საქართველოში მცხოვრები ებრაელები ფესახს ანუ პასექის დღესასწაულს ზეიმობენ. ფესახი ებრაელი ხალხის ეგვიპტელთა მონობისგან თავის დაღწევას აღნიშნავს და კაცობრიობას თავისუფლების სიყვარულისა და ერთგულების მაგალითს უჩვენებს. ამ დღეს მორწმუნეები ფიზიკური და სულიერი გადარჩენის ნიშნად უფლისგან მოსულ ხსნას ზეიმობენ.
პასექი თავისუფლების დღესასწაულია. იგი ყოველწლიური მოგონებაა მონობიდან გათავისუფლებისა, იმისა რომ ებრაელ ერს არასოდეს დაავიწყდება ღმერთის ზრუნვა და დახმარება მათდამი.
დღესასწაულისთვის მზადება რამდენიმე კვირით ადრე იწყება. პირველი და მეშვიდე დღე უქმეა, იკითხება ლოცვები, მზადდება სადღესასწაულო კერძები. შუალედ დღეებს ეწოდებათ ”ხოლ ჰამოედ”.
ფესახის რიტუალი დაწვრილებითაა აღწერილი ბიბლიაში. პასექამდე 5 დღით ადრე თითოეული ოჯახი არჩევს კრავს, სიმბოლურ მსხვერპლს უფლისადმი. ცხვრის შეწირვის ტრადიცია ებრაელ ხალხს ახსენებს ღმერთის მიერ ეგვიპტისადმი მათ გამოსახსნელად მოვლენილ მე-10 სასჯელს, როცა უფლის ანგელოზმა ამოწყვიტა ეგვიპტელთა ბავშვები და დაამსხვრია კერპები. 14 რიცხვში კრავს კლავენ მომდევნო დღის საღამოს კი მიირთმევენ.
ფესახის აუცილებელი რიტუალია ასევე წინა დღით ყოველგვარი საფუარის შემცველი ცომეულის დაწვა, მსგავსად მომავალი დღის საჭმლის ნარჩენებისა.
ამ დღესასწაულის აუცილებელი ატრიბუტია აგრეთვე მაცა – უფუარი პური, ხმიადი და მწარე მწვანილი – მარორი. ეგვიპტე ებრაელებს სწრაფდ უნდა დაეტოვებინათ, ამიტომ ისინი არ დალოდებიან პურის გაფუებას, დააცხვეს ხმიადები და ისე დატოვეს სამყოფელი. აღსანიშნავია რომ ხმიადი მწყემსის პურადაც ითვლება, ეგვიპტეში კი ებრაელები სწორედ მწყემსები შევიდნენ და ასევე დატოვეს იგი. მარორი, მწარე მწვანილი კი იმ სიმწარეს გამოხატავს, რაც ებრაელმა ერმა ეგვიპტელთა მონობაში განიცადა.
პასექი აღინიშნება ყოველწლიურად ებრაული კალენდარის ნისანის თვის მე-15-ე დღიდან 21-ე (22-ე) დღის ჩათვლით.
სოფიკო ნინიკაშვილი
