თვითმმართველობის არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე არჩევნების თავისებურებებზე, საარჩევნო კოდექსის ლაფსუსებსა და არჩევნებში მონაწილე პოლიტიკური პარტიების წინასაარჩევნო კამპანიაზე ”თბილისი თაიმსს” ექსპერტი კახა კახიშვილი ესაუბრა.
ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებამდე რამდენიმე დღე რჩება, როგორც წინასაარჩევნო პერიოდში ხდება ხოლმე, ამომრჩევლებმა პოლიტიკური სუბიექტებისგან უამრავი დაპირება და ოპოენტების მისამართით საფუძვლიანი თუ უსაფუძვლო ბრალდებების რაციონი საკმარისად მიიღო, უკვე შიძლება ვისაუბროთ მოახლოებული არჩევნების თავისუბურებებზე. თქვენი აზრით, რა ტავისებურებებით გამოირჩევა და ხასიათდება 15 ივნისს დაგეგმილი არჩევნები?
სხვა არჩევნებთან შედარებით თვითმმართველობის არჩევნები უფრო რთულად ჩასატარებელია, როგორც საარჩევნო კამპანიის ჩატარების კუთხით, ასევე ხმების შეჯამების კუთხითაც, რადგანაც თუ საპრეზიდენტო არჩევნებზე ერთი პარტიის ირგვლივ აქტიურობს პარტია, თვითმმართველობის არჩევნებზე რამდენიმე მანდატია. მოლოდინი, რომ თვითმმართველობის არჩევნების წინ, საარჩევნო კამპანიის პერიოდში იქნებოდა კონკრეტული დაპირისპირება, რომელიც გადაიზრდებოდა ფიზიკურ ან სიტყვიერ შეურაცყოფაში იყო. თუ ჩვენ ამ არჩევნებს ვადარებთ წინა თვითმმართველობის არჩევნებს, რომელიც 4 წლის წინ ჩატარდა, საგრძნობია გარემოს გაუმჯობესება მაგრამ, ჩემი აზრით, საჭიროა საარჩევნო კოდექსის შეცვლა, იმიტომ რომ დღეს მოქმედებს ისეტი ტიპის საარჩევნო კოდექსი, რომელიც 9 წლის განმავლობაში აწყობილი და მორგებული იყო სახელისუფლებო პარტიაზე, ანუ ნაცინალური მოზრაობა ირგებდა კოდექსს საკუთარი პოლიტიკური მიზნებისთვის, რომ სახელისუფლებო პარტიისთვის ადვილი ყოფილიყო კამპანიის ჩატარება და რაც შეიძლება მეტი ფორა ქონოდა სახელისუფლებო პარტიას. ეს კოდექსი კარგად მოირგო ” ქართულმა ოცნებამ” და დღესაც ამ კოდექსით გვიტარებენ არჩევნებს, რაც ნიშნავს იმას, რომ ეს კოდექსი არის შორს მდგომი დემოკრატიული პრინციპებისგან, ამიტომ, ჩემი აზრით, საჭიროა ამ არჩევნების შემდეგ მაინც კოდექსზე მუშაობა.
წინასაარჩევნოდ მსოფლმხედველური თვალსაზრისით უცნაური ალიანსები შეიქმნა. მკვეთრად პრორუსული იმიჯის მქონე კახა კუკავას ახალ მემარჯვენეებთან” გაერთიანება, რომლებიც ადრე პროდასავლურ პოზიციებს აფიქსირებდნენ, იგივე შეიძლება ითქვას ”ქრისტიან-დემოკრატებზე”, რომლებსაც პარლამენტში ყოფნისას პრორუსული განწყობები არ დაუფიქსირებიათ, მაგრამ ახლა ნინო ბურჯანაძის გუნდს შეუერთდნენ, ჩვენს პოლიტიკურ სპექტრში სულ უფრო ჭირს არა მარტო იმის გაგება ვინაა მემარჯვენე და მემარცხენე, არამედ საერთოდ ვინაა მკვეთრად გამოკვეთილი დასავლეთზე ორიენტირებული პოლიტიკური ძალა ან პირიქით. საინტერესო იქნებოდა ამ თვალსაზრისით ქართული პოლიტიკური სპექტრის თქვენეული დახასიათება.
მოდით ასე ვთქვათ, ეს ბლოკები არ არის გაერთიანებული ერთი იდეის გარშემო, ეს გაერთიანებები პოლიტიკურ პარტიებს საშუალებას აძლევს გაუადვილდეს არჩევნებში მონაწილეობა. თქვენ ახსენეთ კახა კუკავასა და ”ახალი მემარჯვენეების” გაერთიანება, რომელიც შეიქმნა წინასაარჩევნოდ, ხმების გაერთიანების მიზნით, რაც შეეხება ქალბატონი ნინო ბურჯანაძის ბლოკს, ”ქრისტიან-დემოკრატებს” ქონდათ უფასო პოლიტიკური რეკლამის სარგებლობის საშუალება, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია საარჩევნო კამპანიისთვის, ამიტომაც ქალლბატონმა ნინომ მაქსიმალურად ეცადა, რომ გაძლიერებულიყო. რაც შეეხება ”ქართულ ოცნებას”, ამ კოალიციაში შემავალი პარტიების გაერთიანება არ მომხდარა ერთი კონკრეტული იდეის გარშემო, ასე რომ აქ უცნაური არაფერი არ არის, ეს არის პოლიტიკა საქართველოს რეალობაში.
როგორ შეაფასებდით პოლიტიკური სუბიექტების საარჩევნო კამპანიებს, სლოგანებს? თქვენთვის რამდენად დამაჯერებლად გამოიყურება არჩევნებში მონაწილე ძირითადი პოლიტიკური სუბიექტების წინასაარჩევნო აქტიურობა და გაცემული დაპირებები?
სამწუხაროდ უკვე იმდენჯერ მოატყუეს ხელისუფლებაში მოსულმა სუბიექტებმა ამომრჩეველი, რომ ხალხი უკვე აღარ ენდობა წინასაარცევნო დაპირებებსა და სლოგანებს. ჩემი აზრით, ზოგჯერ საარჩევნო სლოგანები უბრალოდ ძალიან სასიამოვნო მოსასმენია და სწორედ ამ პრინციპით არის შერჩეული, რომ სასიამოვნო მოსასმენი იყოს.
როგორ შეაფასებდით წინასაარჩევნო პერიოდს, რამდენად დემოკრატიულად მიმდინარეობს კამპანია?
როგორც უკვე ვახსენე, ის საარჩევნო კოდექსი, რომელიც დღეს გვაქვს ძალიან შორს დგას დემოკრატიულ პრინციპებთან. თუ ჩვენ 15 ივნისის თვითმმართველობის არჩევნებს ვადარებთ ადრე ჩატარებულ არჩევნებს, რა თქმა უნდა, წინ გადადგმული ნაბიჯია. თუ ჩვენ გვინდა შევადაროთ იმ არჩევნებთან, რომელიც დემოკრატიულ პრინციპებთან ახლოს დგას, მაშინ, ჩემი აზრით, ძალიან ბევრია კიდევ გასაკეთებელი.
როგორ ფიქრობთ, დაინიშნება თუ არა არჩევნების მეორე ტური?
იქნება თუ არა მეორე ტური, ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენი ამომრჩეველი მიიღებს არჩევნებში მონაწილეობას, თუ მოსახლეობის დაბალმა პროცენტმა მიიღო მონაწილეობა, მაშინ შესაძლებელია, მეორე ტური არსად არ ვიხილოთ, მაგრამ იმ საარჩევნო ოლქებში, სადაც მოსახლეობა იქნება აქტიური, შესაძლებელია ვიხილოთ მეორე ტური. ეს არის მთელი ტექნოლოგია, რომელიც დევს საარჩევნო კოდექსში. ერთის მხრივ, საარჩევნო კოდექსით არ არის გათვალისწინებული თუ რა რაოდენობის ამომრჩეველი უნდა მივიდეს არჩევნებზე, რომ ეს არჩევნები ჩატარებულად გამოცხადდეს, მეორეს მხრივ კი ზუსტად ამაზეა აქცენტი, რომ თავის დროზე ნაციონალური მოძრაობა აქცენტს აკეტებდა მოტივირებულ ამომრჩეველზე. თუ მხოლოდ მოტივირებული ამომრჩევლით არ დადგინდა შედეგი და მეტმა ამომრჩეველმა მიიღო მონაწილეობა, განსხვავებით საპრეზიდენტო არჩევნებისა, სადაც საერთო ამომრჩევლის მხოლოდ 47%-მა მიიღო მონაწილეობა, შესაძლებელია ვიხილოთ არჩევნების მეორე ტური.
13.06.14
ნინა პირტახია
13.06.14
