საქართველოში „რთველი – 2014“ –ისთვის ემზადებიან. მზადება რამდენიმე თვის წინ დაიწყო,როდესაც ქვეყნის მაშინდელმა სოფლის მეურნეობის მინისტრმა შალვა ფიფიამ და სსიპ ღვინის ეროვნული სააგენტოს თავჯდომარემ, ლევან დავითაშვილმა რთველის ორგანიზებულად და წარმატებულად ჩატარების მიზნით,საგამოფენო ცენტრში „ექსპო – ჯორჯია“ საამუშაო შეხვედრა გამართეს. 20 აგვისტოდან კი გურჯაანში საორგანიზაციო შტაბი გაიხსნა და რთველის ხელშემწყობი სახელმწიფო პროგრამა კიდევ ერთხელ ამოქმედდა. სოფლის მერნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, წინასწარი მონაცემებით, შარშანდელთან შედარებით დაახლოებით 20%–ით მეტ მოსავალს ელოდებიან
„თბილისი თაიმსს“ რთველი – 2014 –ის ცვლილებებზე, სახელმწიფო პროგრამებსა და სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემის დანერგვაზე ღვინის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარე, ლევან დავითაშვილი ესაუბრა.
- როგორ ფიქრობთ რამდენად მზად არის მთავრობა და მოსახლეობა რთველისთვის და რა ცვლილებები იგეგმება „რთველი 2014“ – ში?
მთავრობა რთველს აბსოლუტურად მომზადებული ხვდება – ყველა წინამოსამზადებელი სამუშაო უკვე ჩატარებულია, მთავრობის განკარგულებით უკვე გაწერილია ყველა ის ღონისძიება, რომელიც უნდა განხორციელდეს რთველის ორგანიზებულად ჩასატარებლად. ძირითადი ცვლილება ეხება სუბსიდირების შემცირებას, რაც გამომდინარეობს ყურძენზე მოთხოვნის გაზრდით და რომ ინდუსტრია განვითარების შემდეგ ეტაპზე გადადის და ამიტომ ნაკლებადაა სახელმწიფოს მხრიდან დახმარების საჭიროება. შარშანდელი რთველი იყო წარმატებული და აქედან გამომდინარე ძირეული ცვლილებები არ იგეგმება 2014 წლის რთველის სეზონზე.
- რა მოლოდინები აქვს სამინისტროს ყურძნის მოსავალთან დაკავშირებით და როგორ ფიქროთ, შარშანდელ რთველთან შედარებით იქნება თუ არა მოსავლის მატება?
ჩვენი პროგნოზებით, წლევანდელი მოსავალი იქნება დაახლოებით შარშანდელი მოსავლის რაოდენობის. გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ ზოგიერთ რაიონში გვალვის გამო შემცირებული იქნება მოსავალი, ზოგან კი გაზრდილი. ასეთი რაიონების რაოდენობა კი ცოტაა. ამიტომ წინასწარი მონაცემებით მოსავალი იქნება საკმაოდ დიდი და ინდუსტრიულად გადამუშავდება დაახლოებით 100 ათას ტონამდე ყურძენი. ამას ემატება ყურძნის ის რაოდენობა, რომელიც იწურება ოჯახებში.
- სამინისტრომ საგამოფენო ცენტრ „ექსპო ჯორჯიაში“ განაცხადა,რომ მევენახეებისათვის შეიქმნებოდა რთველის ისეთი პირობები, რაც მათ სტიმულს მისცემდა დამატებით ფართობებეზე ვენახების გაშენების საშუალებას, ხომ არ განგვიმარტავდით რა პირობებზეა საუბარი?
საუბარია იმაზე, რომ მევენახეს მოყვანილი მოსავალი დაუბინავებელი არ დარჩება. შარშანდელი რთველის დროს მათი ინტერესები მაქსიმალურად იყო დაცული, მათ ყურძენი საკმაოდ ხელსაყრელ ფასად ჩააბარეს, ყურძენი შეზღუდვებისა და ხელისშეშლის გარეშე დააბინავეს, სუბსიდიის მისაღებად არ ჭირდებოდათ ბანკებზე დამატებით მიმართვა, ეს უკვე წელს გადადის ტენდენციაში და თუ ინვესტორი ამ ტენდენციას ხედავს, ბუნებრივია, ის ამ დარგში მიმართავს ინვესტიციას.
ამასთან, ის ადამიანები, ვინც დაინტერესებულნი არიან, რომ დააბანდონ ფული ამ სფეროში და გააშენონ დამატებითი ვენახები, ხედავენ, რომ კონიუქტურა არის ძალიან დადებითი. რთველის პროცესის მაღალი დონის ორგანიზებულობა, სუბსიდირების მექანიზმი, რომელოიც ხელს უწყობს ღვინის კომპანიების მხრიდან მოთხოვნის ზრდას, იაფი კრედიტის სისტემა, ექსპორტის წახალისება – ეს ყველაფერი საბოლოო ჯამში იწვევს ინვესტორის მხრიდან ვენახების გაშენების დაინტერესებას. ჩვენი ინტერესია, რომ ვენახები გაშენდეს არა მარტო კახეთში, არამედ ქართლში, იმერეთში, სამეგრელოში გურიაში და ყველა იმ მევენახეობის ზონაში, რომელსაც ისტორიულად ძალიან დიდი ტრადიციები ჰქონდა მევენახეობის განვითარების კუთხით, რაც დაეხმარება ქართული ღვინის მრავალფეროვნების წარმოჩნას.
- იგეგმება თუ არა ცვლილებები ღვინის სუბსიდირების პროგრამაში?
სუბსდირება წელს, შარშანდელთან შედარებით შემცირდა – რქაწითელზე და მწვანეზე ის შეადგენს 35 თეთრს და საფერავზე – 15 თეთრს, რაც განპირობებლია მოთხოვნა-მიწოდების ანალიზიდან გამომდინარე.
- როგორ გამოიყურება ქართული ღვინის საექსპორტო ბაზრების პირველი ხუთეული ქვეყანა და სად ხდება ყველაზე მეტი რაოდენობის ყურძნის ექსპორტირება?
ქართული ღვინის ძირითადი საექსპორტო ქვეყნებია რუსეთი, უკრაინა, ბელარუსი, ყაზახეთი, ანუ ჩვენი სამეზობლო ქვეყნები, რომლებთანაც საქართველოს ჰქონდა ტრადიციული კულტურულ-ეკონომიკური კავშირები, თუმცა პირველ ხუთეულში ჩნდება ჩინეთი, რომელიც ჩვენთვის ითვლება პერსპექტიულ, ძალინ მნიშვნელოვან სტრატეგიულ მიმართულებად. ასევე აშშ-ს ბაზარი, რომელზეც ჩვენ დიდი აქცენტი გვექნება მომავალ წლებში. ანუ ეს ქვეყნებია რომლებიც ქმნიან ახალ ალტერნატივებს ქართული ღვინის გასღების მხრივ.
- როგორც ვიცით ქალაქ გურჯაანში, 20 აგვისტოდან „რთველი 2014“ – ის შტაბი ამუშავდება, რა ფუნქცია ექნება შტაბს?
საკოორდინაციო შტაბის ფუნქცია რთველის ორგანიზებულად ჩატარება იქნება. სახელმწიფო არანაირად არ ჩაერევა ფასის ფორმირებაში, არ იქნება იძულების მექნიზმები, რომ ვინმემ ჩაიბაროს ის ყურძენი რაც მას არ ჭირდება – კერძო კომპანიები თავიანთ არჩევანში იქნებიან აბსოლუტურად დამოუკიდებელნი. შტაბის ფუნქცია იქნება, რომ ეფექტურად შესრულდეს სახელმწიფოს მიერ შემოთავაზებული მექანიზმები. კერძოდ, მოხდეს ნაკადების კოორდინაცია, მოხდეს რეგისტრაცია ყველა ჩაბარებული კილოგრამის, რაც მნიშვნელოვანია როგორც სუბსიდიის თანხის განკარგვის, ისე ღვინის ხარისხის კონტროლის კუთხით.
- მევენახეებისთვის ერთ–ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხსაც რომ შევეხოთ, როგორც ვიცით უახლოეს პერიოდში კახეთის რეგიონში კომპანია „დელტას“ მიერ წარმოებული სეტყვისს საწინააღმდეგო სისტემის გამოცდა მოხდება, წარმატებული შედეგის შემთხვევაში როგორ მოხდება გამოცდილი სისტემის დანერგვა?
ჩვენი ინფორმაციით, მომავალი წლის მარტიდან, ეს სისტემა საცდელ რეჟიმში უკვე მზად უნდა იყოს და ამჟამად მიდის რადარის შეძენა. რადარის დამონტაჟების შემდეგ, მოხდება საცეცხლე წერტილების მომზადება. პროექტის მიხედვით, სისტემა ჩანს ძალიან ეფექტური და ჩვენ დიდ იმედებს ვამყარებთ მასზე, რაც შეამცირებს სეტყვის რისკს და აქედან გამომდინარე, მევენახეობა კიდევ უფრო მეტად მიმზიდველი ხდება მევენახეებისთვის. ამასთან, სახელმწიფო იწყებს სადაზღვევო პროგრამას – ანუ სადაზღვევო პრემიის სუბსიდირებას, რაც არის ალბათ ყველაზე ეფექტური მექანიზმი, რომ მოხდეს სადაზღვო ურთუიერთობების წახალისება და მევენახეთა ინტერესების დაცვის კუთხით დამატებითი მექანიზმების დანერგვა.
21.08.14
ნათია კეკენაძე
