• რეკლამა საიტზე
  • კონტაქტი
  • ჩვენ შესახებ
Thursday, November 19, 2026
TTimes.GE
No Result
View All Result
19 °c
Tbilisi
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები
No Result
View All Result
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები
No Result
View All Result
TTimes.GE
No Result
View All Result

ცილისწამების კანონი- სამართლებრივად შეფუთული კრიტიკული აზრის შეზღუდვა ?!

8 years ago
კატეგორია: საზოგადოება
A A
ცილისწამების კანონი- სამართლებრივად შეფუთული კრიტიკული აზრის შეზღუდვა ?!
5
გაზიარება
გააზიარე Facebook-ზეგააზიარე Twitter-ზე

სოციალური ქსელი დიდი შეუზღუდავი სივრცეა, რომელიც „გადაჭარბებული„ თავისუფლების გამო ხშირად ხდება კრიტიკის საგანი. გამოხატვის თავისუფლებასა და ცილისწამებას შორის არსებული მყიფე დილემები კი სწორედ ამ უკანასკნელს უკავშირდება.

რა არის ცილისწამება და როგორ განმარტავს მას ქართული კანონმდებლობა ?

საქართველოს კანონში „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ„ ვკითხულობთ – ცილისწამება  ეს არის არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი და პირისთვის ზიანის მიმყენებელი, მისი სახელის გამტეხი განცხადება.

2004 წლიდან მოყოლებული საქართველოში ის დანაშაულს აღარ წარმოადგენს. კანონი ერთმანეთისგან მიჯნავს საჯარო და კერძო პირს და ცილისწამებას თითოეული მათგანის შემთხვევაში განსხვავებულად აწესრიგებს. ცილისწამება „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 და მე-14 მუხლებშია მოწესრიგებული.

ბოლო პერიოდში გააქტიურდა საუბარი იმასთან დაკავშირებით, რომ ცილისწამება, როგორც დანაშაულებრივი ქმედება, ცალკე იქნება კვალიფიცირებული კანონით ცილისწამების შესახებ. ამაზე განცხადება საქართველოს ახალმა პრეზიდენტმა თავის პირველივე პრესკონფერენციაზე გააკეთა. მსგავსი მესიჯები იკითებოდა ასევე კათოლიკოს პატრიარქის ილია მეორის საშობაო ეპისტოლეშიც.

ეს განცხადებები მიანიშნებს სამომავლო პერსპექტივაზე, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია ცილისწამება საკანონმდებლო დონეზე დარეგულირდეს. განსაკუთრებით ყურადღება მიექცევა სოციალურ ქსელში გავრცელებულ მცდარ ფაქტებსა და შეურაცხმყოფელ განცხადებებს, რომლებიც კონკრეტული პირების ავტორიტეტს უქმნის საფრთხეს.

ჯერჯერობით უცნობია, მოხდება თუ არა ცილისწამების შესახებ კანონპროექტის მომზადება და მისი განხილვა, თუმცა თემის გააქტიურებასთან ერთად, ასევე გააქტიურდა მსჯელობა იმაზე, რომ ცილისწამების შესახებ კანონი სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის დასაწყისად შეიძლება იქცეს.

რამდენად არის რეალური ცალკეული კანონის მიღება ცილისწამების შესახებ და შეუქმნის თუ არა სიტყვის თავისუფლებას საფრთხეს მსგავსი საკანონმდებლო რეგულაციები,  ამ და სხვა კითხვებზე “თბილისი თაიმსს” ესაუბრა იურისტი, “საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის” (GDI) ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე.

„-როგორ  შეაფასებთ ჩვენს ქვეყანაში არსებულ საკანონმდებლო რეგულაციებს, რომლებიც ცილისწამებას ეხება ?

საქართველოში სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება მნიშვნელოვნად მაღალი სტანდარტით არის დაცული. „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონი გამოხატვის თავისუფლების ამერიკულ სტანდარტს იზიარებს, რაც ზოგად ევროპულ სტანდარტზე გაცილებით მაღალია.

ამავე კანონითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით მკაფიოდ და ამომწურავად არის დარეგულირებული ცილისწამების საკითხი, რაც სრულ თანხვედრაშია საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებულ სტანდარტთან.  ცილისწამების არსებული რეგულაცია სამართლიანად აბალანსებს გამოხატვის თავისუფლებისა და ადამიანის პატივისა და ღირსებას, საქმიან რეპუტაციის დაცვის ინტერესებს.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილები პირს აძლევს საშუალებას მიმართოს სასამართლოს, მოითხოვოს მის წინააღმდეგ გავრცელებული ცილისმწამებლური ცნობების უარყოფა იმავე საშუალებით, რითაც ეს უკანასკნელი გავრცელდა ან/და თავად გასცეს საჯარო პასუხი. აღსანიშნავია, რომ ცილისწამება მხოლოდ სამოქალაქო დავის საგანი შესაძლოა გახდეს.

-ბოლო პერიოდში გააქტიურდა საუბარი ცილისწამების კანონპროექტის შექმნასთან დაკავშირებით. ეს მესიჯები ისმოდა ეკლესიის და პოლიტიკოსების მხრიდანაც. თქვენი აზრით, რა კონკრეტულმა საფუძველმა განაპირობა ამ ინიციატივის გაჩენა  და რა სახის შეიძლება იყოს კანონი ცილისწამების შესახებ ?

მიუხედავად აქტიური განხილვებისა, ხელისუფლების წარმომადგენელთა განცხადებები ბუნდოვანია. ისინი საუბრობენ კანონის ზოგად მიზნებზე, თუმცა რა კონკრეტული ნაბიჯები გადაიდგმება ამ მიმართულობით, საზოგადოებისთვის უცნობია.

გამოხატვის თავისუფლების კუთხით ჩვენი ქვეყნის ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი მიღწევა 2004 წელს ცილისწამების დეკრიმინალიზაცია იყო. ეს მოვლენა ერთი დიდი ნაბიჯია ადამიანის უფლებების, კერძოდ გამოხატვის თავისუფლების სასარგებლოდ. დღეს, ცილისწამება სისხლისსამართლის წესით აღარ ისჯება, თუმცა ბოლო წლებში აქტიურად განიხილება ცილისწამების დასჯადობის აღდგენა, რაც დაუშვებელია, ვინაიდან ცალსახად გააურასებს მდგომარეობას გამოხატვის თავისუფლების კუთხით ქვეყანაში.

რაც შეეხება სხვა სახის რეგულაციებს, მიმაჩნია, რომ ხელისუფლება და განსაკუთრებით, მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირები, მეტი სიფრთხილით უნდა მოეკიდონ გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის ნებისმიერ ინიციატივას. გამომდინარე იქიდან, რომ ცილისწამების საკითხი საკმაოდ კარგად რეგულირდება ქართული კანონმდებლობით და ადამიანებს აღჭურავს მათი უფლებების დაცვის ეფექტიანი სამართლებრივი მექანიზმებით, ნებისმიერი მცდელობა ცილისწამების დამატებითი რეგულირებისა გამოიწვევს გამოხატვის თავისუფლების სტანდარტის შემცირებას და შესაძლოა ამ ინციატივის კონსტიტუციურობის პრობლემაც დადგეს დღის წესრიგში.

გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა მაშინ, როდესაც ეს აუცილებელი არაა, დემოკრატიული საზოგადოების გამართულად ფუნცქიონირებისათვის, მხოლოდ არადემოკრატიული რეჟიმებისთვის, ავტორიტარული სახელმწიფოებისთვისაა დამახასიათებელი, სადაც ხელისუფლება ცდილობს თავისუფალი გამოხატვის ჩახშობას.

-ბევრი ხედავს დილემას და შეუსაბამობას ცილისწამების კანონსა და სიტყვის თავისუფლებას შორის. თქვენ რას ფიქრობთ ამ საკითხზე და რამდენად გამოდგება საფრანგეთის მაგალითი, რომელიც პრეზიდენტმა ახსენა ?

დილემის არსებობაზე საუბრისათვის აუცილებელია ზუსტად ვიცოდეთ კონკრეტული საკითხები და ის შეზღუდვები, რომლის დაწესებაც აპირებს ხელისუფლება. თუმცა, ცილისწამების დამატებითი რეგულირება, მაშინ როდესაც ამის საჭიროება არ დგას ქვეყანაში, აჩენს საფუძვლიან ეჭვს, რომ თითქოსდა კეთილშობილური ინიციატივის უკან დგას ხელისუფლების განზრახვა დამატებითი ბერკეტების შექმნის გზით შეზღუდოს კრიტიკული და მისთვის მიუღებელი აზრი ქვეყანაში.

საფრანგეთის ახალი კანონი კავშირში არ არის ცილისწამებასთან. ის ეხება საარჩევნო პერიოდში მცდარი ინფორმაციის გავრცელების აკრძალვას. კერძოდ, საარჩევნო კამპანიის სამთვიან პერიოდში მოსამართლეები უფლებამოსილნი იქნებიან, რომ დადასტურების შემთხვევაში მიიღონ გადაწყვეტილება მცდარი ინფორმაციის ინტერნეტ სივრციდან დაუყოვნებლივ ამოღების თაობაზე. კანონი მხოლოდ საარჩევნო კამპანიის პერიოდს არეგულირებს და არ აქვს ზოგადი ხასიათი. აღსანიშნავია ისიც, რომ კანონპროექტის განხილვის პროცესში საფრანგეთის პარლამენტმა აღნიშნული ორჯერ ჩააგდო. ასევე, კანონპროექტი შეფასდა, როგორც დასავლეთ ევროპის მასშტაბით პირველი მცდელობა მცდარი ინფორმაციის ჩახშობის წინააღმდეგ, რაც კრიტიკოსთა მოსაზრებით მედიის თავისუფლებაზე ცუდად აისახებოდა. ხაზი უნდა გაესვას იმ ფაქტსაც, რომ ტექნოლოგიური პროგრესის კვალდაკვალ პრაქტიკულად შეუძლებელი ხდება აღნიშნულ საკითხთან ეფექტური ბრძოლა, რაც შედეგობრივად მხოლოდ გამოხატვის თავისუფლების მეტად შეზღუდვას გამოიწვევს, მაგრამ ვერ მიაღწევს სასურველ შედეგს. მითუმეტეს, ისეთი მყიფე დემოკრატიის პირობებში, როგორიც ჩვენ გვაქვს, მსგავსი მასშტაბის რეგულირების მიღებაც კი მნიშვნელოვნად გაზრდის გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის საფრთხეებს.

სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების ქართული სტანდარტი მეტად ახლოსაა ამერიკულ მოდელთან, რომელიც ცნობილია, როგორც „speech oriented”, ანუ გამოხატვაზე ორიენტირებული. ეს სტანდარტი ხშირ შემთხვევებში უფრო მაღალია ვიდრე წამყვანი ევროპული ქვეყნებისა. ამიტომ, საფრანგეთის მოდელი ჩვენთვის არგუმენტი არ შეიძლება იყოს.

-რა პროგნოზები და მოლოდინები გაქვთ, მოხდება თუ არა უახლოეს პერიოდში ცილისწამების შესახებ კანონპროექტის შემუშავება და რა პერსპეტივები აქვს ამ რეგულაციას ჩვენს ქვეყანაში ?

თუ გავითვალისწინებთ იმ ფაქტს, რომ ამ კანონის მიღებას მხარი დაუჭირა პარლამენტის თავმჯდომარემ და სხვა არაერთმა მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირმა, ამასთან, კანონს დიდი გულშემატკივარი ჰყავს ერთერთი ყველაზე გავლენიანი ინსტიტუტის, საპატრიარქოს სახით, მეტად სავარაუდოა რომ პროცესები დაიძვრება. წინასწარ შედეგების განჭვრეტა ნაკლებადაა შესაძლებელი, თუმცა ვიმედოვნებთ, რომ გადაწყვეტილების მიმღები პირები მეტი პასუხისმგებლობით მიუდგებიან პროცესს და იტყვიან უარს ქვეყანაში გამოხატვის თავისუფლების შემზღუდავ ინიციატივებზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს ჩვენი ქვეყნის დემოკრატიულობის ხარისხზე არსებითად აისახება.

ცილისწამების წინააღმდეგ ბრძოლის კუთხით ქვეყანაში სამართლებრივი ჩარჩო ერთ-ერთი საუკეთესოა და ის ამ დროისთვის რაიმე სახის ცვლილებას არ საჭიროებს“.

ანა ურუშაძე

Share2Tweet1

ახალი ამბები

„ძალიან ვიკავებდით თავს ამ ამბის გასაჯაროებისგან“ – რას წერს გიორგი ცქიტიშვილის დედა ხვიჩა კვარაცხელიაზე
ახალი ამბები

„ძალიან ვიკავებდით თავს ამ ამბის გასაჯაროებისგან“ – რას წერს გიორგი ცქიტიშვილის დედა ხვიჩა კვარაცხელიაზე

11/16/2026
თელავში შვილმა დედის მოკვლა სცადა
ახალი ამბები

თელავში შვილმა დედის მოკვლა სცადა

11/15/2026
„გურიკას საქმეზე შეგნებულად ვართ ჩუმად. ამ დღეებში, არაერთი უცნაური რამ მოხდა…“ – რას წერს ჟურნალისტი
ახალი ამბები

„გურიკას საქმეზე შეგნებულად ვართ ჩუმად. ამ დღეებში, არაერთი უცნაური რამ მოხდა…“ – რას წერს ჟურნალისტი

11/12/2026
„სხვა გზა არ მაქვს, ნატა… ძალიან არ მინდოდა…“ – თამუნა მუსერიძე
ახალი ამბები

„სხვა გზა არ მაქვს, ნატა… ძალიან არ მინდოდა…“ – თამუნა მუსერიძე

11/12/2026
ტარიელ კაკაბაძე მიმართვას ავრცელებს
ახალი ამბები

ტარიელ კაკაბაძე მიმართვას ავრცელებს

11/12/2026
შოვში ტრაგედიის დროს დაღუპულთა ხსოვნის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო და  ტაძრის საძირკველი ეკურთხა
ახალი ამბები

შოვში ტრაგედიის დროს დაღუპულთა ხსოვნის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო და ტაძრის საძირკველი ეკურთხა

11/11/2026

საინტერესო

ფედერიკა მოგერინი: ევროკავშირი საქართველოს სავიზო ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებულ პროცედურებს უმოკლეს ვადაში დაასრულებს

10 years ago
“ორგანიზაციებისა და კომპანიების მიერ, შემოწირულობების სახით მობილიზებულია 4 მილიონ 200 ათასი ლარი”

„30 ათასზე მეტმა ადამიანმა იშოვა სამსახური კერძო სექტორში“ – ნოდარ ხადური

10 years ago
აწყურის ღვთისმშობლის ხატი-ყოვლაწმინდა ქალწულის პირველი გამოსახულება, რომელიც დაემკვიდრა საქართველოში

აწყურის ღვთისმშობლის ხატი-ყოვლაწმინდა ქალწულის პირველი გამოსახულება, რომელიც დაემკვიდრა საქართველოში

6 years ago

ირაკლი ღარიბაშვილის ოფიციალური ვიზიტი არაბთა გაერთიანებულ საემიროებში დაიწყო

12 years ago

ახალი ამბები

“არსებობს კორპუსის ნგრევის საფრთხე. ნან­გრე­ვებ­შია 7 პირი, მათ შო­რის, 3 მცი­რე­წლო­ვა­ნი“ -შს მინისტრი ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე
ახალი ამბები

“არსებობს კორპუსის ნგრევის საფრთხე. ნან­გრე­ვებ­შია 7 პირი, მათ შო­რის, 3 მცი­რე­წლო­ვა­ნი“ -შს მინისტრი ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე

11/19/2026

ნგრე­ვის საფრ­თხე რე­ა­ლუ­რად არის, - ამის შე­სა­ხებ ში­ნა­გან საქ­მე­თა მი­ნის­ტრმა სულ­ხან თა­მა­ზაშ­ვილ­მა ჟურ­ნა­ლის­ტებ­თან ფო­ნი­ჭა­ლა­ში გა­ნა­ცხა­და, სა­დაც აფეთ­ქე­ბა მოხ­და. მი­სი­ვე თქმით,...

მეტის ნახვაDetails
დამწვრობით შოკის დიაგნოზით არის მოთავსებული დამწვრობის ცენტრის რეანიმაციულ განყოფილებაში – გუგა ქაშიბაძე ფონიჭალაში მომხდარი აფეთქებისას დაშავებულზე

დამწვრობით შოკის დიაგნოზით არის მოთავსებული დამწვრობის ცენტრის რეანიმაციულ განყოფილებაში – გუგა ქაშიბაძე ფონიჭალაში მომხდარი აფეთქებისას დაშავებულზე

11/19/2026
,,როგორც ამბობენ, დედა და მცირეწლოვანი ბავშვები არიან მოყოლილები” – მეზობლები ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე

,,როგორც ამბობენ, დედა და მცირეწლოვანი ბავშვები არიან მოყოლილები” – მეზობლები ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე

11/19/2026
„საოცარი ოჯახი გაუბედურდა… ჩვენი მარიამი შეეწირა ამ საშინელ ავარიას, მისი დაც ძალიან მძიმედ არის…“ – რა ხდება ცნობილი ავარიაზე, რომელსაც 3 ადამიანი ემსხვერპლა

„საოცარი ოჯახი გაუბედურდა… ჩვენი მარიამი შეეწირა ამ საშინელ ავარიას, მისი დაც ძალიან მძიმედ არის…“ – რა ხდება ცნობილი ავარიაზე, რომელსაც 3 ადამიანი ემსხვერპლა

11/19/2026

კალენდარი

November 2026
M T W T F S S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
« Oct    

სიახლეები

  • “არსებობს კორპუსის ნგრევის საფრთხე. ნან­გრე­ვებ­შია 7 პირი, მათ შო­რის, 3 მცი­რე­წლო­ვა­ნი“ -შს მინისტრი ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე 11/19/2026
  • დამწვრობით შოკის დიაგნოზით არის მოთავსებული დამწვრობის ცენტრის რეანიმაციულ განყოფილებაში – გუგა ქაშიბაძე ფონიჭალაში მომხდარი აფეთქებისას დაშავებულზე 11/19/2026
  • ,,როგორც ამბობენ, დედა და მცირეწლოვანი ბავშვები არიან მოყოლილები” – მეზობლები ფონიჭალაში მომხდარ აფეთქებაზე 11/19/2026

Categories

  • ანალიტიკა
  • ახალი ამბები
  • გამოკითხვების არქივი
  • განათლება და მეცნიერება
  • დიპ.დაიჯესტი
  • ეკონომიკა
  • ექსკლუზივი
  • ვიდეო
  • თბილისური ამბები
  • კატეგორიის გარეშე
  • კულტურა
  • მთავარი მოვლენები
  • მკითხველის ბლოგი
  • მოგზაურობა
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • პოლიტიკა
  • რელიგია
  • რჩევები
  • საზოგადოება
  • საინტერესო
  • სამართალი
  • სპორტი


© 2020 Created by

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • მთავარი
  • პოლიტიკა
  • ექსკლუზივი
  • მსოფლიო
  • პერსონა
  • საზოგადოება
  • სპორტი
  • რელიგია
  • კატეგორიები
    • თბილისური ამბები
    • ბიზნესი და ეკონომიკა
    • სამართალი
    • ანალიტიკა
    • კულტურა
    • განათლება და მეცნიერება
    • მოგზაურობა
    • მკითხველის ბლოგი
    • რჩევები

© 2024 Created by