“ჩვენს ეკონომიკას სჭირდება საექსპორტო პოტენციალის მქონე დარგების განვითარება” – გიორგი გახარია

წარმატებული ბიზნესის ერთ -ერთ საფუძველს სწორად შედგენილი ბიზნეს -გეგმა წარმოადგენს, თუმცა ხშირ შემთხვევაში პიროვნება გეგმის განხორციელებას ვერ ახერხებს. ეს დაკავშირებულია სხვა და სხვა ფაქტორებთან: კომპეტენტურობის არასაკმარისობასთან, გამოწვეული რისკების შიშთან და რა თქმა უნდა ფინანსურ რესუსრებთან. ქვეყნის წინსვლაზე მაშინ შეიძლება საუბარი, როდესაც ადამიანს ეძლევა შესაძლებლობა არა მხოლოდ წამოიწყონ ბიზნესი, არამედ შემდგომ ეტაპებზე განავითაროს იგი სახელმწიფოს მხრიდან გაწეული დახმარების მეშვეობით. საქართველოში დღეს არსებულ ხელისუფლებასა და ბიზნესის ურთიერთდამოკიდებულებაზე, ბიზნესის განვითარებაზე და სამომავლო გეგმებზე “თბილისი თაიმსს” ბიზნეს – ომბუცმენი გიორგი გახარია ესაუბრა. ბატონო გიორგი, როგორ შეაფასებდით საქართველოს ეკონომიკის და ბიზნესის მდგომარეობას ახალი ხელისუფლების პირობებში? ხორციელდება თუ არა დღეს-დღეობით ბიზნებზე პოლიტიკური ზეწოლა? – ფაქტია, რომ დღეს-დღეობით ბიზნესი გაცილებით თავისუფალია ყოველგვარი პოლიტიკური ჩარევისაგან, რაც განვითარებისთის უმთავრესი ფაქტორია.ჩვენ ხაზგასმით ავღნიშნავთ, რომ ბიზნესის მდგომარეობა გაუმჯობესდა, აღარ ხორციელდება ხელისუფლების მხიდან ზეწოლა, რის შედეგადად ბიზნესის პროგრესზე შეიძლება საუბარი. მნიშვნელოვანია, რომ ბიზნესს ეძლევა შესაძლებლობა განვითარდეს და აირჩიოს განვითარების ის სექტორები, რომელსაც მისაღებად მიიჩნევს. საზოგადოებაში მუსირებს აზრი, რომ დიდ ბიზნესთან შედარებით მცირე და საშუალო ბიზნესის მდგომარეობა უფრო რთულია და მეტ ყურადღებას მოითხოვს. თქვენი შეფასება ამასთან დაკავშირებით… – რასაკვირველია, მსხვილ ბიზნესს ყოველთვის მეტი ფინანსური და ინტელექტუალური რესურსი აქვს, გარდა ამისა მას გარკვეულ ასოციაციებში გაერთიანების შესაძლებლობა ეძლევა (რაც ასევე ფინანსურ სახსრებთან არის დაკავშირებული). მიმაჩნია, რომ საქართველოში პირველ რიგში საშულაო და მცირე ბიზნესს  სჭირდება მხარდაჭერა. საბედნიეროდ, ამ ვითარებას ხელისუფლება აცნობიერებს. ამის ერთ-ერთი დამადასტურებელი ფაქტი პრემიერ-მინისტრის შეხედრა ბიზნესმენებთან გახლავთ, სადაც მან აღნიშნა, რომ შემდგომი შეხვედრა მცირე და საშუალო ბიზნესის წარმომადგენლებთან გაიმართება. ხელისუფლებას საკმაოდ კარგად ესმის, თუ რა პრობლემების წინაში დგება პიროვნება, როდესაც ბიზნესის წამოწყებას აპირებს. ამასთან დაკავშირებით განცხადება არის უკვე გაკეთებული, რომლის თანახმადაც ეკონომიკის სამინისტროში სპეციალური დეპარტამენტი შეიქმნება, რომელიც მცირე და საშუალო ბიზნესის მხარდაჭერაზე იზრუნებს. ერთ-ერთი საერთაშორისო კვლევის თანახმად, საქართველო ბიზნესის წარმოების სიმარტივის მიხედვით მე-8 ადგილზეა. როგორ მიგაჩნიათ, რა არის ამის განმსაზღვრელი ფაქტორები? რა უარყოფითი და დადებითი მხარეები აქვს ამ ვითარებას? – რა თქმა უნდა კარგია. რაც უფრო მარტივია ბიზნესის დაწყება – მით უფრო მეტი ადამიანი იქნება ამ პროცესში ჩართული. მაგრამ მეორე საკითხია: რა წინააღმდეგობებს აწყდება პიროვნება ბიზნესის დაწყების შემდეგ. საქმის დაწყება ეს არის პირველი ნაბიჯი, ხოლო იმისათვის, რომ დანარჩენი ,,ნაბიჯებიც’’ წარმატებული აღმოჩნდეს, ფინანსური რესურსების პრობლემა მოგვარდეს, როგორც უკვე ავღნიშნე,  ამისთვის შეიქმნა სპეციალური დეპარტამენტი. თქვენი აზრით, საქართველოში დღევანდელი ბიზნესისთვის ყველაზე სერიოზული პრობლემა/დაბრკოლება რა არის? პრობლემის გადაჭრის რა გზები არსებობს? – ფინანსური რესურსების მოზიდვის გარდა, ასევე მნიშვნელოვანი საკითხია კომპერტენცია და ბაზრის სიმცირე. მოგეხსენებათ, საქართელოს ბაზარი არის მწირი და აუცილებელია მეზობელ ბაზრებზე გასვლა. იმისათვის, რომ ბიზნესი გაძლიერდეს, ის უნდა იყოს ექსპორტზე ორიენტირებული, ეს არის ყველაზე დიდი შემაფარხებელი ფაქტორი, რაც დღეს არსებობს. ევროპასთან თავისუფალი რეჟიმის შექმნა, დაახლოება ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი ბიზნესისთვის. გასაგებია, რომ როგორც კი ევროპასთან თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმი ჩაირთვება, ჩვენ გვექმენა გამარტივებული წვდომა მათ ბაზართან. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეს წვდომა  არაფრის მომტანი აღმოჩნდება, თუ ჩვენ არ გვექნება პროდუქცია, რაც შეგვიძლია მათ შევთავაზოთ. საქართველოს ეკონომიკაში უნდა ვიპოვოთ და განავითაროთ განსაკუთრებით ის დარგები, რომელსაც გააჩნია საექსპორტო პოტენციალი. თქვენი აზრით, უცხო ქვეყნის მოქალაქეები თუ არიან დაინტერესებულნი საქართველოში ბიზნების დაწყებით? განსაკუთრებით რომელი ქვეყნის წარმომადგენლებს გამოყობდით? – ეს დამოკიდებულია ბიზნესის დარგებზე. განსაკუთრებით დაინტერესებულნი არიან იმ ქვეყნის წარმომადგენლები, რომლებისთვისაც საქართველო წარმოადგენს ცენტრს, საინდანაც შესაძლებელია ადვილად იმართოს ბიზნესი, მეზობელ ქვეყნებში განთავსებული ფილიალები: სასომხეთში, აზერბაიჯანში, კაზახეთში. საგადასახო კოდექსში ხშირად განხორციელებული ცვლილებებთან დაკავირებით იბადება კითხვა: რამდენად მისაღები და სანდოა საქართველოს ბიზნესი. რასაკვირველია კანონმდებლობაში გარკვეული პრობლემები არსებობს, მაგრამ სხვა უამრავი დადებითი მხარეც იკვეთება: გამარტივებული ბიზნესი, ახლო მომავალში წვდომა ევროპის ბაზართან… საუბრობენ იმის თაობაზე, რომ 2014 წელი საქართველოსთვის ევროკავშირთან დაახლოების წელი იქნება. თქვენი აზრით,  რა გავლენას იქონიებს აღნიშნული ვითარება ქართულ ბიზნესზე ახლო მომავალში? – ეს ბიზნესზე იმოქმედებს დადებითად იმ შემთხვევაში, თუ ბიზნესი სწორად შეაფასებს იმ რისკებს, რომლებსაც უკავშრდება ღია ბაზარს. უნდა გვახსოვდეს, რომ კონკურენციის დონეც უფრო ამაღლდება. თუ ბიზნესი მზად არის შევიდებ კონკურენციაში, მისთვის ეს დიდი წარმატების მომტანი იქნება. პრემიერ-ნიმისტრმა შეხვედრის დროს ამ საკითხებზე გააკეთა აქცენტი: ხელისუფლებამ ადგილობრივ წარმოებას მხარი უნდა დაიჭირო არა მხოლოდ იმიტომ, რომ ექსპორტის ბალანსი შეიცვალოს, არამედ ჩვენ მზად ვიყოთ მეზობელ და ევროპულ საწარმოებს კონკურენცია გავუწიოთ. მარინა ფიდუაშვილი