავშირდება

11/17/2026
შიო მესამე: მხოლოდ უფლისადმი ერთგულების გზა მიგვიყვანს სასუფევლამდე, გვმართებს ამ გზით სვლა, რომ მომავალშიც ჩვენი ერი და ქვეყანა გაძლიერდეს, გამთლიანდეს
ახალი ამბები

შიო მესამე: მხოლოდ უფლისადმი ერთგულების გზა მიგვიყვანს სასუფევლამდე, გვმართებს ამ გზით სვლა, რომ მომავალშიც ჩვენი ერი და ქვეყანა გაძლიერდეს, გამთლიანდეს

11/16/2026
პატრიარქი: ჩვენი ეკლესიის დიდ ოჯახს შეემატა კიდევ 710 ახალმონათლული, ნათლისღების მიმღებნი უარყოფენ ცოდვილ ცხოვრებას
ახალი ამბები

პატრიარქი: ჩვენი ეკლესიის დიდ ოჯახს შეემატა კიდევ 710 ახალმონათლული, ნათლისღების მიმღებნი უარყოფენ ცოდვილ ცხოვრებას

11/16/2026
შოვში ტრაგედიის დროს დაღუპულთა ხსოვნის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო და  ტაძრის საძირკველი ეკურთხა
ახალი ამბები

შოვში ტრაგედიის დროს დაღუპულთა ხსოვნის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო და ტაძრის საძირკველი ეკურთხა

11/11/2026
„ნუ ტირი და ნუ მწუხარებ, არამედ მიენდე ღმერთს“ – კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III
ახალი ამბები

„ნუ ტირი და ნუ მწუხარებ, არამედ მიენდე ღმერთს“ – კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III

11/04/2026
ადგილი, სადაც სასწაულების სჯერათ – ციხისჯვრის მონასტერი და მამა გაბრიელის სარტყლის საოცარი ისტორიები
ახალი ამბები

ადგილი, სადაც სასწაულების სჯერათ – ციხისჯვრის მონასტერი და მამა გაბრიელის სარტყლის საოცარი ისტორიები

11/04/2026

საინტერესო

როგორ შევაყვაროთ ბავშვს სწავლა?! – ფსიქოლოგის რჩევები

როგორ შევაყვაროთ ბავშვს სწავლა?! – ფსიქოლოგის რჩევები

9 years ago
საშობაო ეპისტოლე-ლუკმა-პურის შოვნისთვის სახლიდან გასულ მშობლებს ძალიან ცოტა დრო რჩებათ შვილებისათვის, ამიტომაც სახელმწიფომ და, აქედან გამომდინარე, სკოლამ უნდა იტვირთოს როგორც სწავლების, ისე აღზრდის ფუნქცია

საშობაო ეპისტოლე-ლუკმა-პურის შოვნისთვის სახლიდან გასულ მშობლებს ძალიან ცოტა დრო რჩებათ შვილებისათვის, ამიტომაც სახელმწიფომ და, აქედან გამომდინარე, სკოლამ უნდა იტვირთოს როგორც სწავლების, ისე აღზრდის ფუნქცია

8 years ago
დავით ბაქრაძე კანადის საგარეო საქმეთა მინისტრს შეხვდა

დავით ბაქრაძე კანადის საგარეო საქმეთა მინისტრს შეხვდა

11 years ago
მამა თეოდორე გიგნაძე: „ „ციანიდის საქმე“ მოჩვენებითად მიყუჩდა“

მამა თეოდორე გიგნაძე: „ „ციანიდის საქმე“ მოჩვენებითად მიყუჩდა“

10 years ago

ახალი ამბები

3 წლის თაიამ ოჯახის წევრები მოინახულა და ამ ეტაპზე ბავშვი აბსოლუტურად მშვიდად არის – ექიმი ფონიჭალაში ნანგრევებიდან ამოყვანილი ერთადერთი გადარჩენილის ფსიქოლოგიური და ფიზიკური მდგომარეობის შესახებ
ახალი ამბები

3 წლის თაიამ ოჯახის წევრები მოინახულა და ამ ეტაპზე ბავშვი აბსოლუტურად მშვიდად არის – ექიმი ფონიჭალაში ნანგრევებიდან ამოყვანილი ერთადერთი გადარჩენილის ფსიქოლოგიური და ფიზიკური მდგომარეობის შესახებ

11/20/2026

3 წლის თაიამ ოჯახის წევრები მოინახულა და ამ ეტაპზე ბავშვი აბსოლუტურად მშვიდად არის. ამის შესახებ გაცემაში „იმედი LIVE“ ინგოროყვას კლინიკის...

მეტის ნახვაDetails
„აღარ მყავს არც და და არც დის შვილი… ჩემი პატარა პრინცესა აღარ არის“ – ფონიჭალის ტრაგედიას შეწირული კიდევ ერთი დედა-შვილი

„აღარ მყავს არც და და არც დის შვილი… ჩემი პატარა პრინცესა აღარ არის“ – ფონიჭალის ტრაგედიას შეწირული კიდევ ერთი დედა-შვილი

11/20/2026
“ბინა, სადაც აფეთქება მოხდა დაკეტილი იყო – მეპატრონე გუშინ საღამოს ჩამოვიდა, დილით გამათბობლის ჩართვას ცდილობდა“ – ფონიჭალის ტრაგედიის დეტალები

“ბინა, სადაც აფეთქება მოხდა დაკეტილი იყო – მეპატრონე გუშინ საღამოს ჩამოვიდა, დილით გამათბობლის ჩართვას ცდილობდა“ – ფონიჭალის ტრაგედიის დეტალები

11/20/2026
საქართველოში მიწისძვრა მოხდა – სად იყო ეპიცენტრი

საქართველოში მიწისძვრა მოხდა – სად იყო ეპიცენტრი

11/20/2026

კალენდარი

November 2026
M T W T F S S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« Oct    

სიახლეები

  • 3 წლის თაიამ ოჯახის წევრები მოინახულა და ამ ეტაპზე ბავშვი აბსოლუტურად მშვიდად არის – ექიმი ფონიჭალაში ნანგრევებიდან ამოყვანილი ერთადერთი გადარჩენილის ფსიქოლოგიური და ფიზიკური მდგომარეობის შესახებ 11/20/2026
  • „აღარ მყავს არც და და არც დის შვილი… ჩემი პატარა პრინცესა აღარ არის“ – ფონიჭალის ტრაგედიას შეწირული კიდევ ერთი დედა-შვილი 11/20/2026
  • “ბინა, სადაც აფეთქება მოხდა დაკეტილი იყო – მეპატრონე გუშინ საღამოს ჩამოვიდა, დილით გამათბობლის ჩართვას ცდილობდა“ – ფონიჭალის ტრაგედიის დეტალები 11/20/2026

Categories

  • ანალიტიკა
  • ახალი ამბები
  • გამოკითხვების არქივი
  • განათლება და მეცნიერება
  • დიპ.დაიჯესტი
  • ეკონომიკა
  • ექსკლუზივი
  • ვიდეო
  • თბილისური ამბები
  • კატეგორიის გარეშე
  • კულტურა
  • მთავარი მოვლენები
  • მკითხველის ბლოგი
  • მოგზაურობა
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • პოლიტიკა
  • რელიგია
  • რჩევები
  • საზოგადოება
  • საინტერესო
  • სამართალი
  • სპორტი


© 2020 Created by

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები

© 2024 Created by