ზამთრის სეზონზე ინფექციური დაავადებების რიცხვმა მკვეთრად იმატა, გახშირდა წითელასა და ჩუტყვავილას გამოვლენის შემთხვევები. ყველაზე ხშირად კი, სწორედ, ბავშვები ავადდებიან. რა არის მათი გახშირების მიზეზი, რატომ შეიძლება გაურთულდეს ბავშვებს და, ზოგადად, რა პრევენციული ღონისძიებების გატარებაა საჭირო ინფექციური დაავადებების თავიდან ასაცილებლად, ამ და სხვა საკითხებზე, „თბილისი თაიმსთან“ პედიატრმა – ინგა მამუჩიშვილმა ისაუბრა.
ინგა მამუჩიშვილი: ,,ბავშვთა ინფექციებიდან ყველაზე ხშირია ჩუტყვავილას აფეთქება, ეს სწორედ იმიტომ ხდება, რომ მასზე ბავშვებს გეგმიური, კალენდარული ვაქცინაცია არ უტარდებათ. ჩუტყვავილა მაღალკონტაგიოზური მწვავე ინფექციური დაავადებაა, ბავშვთა დაწესებულებებში შეღწევის შემთხვევაში მისი გამომწვევი ვირუსი იწვევს აფეთქებას და აავადებს ყველა იმ ბავშვს, რომელსაც ადრე არ გადაუტანია იგი.
დაავადების გამომწვევია ვირუსი, რომელიც გარემოში არამდგრადია, სწრაფად იღუპება გაცხელებით და ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედებით. ადვილად და სწრაფად ვრცელდება ჰაერის ნაკადით მეზობელ სახლებსა და სართულებზე, დადგენილია იდენტურობა ჩუტყვავილას ვირუსსა და ჭეშმარიტი ჰერპესის ვირუსს შორის. ვრცელდება ჰაერწვეთოვანი გზით, გამომწვევი იმყოფება ხახის ლორწოვანში და ბუშტუკების შიგთავსში, მესამე პირით და ნახმარი საგნებით დაავადების გადაცემა პრაქტიკულად შეუძლებელია. ინკუბაციური პერიოდი 11-21 დღეა. პოლიმორფული გამონაყარი გვხვდება თავის თმიან ნაწილში, ყურების უკან, სახეზე, მკერდზე, მუცელზე,ზურგზე, კიდურებზე, პრაქტიკულად, არ ვრცელდება ხელის და ფეხის გულებზე.
გამონაყარის დაწყებასთან ერთად,სხეულის ტემპერატურაც მატულობს. გამონაყარი ჩნდება ლაოვან-პაპულოზური ელემენტების სახით, რომელიც რამოდენიმე საათში გარდაიქმნება სეროზული სახის ბუშტებად, მოგვიანებით მისი შიგთავსი განიცდის შემღვრევას, 1-2დღის შემდეგ წარმოიქმნება ქერქი, რომლის მოვარდნის შემდეგ ძირითადად კვალი არ რჩება. გამონაყარის განვითარება არ ხდება ერთდროულად, რის გამოც იქმნება გამონაყარის პოლიმორფული სურათი, კანზე ერთდროულად შეიძლება შეგვხვდეს სხვადასხვა ტიპის ელემენტი. გამონაყარის ყოველ ახალ ბიძგს ახლავს ტემპერატურის მომატება. გამონაყარი ვრცელდეა ლორწოვან გარსებზეც: პირის ღრუში, თვალის კონიუნქტივაში, სასქესო ორგანოების ლორწოვანზე და შინაგან ორგანოებშიც. მისი ყველაზე ვერაგი გართულება ენცეფალიტი და მენინგიტია. პროფილაქტიკისთვის, დიდი მნიშვნელობა აქვს ინფექციის კერაში ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებას- პაციენტის იზოლირება ხდება ბინის პირობებში, მცირეოდენი გართულების შემთხვევაში უმჯობესია მოთავსდეს ინფექციურ დეპარტამენტში. იზოლაცია საჭიროა გამონაყარის დაწყებისთანავე. შენობა ნიავდება, ატარებენ მისი სველი წესით დამუშავებას სადიზინფექციო ხსნარების მეშვეობით. ჩუტყვავილით დაავადებული პაციენტი ბავშვთა დაწესებულებაში დაიშვება უკანასკნელი ქერქის ჩამოვარდნის შემდეგ.
ხოლო, რაც შეეხება წითელას – მწვავე ინფექციური დაავდებაა, რომლისთვისაც –ცხელება, კატარალური მოვლენები და ლაქოვან–პაპულოზური გამონაყარია დამახასიათებელი. მრავალი საუკუნის განმავლობაში წითელა ყველაზე გავრცელებული დაავადება იყო დედმიწაზე. წითელას ვაქცინაციის შემოღების შემდეგ, წითელა და მასთან დაკავშირებული გართულებები მკვეთრად შემცირდა. წითელას გამომწვევია ვირუსი(მიქსოვირუსების ჯგუფი) გარემოს მიმართ ძალზე სუსტია და ორგანიზმის გარეშე სწრაფად იღუპება. ინფექციის წყარო წითელათი დაავადებული ავადმყოფია. მთელი კატარალური პერიოდისა და გამონაყარის დაწყებიდან 4 დღის განმავლობაში, ყველაზე ხანგრძლივი გადამდები პერიოდი, გამონაყარიდან 10 დღის განმავლობაში აღინიშნება, გადაეცემა აერწვეთოვანი გზით, ვირუსი ადვილად იღუპება გარემოში, ამიტომ მესამე პირით და ნახმარი ნივთებით არ გადადის. წითელას მიმართ მიმღებლობა ნებისმიერ ასაკში ძალიან მაღალია (კონტაგიოზობის ინდექსი 98%) 6 თვემდე შედარებით იშვიათია. იმ ბავშვებში, რომელთაც აღენიშნებათ პასიური იმუნიტეტი, წითელას გადატანის შემდეგ ყალიბდება მტკიცე იმუნიტეტი. განმეორებითი დაავადებების შემთხვევები იშვიათია… ინკუბაციური პერიოდი 7-17 დღე გრძელდება, თუმცა 25 დღემდეც შეიძლება გახანგრძლივდეს კლინიკური სურათი ვლინდება კატარალური პერიოდით: ცხელება,ხველა,კონიუნქტივიტი, სინათლის შიში, ხახა ჰიპერემიულ-ა ჰიპერემიულია.
2-3 დღის შემდეგ სასაზე და ლოყის ლორწოვანზე ჩნდება გამონაყარი, კოპლიკ-ფილატოვის მოთეთრო ფერის ლაქა, რომელიც გამონაყარის დაწყებამდე არ ქრება.
გამონაყარის პერიოდში სახე შებიჟვინებულია, ქუთუთოები შეშუპებული, ბავშვს აღენიშნება სინათლის შიში. წითელას გამონაყარი შეუცვლელი, ჯანსაღი კანის ფონზე ვითარდება, პირველი ელემენტები შუბლზე და ყურის უკან აღინიშნება. გამონაყარი ლაქოვან-პაპულოზურია,ზოგჯერ გამონაყარის ელემენტები ერთიანდებიან და დიდ ლაქოვან წარმონაქმნებს ქმნიან. წითელასათვის დამახასიათებელია გამონაყარის ეტაპურობა, ვითარდება ზევიდან ქვევით. წითელას დროს ყველაზე ხშირი გართულება პნევმონიაა, შეიძლება გართულდეს აფტოზურ-ნეკროზული სტომატიტით. წითელას დროს შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მენინგოენცეფალიტის გამოვლინებასაც(ყველაზე სერიოზული გართულება). წითელასგან მხოლოდ ვაქცინაცია დაგიცავთ! წითელას, ასევე–წითურა–ყბაყურას ვაქცინაცია გეგმიურია და გათვალისწინებულია ვაქცინაციის ეროვნული კალენდრით. პირველი აცრა ერთი წლის ასაკში ტარდება, ხოლო რევაქცინაცია 5 წლის ასაკში, თუმცა მოსახლეობის მხრიდან აზრთა სხვადასხვაობის გამო და კიდევ სხვა მიზეზების გამო, როდესაც ვაქცინაციის ჩავარდნა გვქონდა, ყოველთვის მოყვა ინფექციის აფეთქება. სწორედ ვაქცინაციის დამსახურებაა ის, რომ სიცოცხლისათვის საშიში ინფექციები ლიკვიდირებულია. თუ ვაქცინაციის შემდეგ ბავშვს ტემპერატურა ან სხვა სიმპტომები აღენიშნება, ნუ შეშინდებით, ეს ორგანიზმის ბუნებრივი რეაქციაა, მაგრამ პრევენციისთვის მაინც მიბრძანდით ვიზიტზე თქვენს პედიატრთან, ის ხომ მუდამ თქვენი შვილის ჯანმრთელობის სადარაჯოზე დგას“.
ნინო ზარიძე
