საქართველო ევროპისა და აზიის გზაგასაყარზე მდებარეობს. იმ თემაზე, ეს ჩვენთვის სასჯელია, თუ პირიქით საჩუქარი შეიძლება ძალიან დიდხანს ვიკამათოთ. დიდი ხნის განმავლობაში გვიწევდა ამ გზაგასაყარზე ბრძოლა, თუმცა ახლა ერთი შეხედვით გვაქს საშუალება, რომ ავირჩიოთ ის გზა, რომელსაც თავად გადავწყვეტთ. ჩვენც ევროპისაკენ მიმავალი გზა ავირჩიეთ და ყველაფერს ვაკეთებთ იმისათვის, რომ ამ გზაზე სწორედ ვიაროთ. საქართველოს ხელისუფლება, მრავალი გამოწვევის წინაშე დგას და ამ გამოწვევებთან გამკლავება არც ისე ადვილია. ყველამ კარგად იცის, რომ საქართველოში მიმდინარე პროცესები საერთაშორისო ყურადღების ცენტრშია მოქცეული და ეს კიდევ ერთხელ დაადასტურა ევროსაბჭოს რეზოლიციამ, რომელიც სულ ახლახანს გამოქვეყნდა. მასში განხილულია საქართველოში მიმდინარე პროცესები, საქართველოში არსებული სხვადახვა ინსტიტუტების მუშაობა, ასევე განხილულია საქართველოს ხელისუფლების ქმედებები და სხვა მრავალი. აღნიშნული რეზოლუცია, არც თუ ისე დადებაითად აფასებს ჩვენს დღევანდელ რეალობას. საინტერესოა თუ რამდენად სწორედაა დასმული აქცენტები ამ რეზოლუციაში? რა რეკომენდაციებია გასათვალისწინებელი? რა უნდა მოიმოქმედოს საქართველოს ხელისუფლებამ? სწორედ ამ საკითხებზე „თბილისი თაიმსს“ ექსპერტები – ირაკლი ზარქუა, სოსო ცინცაძე და სოსო ცისკარიშვილი ესაუბრა.
ირაკლი ზარქუა:
„რა თქმა უნდა გავეცანი ევროსაბჭოს რეზოლუციას. გასათვალისწინებელი და მისაღებია ზოგიერთი ის რჩევა და რეკომენდცია რაც აღნიშნულ რეზოლუციაშია დაფიქსირებული, მაგრამ ყველაფერ ამას ეჭვის ქვეშ აყენეს ის ფაქტი, წინა პერიოდში, მთელი 9 წლის განმავლობაში, როდესაც მართლა რეალურად ხდებოდა ადამიანთა უფლებების დარღვევა, ქონების წართმევა, პოლიტიკური დევნა როგორც პოლიტიკოსების ასევე ჩვეულებრივი, რიგითი ადამიანების. მაშინ ამ ყველაფერს ევროსაბჭოსგან ასეთი მწვავე რეაქცია არასოდეს მოყოლია. ევროსაბჭოს ახლანდელი რეზოლუცია, არის ანგაჟირებული ნაციონალური მოძრაობის მხრიდან, ვინაიდან ამ ორგანიზაციის უმრავლესობას წარმოადგენენ ევროპული სახალხო პარტიის წარმომადგენლები, რომლის წევრიც არის თავად ნაციონალური მოძრაობა. უნდა ვაღიაროთ, რომ ნაციონალურმა მოძრაობამ კარგად იმუშავა, იმისათვს, რომ რაც შეიძლება მეტი უარყოფითი ჩაეწერა ევროსაბჭოს ამ რეზოლუციაში. მინდა ასევე საყვედური ვუთხრა და ვურჩიო, უფრო გააქტიურდეს ჩვენი დიპლომატიური კორპუსი, რომ ასეთი ნიუანსები აღარ დაფიქსირდეს და ასეთი სუსტი წარმომადგენლობა არ ჰყავდეს ჩვენს საგარეო პოლიტიკას. დასაწყისში აღვნიშნე და გავიმეორებ, რომ არსებობს შენიშვნები რაც გასათვალისწინებელია – ეს არის ადამიანთა უფლებების შელახვის ფაქტები, რომლიც ჯერ ბოლომდე არ არის დაცული ამ მთავრობის ხელშიც, ასევე საჭიროა მეტი გამჭირვალობა პენიტენციალურ სისტემაში. ხოლო რაც შეეხება სასამრთლოზე ზეწოლას, ოპონენტების პოლიტიკურ დევნას და ასევე იმას, რომ დღეს მედია არ არის თავისუფალი, ეს ჩემთვის როგორც საქართველოს რიგითი მოქალაქისათვის მიუღებელია. ჩვენ ახლა პოლიტიკურად მოიტივირებული სასამართლო, რომ გვყავდეს მაშინ ბაჩო ახალაიას, ვანო მერაბიშვილს, გიგი უგულავას დიდი ხნის წინ ექნებოდათ განაჩენი გამოტანილი.“
სოსო ცინცაძე:
„თავიდანვე ამომავალი წერტილი უნდა იყოს ჩვენთვის ჩვენი მეგობრების პოზიცია. შეიძლება ამ რეზოლუციის ავტორები მეტნაკლები სიმპათიით ეკიდებოდნენ ამა თუ იმ პოლტიკურ ძალას საქართველოში, მაგრამ ისინი ქვეყნის მეგობრები არიან, სწორედ ეს უნდა გავითვალისწინოთ ჩვენ. ევროსაბჭო კრიტიკას არც ნაციონალურ მოძრაობას არ აკლებდა 9 წლის განმავლობაში, ძალიან ბერჯერ გაკეთებულა ამაზე უფრო მწვავე შეფასებები ნაციონალური მოძრაობის მისამართით. ჩემთვის უსიამოვნო იყო, ამ რეზოლუციაზე უმრავლესობის რეაქცია. ამ რეაქციამ, მე გამახსენა რუსების რეაქცია, არავის არ აქვს უფლება ჩაერიოს ჩვენს საშინაო საქმეებში, არ აქვთ სწორი ინფორმაცია და ა.შ. როდესაც, იქ წარმოდგენილი ჩვენი უმრავლესობის წევრი ქალბატონები გაოცებულნი იყვნენ და ამბობდნენ, რომ ჩამოვიდნენ და ნახონ რა ხდება ჩვენს ქვეყანაში. მათ ავიწყდეოდათ, რომ ის ხალხი აქ იყო, ისიც ავიწყდებოდათ, რომ ისინი ინფორმაციის წყაროდ მხოლოდ ნაციონალებს არ იყენებენ. თითქმის 2 წელია ბაჩო ახალაიას პროცესი ვერ დასრულდა, ამ იფორმაციის მოპოვებას ნაციონალური მოძრაობა არ ჭირდება. ეს შენიშვნები არ არის განსაკუთრებული, ეს ყველაფერი ბუნებრივია. დღეს ჩვენ თავად ავწიეთ თამასა, ვაცხადებთ, რომ მზად ვართ ევროპაში შესასვლელად. ედუარდ შევარდნაძის რეჟიმს ასეთ შენიშვნებს არ აძლევდნენ, რადგან თავად შევარდნაძე ამბობდა რომ ევროპაზე ფიქრი ჯერ ადრე იყო. ვინაიდან ჩვენ დღეს ევროპელობის ამბიცია გვაქვს, ამიტომაც გაიზარდა მოთხოვნები. რაც უფრო მეტად მივუახლოვდებით ჩვენ ევროკავშირს მით უფრო მკაცრი იქნება ევროკავშირი, ჩვენ ძალინ რთული ბარიერების გადალახვა მოგვიწევს. ჯერჯერობით რასაც გვთხოვს ევროკავშირი ეს სასაცილოა, თუმცა როდესაც საქმე მივა ნამდვილ ევროპულ ფასეულობებზე და ღირებულებებზე, როდესაც საქმე შეეხება სოციალურ პოლიტიკაზე, ისინი როდესაც ჩაიხედავენნ საშინაო პოლიტიკაში და ნახავენ, რომ მინისტრი ღებულობს 80 000 ლარს გინდ 40 000 ლარს პრემიის სახით და ამავდროულად პროფესორს აქვს 200 ლარი ხელფასი აი მაშინ ნახეთ კრიტიკა. ის მწვავე რეაქცია, რაც ჩვენს ხელისუფლებას აქვს მხოლოდ უკუშედეგის მომტანია და მეტი არაფრის. ჩვენ, ვერ ვისწავლეთ მეგობრული კრიტიკის მიღების ნორმები, შეიძლება ეს ქართველი ადამიანის ბუნებაშია. მას არ სურს ილია ჭავჭავაძის ბრძნული გამონათვქმი, რომ გაითვალისწნოს: „მოყვარეს პირში უძრახე, მტერს პირს უკანაო“ ეს მხოლოდ აფორიზმად დარჩა ჩვენს რეალობაში. არც ერთ ქართველს ამ პრინცპით არ უცხოვრია. ჩვენ არ გვიყვარს დაფიქრება, პირიქით სულ ჩვენ ვართ მართლები, მაშინაც თუ ეს ასეა არაა, რა თქმა უნდა, ეს არ გახლავთ ევროპული სტანდარტი. ჩემთვის ახლა კრიტიკა კი არ არის მთავარი, მთავარია ამ კრიტიკაზე რეაქცია. ევროსაბჭო აკრიტიკებს ასევ ინგლისს, საფრანგეთს, იტალიას, ასევე აკრიტიკებენ ერთმანეთს, მაგრამ არავინ არ გადის პროტესტის ნიშნად და კარს არ იჯახუნებს. ძირითადად ის რეკომენდაციები, რაც სახელმწიფომ უნდა გაითვალისწინოს არის სასამართლოს გაჭიანურებული პრცესები და სასმრთლოს აღკვეთის ღონისძიების ფორმები. ჩემთვისაც გასაკვირია, რა გახდა ბაჩო ახალაიას 2 წლიანი სასმართლო პროცესი. როგორ არ შეიძლებოდა მისი გასამართლება. ევროსაბჭო ხომ არ გვეუბნება იმას, რატომ ასამართლებ შენ ამ კაცსო, ის იმაზე გამოხატავს უკმაყოფილებას, რომ სასამართლო პროცესი ჭიანურდება. ხომ შეიძლება ადამიანი დაიჭირო 1 წელი გყავდეს ციხეში და შემდეგ ეს ადამიანი გამართლდეს, მერე რა ეშველება ამ ადამიანს? ვინ აუნაზღაურებს მას ფსქიკურ თუ მორალურ ზიანს? ევროპაში ასე არ ხდება, ამიტომ უფრო ფრთხილად უნდა ვიყოთ. ევროპელის თვალში ოპოზიცია ეს წმიდა ძალაა, „მყიდველი ყოველვის მართლაია“ სწორედ ასეთი დამოკიდებულება აქვთ ოპოზიციის მიმართ. მათთვის სკანდალი და სენსაციაა, როდესაც შენ ოპოზიციის ლიდერს იჭერ, ჩვენ ეს უნდა გვახსოვდეს, ხოლო თუ დაიჭერ უნდა გქონდეს შეგროვებული საკმარისი მტკიცებულება, რადგან საქმე მალევე მოაგვარო და არვინ ალაპარაკო.
ეს ყველაფერი უნდა გაითვალისწინოს საქართველოს მთავრობამ და უნდა თქვას, რომ ჩვენ გვინდა ევროპელობა, მაგრამ ჯერ არ ვართ ევროპელები. ჩვენ ძალიან ცუდი სკოლა გვაქვს გავლილი შევარდნაძის, სააკაშვილის პერიოდში, ამიტომ ამ ხალხს პროკუროებს, გამომძიებლებს, მოსამართლეებს უცებ ვერ გამოვცვლით. უცებ საბჭოთა ბიუროკრატი გახდა ევროპელი ბიუროკრატი, ეს ყველაფერი უცებ არ მოხდება, ამას თაობები ჭირდება და ეს უნდა გავაგებინოთ ევროპელებს, ამაზე კი უნდა იმუშაოს ჩვენმა დიპლომატურმა კორპუსმა.“
სოსო ცისკარიშვილი:
„საქართველოსთან მიმართებაში ქებაც წავიკითხეთ და გარკვეული შენიშვნებიც, რომელიც ზოგისთვის მისაღებია და ზოგისათვის არა, მაგრამ თავისთავად ზერელე ნაფიქრალის შედეგია ის, რაც ეხება კონკრეტული გვარების დასახელების შემცველ სტრიქონებს. როდესაც არის ზოგადი მინიშნება, რაიმე ტიპის მიუღებელ ქმედებებზე ეს საკითხი შეიძლება იყოს დისკუსიის საგანი. მაგრამ როდესაც კონკრეტული გვარებია დასახელებული და შემდგომ განზოგადოებულია ვითარება, რომელიც მიეწერება ამ კონკრეტულ პირებს ეს უკვე იძლევა იმის უფლებას, რომ აღქმულ იქნეს, როგორც სასამართლოს საქმეებში ჩარევა. როდესაც აკრიტიკებ სხვას, უნდა ეცადო, რომ თავად არ გადადგა ადვილად გასაკრიტიკებელი ნაბიჯი. ეს არ გაითვალისწინა ამჯერად საპარლამენტო ანსამბლეამ. მიზეზი ამისი მკაფიო და სრულიად კონკრეულია – წყარო, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში, ასეთი ნეგატიური ინფორმაციით ამარაგებს ქართული ხელისუფლების წინააღმდეგ, ამიტომ რეალურ საფრთხეს ასეთი რეზოლუციისგან არ ვგრძნობ, რადგან რეზოლუციის საწინააღმდეგო არგუმენტები უამრავია, ხელისუფლების სისუსტე კი იმაში გამოიხატება, რომ ამ არგუმენტების მიწოდება დროულად ვერ შეძლო იმ პოლიტიკოსებისთვის, რომლებიც დაინტერესებუნი არიან საქართველოში მიმდინარე პროცესებით და სურთ, რომ საქართველო იყოს ცივილიზებული ევროპის თანამოაზრე. შესაბამისად, ვიდრე დავიწყებდეთ ხმამაღალ შეფასებებს იმაზე, თუ რატომ, მოხვდა ესა თუ ის მიუღებელი გამონათქვამი ამ რეზოლუციაში, ჯერ საკუთარ თავში ჩავიხედოთ და ვეცადოთ აღმოვფხვრათ მიზეზები ასეთი არაადექვატური ინფორმაციისა. ევროპა ერთი მთლიანი ორგანიზმი გახლავთ, იქნება ეს ევროკომისია, ევროსაბჭო თუ სხვა ორგანიზაცია. წარმოუდგეელია, რომ მათ რაიმე განსხვავებული ხედვა დააფიქსირონ რაიმე კონკრეტული საკითხის მიმართ, ამიტომ ევროკავშირი, ევროსაბჭო, ევროპარლამეტი და სხვა ასეთი ევროპული საერთაშორის ორგანიზაციები იგებენ დროს და რაიმე საკითხის ღრმად შესწავლის ნაცვლად იყენებენ საკუთარი ევროპელი კოლეგების მიერ გაკეთებულ დასკვნებს. ცხადია ეს იტრიალებს ერთი დარბაზიდან მეორეში. მე ანლოგიური საკითხები, ოღონდ იმ დროს ეს ყველაფერი სხვანაერად ჟღერდა, მომისმენია ევროპარლამენტის წევრებისაგან, ასევე გერმანიის ბუნდენსტანგის წევრებისგანაც. ისინი მაგალითად ჯიუტად ვერ ანსხვავებდნენ ერთმანეთისაგან ვანო მერაბიშვილსა და იულია ტიმოშენკოს. ცხადია, რომ დღეს ჩვენი ხელისუფლების ერთ-ერთი ყველაზე სუსტი ადგილია საზოგადოებასთან ურთიერთობა, როგორც ქვეყნის შიგნით ასევე ქვეყნის გარეთ. რაც შესაძლებელია უფრო კეთილშობილად წარმოაჩენს ამ პოლიტიკურ ძალას წინამორბედთან შედარებით, მაგრამ როდესაც საუბარია, ამა თუ იმ პოლიტიკური ჯგუფის ინფორმირებაზე, პოლიტიკა სხვა არაფერია თუ არა სიმართლის მიტანისას სისწრაფის აუცილებლობა.
საქართვეოს ხელისუფლებამ, უნდა გაითვალისწინოს, უპირველეს ყოვლისა ის რეკომენდაცია, რომელიც მეც არაერთხელ გამომითქვამს. სახელმწიფომ უნდა შექმნას სტრუქტურა, რაც აჯობებს ცალკე აღებულ ერთ პარლამენტარ -გიორგი კანდელაკს, რომელსაც ხელეწიფება უამრავი ინფორმაციის დაგზანვა თითოეული პარლამენტარისათვის, იქნება ეს ეუთოს საპარლამენტო ანსამბლეის წევრი ევროპარლამეტის თუ ევროსაბჭოს წევრი პარლამენტარი. დღეს იმ ადამიანებმა ვისაც წვდომა აქვთ, დათვალონ რამდენი ელექტრონული გზავნილი არის გაგზავნილი ევროპელი დეპუტატებისთვის, სწორედ ნაციონალური მოძრაობის ინტერპრეტაციით საქართველოში მიმდნარე მოვლენების აღწერისა. ამას ვერავინ ჩაახშობს კანონიერი მეთოდებით, მაგრამ იქნებ თავადაც შეიწუხონ თავი და იმუშავონ შესაბამისი დატვირთვით. მე ვიცი და რა საჭიროა ყველამ იცოდესო -ასეთი ლოზუნგით მომუშავე ხელისიფლება წარმატებული ვერ იქნება. საქართველოს ხელისუფლებამ, ასევე უნდა გააქტიუროს საზოგადოებასთან ურთიერთობის საკუთარი რესურსები, სამუშაოდ უნდა მოიწვიოს გამოცდილი ადამიანები და არა ახალგაზრდა უმუშევარი ნათესავები.“
09.10.14
ანო მუქათარიძე
